نمایشگاه آثار اسماعیل فتاح ترک
بان معن
برای موطنی دات کام
شماری از هنرمندان عرصۀ هنرهای تجسمی عراق در پنجمین سال درگذشت اسماعیل فتاح ترک، هنرمند پیشگام در عرصۀ هنرهای تجسمی، با برگزاری آیینی در تالار «آکد» بغداد یاد او را گرامی داشتند.
تندیس سازان عراقی و دلبستگان به کارهای هنری اسماعیل فتاح ترک، با برگزار کردن یک جلسۀ سخنرانی که در آن شمار بسیاری از هنرمندان و دوستداران میراث این آفرینندۀ تندیس ها و یادمان های پرآوازه در بغداد شرکت داشتند، یاد او را گرامی داشتند.
این سخنرانی از سوی صالح عباس سازمان داده شده بود. وی سخنان خود را با اشاره به پنجمین سال درگذشت اسماعیل فتاح ترک آغاز کرد و گفت که زندگی این هنرمند از سال های 1960 تا زمان مرگ وی با نوآوری های پیاپی همراه بود.
 نمایشگاه آثار اسماعیل فتاح ترک |
وی گفت: «اسماعیل فتاح ترک آن چنان که در تندیس ها و یادمان های وی مانند تندیس های عبدالمحسن الکاظمی، الرصافی، تندیس شهید، و ابونواس در بغداد به چشم می خورد، به هنر انگیزه می بخشید. هنر وی از گوناگونی برخوردار بود. او یکی از معدود هنرمندانی است که با درهم آمیختن نوین گرایی (مدرنیسم) و آزمون گرایی، یک جنبش هنری تازه را پدید آورد.» وی گفت که این هنرمند تاثیری شگرف بر جای نهاده و رد پای وی نه تنها در خاطرۀ دیداری ما، بلکه در نسل های آینده نیز فراموش نخواهد شد.
عادل کمال، یکی از منتقدان هنری، گفت: «کارهای اسماعیل فتاح ترک از سال های 1960 تا هم اکنون، سخنی برای گفتن دارد. او در کار خود مانند کودکی بزرگسال بود. وی تنها یک هنرمند نبود؛ بلکه یک انسان و دوست همه بود. وی هنرمندی برجسته بود که به جنبش هنری و گسترش آن خدمتی به سزا نمود.»
 اسماعیل فتاح ترک |
فاخر محمد یکی از پیکرتراشان، گفت: «سبک تندیس پردازی و کار این هنرمند از دست رفته بر عواطف ژرف آدمی تأکید می ورزد.» وی افزود: «اسماعیل فتاح ترک در کارهای خود بر نشان دادن عواطف انسانی تأکید
وی افزود: «این ویژگی نه تنها در یادمان ها و تندیس های نوین وی، از جمله یادمان شهید، دیده می شود، بلکه در کارهای سنتی دانشگاهی وی مانند تندیس الرصافی و عبدالمحسن السعدون نیز به چشم می خورد.» وی افزود که اسماعیل فتاح ترک یکی از هنرمندان وفادار به جنبش نوین هنرهای تجسمی در عراق بود و این را می توان در نوآوری های وی در زمینۀ تندیس پردازی، نگارگری، و گرافیک دید که برای نسل تازۀ جوانان، یک فلسفۀ هنری پدید آورده است.
وی از دلبستگی های اسماعیل فتاح ترک به موضوعات مهم، مانند روابط میان زن و مرد، هم از دیدگاه اجتماعی و هم از دیدگاه عاطفی توجه داشت. افزون بر این، وی بر زبان بدن، که برای وی و اطرافیانش دارای اهمیت بسیار بود، توجه داشت.
 یادمان شهید |
طاها وهیب، یکی از شاگردان اسماعیل فتاح ترک، در سخنرانی خود با بیان تجربۀ شخصی خویش بر تاثیر این هنرمند بر نسل سال های 1980 تأکید کرد. وی گفت که مدیون این هنرمند از دست رفته است و افزود که گمان نمی کند این تاثیر زدودنی باشد. وهیب افزود که این تنها به خاطر تحصیل وی در دانشکدۀ هنرهای زیبا در سال های 1980 نیست؛ بلکه از محل زندگی وی و خاطراتی که از آنجا و تندیس های بسیار آن دارد تأثیر پذیرفته است. به گفتۀ وی مهمترین این تندیس ها، «یادمان شهید» می باشد.
پس از این سخنرانی ها، نمایشی تصویری از کارهای اسماعیل فتاح ترک، که پیش از این هرگز نشان داده نشده بودند، توسط برادر وی لیث فتاح ترک نشان داده شد. بی پروایی و آزمون گرایی از ویژگی های کارهای ارائه شده هنرمند بود.
اسماعیل فتاح ترک در سال 1936 در شهر بصره دیده به جهان گشود. وی در سال 1956 گواهینامۀ نقاشی و در سال 1958 گواهینامۀ پیکرتراشی خود را از دانشکدۀ هنرهای زیبا گرفت. در سال 1963 وی از دانشکدۀ هنرهای زیبای رم در رشتۀ تندیس پردازی دانش آموخته شد. وی سپس گواهینامۀ کارشناسی خود را در رشتۀ سرامیک از دانشکدۀ هنرهای زیبای بغداد گرفت.
 نمایشگاه آثار اسماعیل فتاح ترک |
یکی از پرآوازه ترین کارهای وی «یادمان شهید» در بغداد است. وی همچنین شماری از تندیس های مفرغین را از سرایندگان نامداری مانند الرصافی، عبدالمحسن الکاظمی، ابونواس ، الواسطی، و نیز حماسۀ گیل گمش ساخته است. وی به عنوان استاد پیکر تراشی در دانشکدۀ هنرهای زیبای بغداد به کار پرداخت و از سال 1957 یکی از اعضای دانشگاه بغداد بود.
وی در سال 1962 جایزۀ هنرمندان عرب را در سان ویتا به دست آورد و جایزۀ نخست تندیس پردازی را در سال 1963 از آن خود نمود. او همچنین نخستین جایزۀ هنرمندان خارجی را در ایتالیا به خود اختصاص داد.
یادوارۀ اسماعیل فتاح ترک، هنرمند نوآور و پیکرتراش نامی عراق، نشان دهندۀ جنبشی است که برای بازگشت به سرچشمه های هنرهای تجسمی عراق و پیوند ژرف آن با هنر سومر و آکد انجام می گیرد و تأکیدی است بر روندی که در گذر نسل ها ادامه یافته است.
این مقاله را ارزشیابی کنید
خواهشمندیم نظرتان را درباره مقاله فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم.
- شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در موطنی
نظرات خوانندگان