سه‌رنجی خوێنه‌ران


حسن مبروك

سیاسیەکانى عێراق دەستەی پێداچوونه‌وه‌ بە فشاری بێگانە تاوانبار دەکەن

زۆر حیزب هەبوون کە لەم دواییە دەرکەوتن کەچى زۆر بەداخەوە ئینتیمایان بۆ عێراق نییە، بەڵکو لایەنگیرییان بۆ زۆر وڵاتى تر هەیە و لەنێو ئەو وڵاتانەش دەوڵەتى ئێران کەوا لەو ماوەیەى دواى ڕووخانى رژێمى سەدام دەستێوەردانێکى زۆرى لە کاروبارى عێراقدا کردووە. لێرەدا هۆکارگەلێکى زۆر هەن کە واى لەو حیزبانە کردووە لەسەر حیسابى عێراق کە وڵات و میللەتى خۆیانن لایەنگیرییان بۆ ئیران هەبێت. دەکرێ هۆکارى سەرەکى لەو پاڵپشتییە داراییەدا بێت کەوا ئەو حیزبانە لەلایەن ئیرانەوە بەدەستیان دەگات، بۆئەوەى لەبەرامبەردا ئەو کارانە جێبەجێبکەن کەوا لەلایەن سەرکردەکانیان لە ئیران لێیاندەخوازرێت. پێموانییە عێراقییەک هەبێت قبوڵى ئەمە بکات یان باوەڕى بەو قسانە هەبێت کە ئەو حیزبانە دەینووسن و بەدڵنیاییەوە ئەمە پێ بەپێ شکست دێنێت ئەمەش لەگەڵ ئاشکرابوونى ڕاستییەکان و ئینتیماى ئەو حیزبە گومانلێکراوانە بۆ عێراق ئینجا بۆ هەر وڵاتێکى تر کە لایەنگیرینە. ئەو حیزبە شکستخواردووانە ناتوانن نوێنەرایەتى میللەتى عێراق بکەن کە پرەنسیپى ملکەچى و بەکرێگیراوى بەشێوەیەکى زۆر ڕەتدەکاتەوە، لەبەرئەوەى میللەتەکە سەربارى هەموو ئەو بارودۆخە ناخۆش و زەحمەتانەى کە لە وڵاتەکەدا پێیداتێپەڕى و سەربارى ئەوەى تیرۆر پارە و پول و دەسەڵات و ئوتومبێل و شتى ترى دەخستە بەردەستى کەچى میللەتى عێراق بەدڵسۆزى بۆ خاک و ئاسمانى وڵاتەکە مایەوە و بەرگرى لێکرد و خوێنێکى زۆرى لەپێناو بەخشى بۆئەوەى سەروەرێتى عێراق بپارێزێت و بەئازادى بژیێت و ملکەچى هیچ وڵاتێک لە وڵاتەکان و ئارەزووەکانى نەبێت.


عمر

هێزه‌کانی عێراق به‌رپه‌رچی دزه‌کردووان ده‌ده‌نه‌وه‌‌ له‌ سنوری سوریا

بێگومان دەبێ ئێران واز لەو دەستوەردانە بەردەوامانەى بۆ عێراق بهێنێت و بەهەموو ئەو ڕێگایانەى کە دەیگرێتەبەر بۆ دەستوەردان لە عێراق و دەبینین بەرپرسەکانیان دەردەکەون و ڕاوبۆچوونى خۆیان لەسەر هەموو ڕووداوێکى نێو عێراق دەردەبڕن. پێویستە ئێران و حکومەتەکەى لەوە بەئاگابێنەوە کە عێراقى ئەمڕۆ بووەتە ڕەگەزێکى گرنگ لە ناوچەکە و ڕۆڵێکى گەورەى هەیە لە کاریگەریکردنە سەر سەقامگیربوونى ناوچەکە یان سەقامگیرنەبوونى، لەبەرئەمە پێویستە دەست لە دەستێوەردانەکانى هەڵبگرێت و بەئاگابێتەوە لەوەى کە عێراق ئەمڕۆ گۆڕاوە و حکومەتەکەیشى گۆڕاوە و لەگەڵیشیدا دەروونى میللەتى عێراقیش گۆڕاوە کە ئیدى ڕقى لەو شەڕانە دەبێتەوە کەوا لەماوەى جەنگە تاریکەکان پێیداتێپەڕى. دەبێ ئێران لەوە تێبگات کە میللەتى عێراق هیچ کێشەیەک یان دوژمنایەتییەکى لەگەڵیدا نەبووە، بەڵکو ئەوە سەدام و ڕژێمە بەعسییەکەى بوو کە هەڵگرى ڕق و کینە و دوژمنایەتى بوو لەبەرامبەر ئێران و میللەتەکەى. میللەتى عێراق و میللەتى ئێران پەیوەندییەکى توند و تۆڵ بەیەکەوە دەیانبەستێتەوە. ئەمڕۆ میللەتى عێراق بەدواى ئاشتى و پێکەوەژیان بە برایەتى لەگەڵ هەموو وڵاتانى دراوسێ دەگەڕێت و بەبێ بوونى هیچ جۆرە کێشەیەک، بەڵام لە هەمان کاتدا هەر جۆرە دەستێوەردانێک بۆ سەر مافى عێراق و سەروەرییەکەى ڕەتدەکاتەوە. ئەمە هەموو ئەوانەیە کە عێراقییەکان دەیانەوێت و ئەمڕۆ عێراق هیچ جۆرە مەترسییەکى بۆ سەر ئێران و سەروەرییەکەى و میللەتەکەى نییە و عێراق و حکومەتەکەى خوازیارى ئەوەن پەیوەندییەکى توند و تۆڵیان لەگەڵ ئێران هەبێت و پردێکى متمانە لەنێوان هەردوو وڵات دروست بکەن بۆئەوەى هەمیشە بەئاشتى بەیەکەوە بژین و ئەمەش ئەو شتەیە کە ئێمە چاوەڕێى هەڵوێستى بەرامبەرین لە ئێران و بەشێوەیەکى شایستە مامەڵە لەگەڵ گەلى عێراق بکات، نەوەکو هەوڵە بەردەوامەکانى بۆ دروستکردنى بەربەست لەنێو شەقامى عێراقى و پاڵپشتیکردنى ناسەقامگیرى لە عێراق بۆ بەرژەوەندییە تایبەتەکانى و ئەمەش هەڵەیەکە و ناکرێ گەلى عێراقى چیتر لەسەرى بێدەنگ بێت، لەبەرئەوەى ئەمە دوژمنایەتییەکە بۆ سەر سەروەرى عێراق و حکومەت و میللەتەکەى.


فرحان اسحق

هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌که‌ له‌ نه‌ینه‌وا‌ له‌وپه‌ڕی تینیدایه‌

لیژنه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌کان سوور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پرۆسه‌که‌ به‌شێوه‌یه‌کی ئاشکرا ئه‌نجام بدرێت وه‌ له‌وه‌ته‌ی ده‌نگدان له‌ لایه‌ن هاووڵاتیان له‌ بنکه‌کانی ده‌نگدان و هه‌روه‌ها له‌ شوێنه‌کانی جیاکردنه‌وه‌ و هه‌ژمار کردنی ده‌نگه‌کان رێگه‌ی به‌ ده‌زگاکانی راگه‌یاندن داوه‌ پرۆسه‌که‌ تۆمار بکه‌ن و به‌شێوه‌یه‌کی راسته‌وخۆ به‌ درێژایی ئه‌م ماوه‌یه‌ بیگوازنه‌وه‌. هه‌روه‌ها ئه‌م لیژنه‌یه‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ ئه‌نجامدانی کۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی یه‌ک به‌یه‌ک له‌گه‌ڵ هه‌ر گۆرانکاریه‌ک یان هه‌ر کارێک که‌ ئه‌نجامی ده‌دات بۆ ئاگادار بوونی هاووڵاتی له‌ هه‌موو قۆناغه‌کان.


ابراهيم الزاملي

پسپۆڕان تاوتوێی رێکخستنی کاروباری میدیای ئه‌لیکترۆنی ده‌که‌ن

ئه‌مرۆ وه‌ به‌بوونی ئازادی و دیموکراسی له‌ عێراق و حکوومه‌تی نوێ که‌ گوێ له‌م ره‌خنانه‌ ده‌گرێت که ئاراسته‌ی ده‌کرێت ئه‌گه‌ر ئه‌م ره‌خنانه‌ ره‌خنه‌ی بنیاتنه‌ر و راست و دروست بن وه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی عێراق و گه‌له‌که‌یدا بن نه‌وه‌ک بۆ هاندانی کاری تێکده‌رانه‌، وه‌ رۆژنامه‌ رۆڵی راسته‌قینه‌ی خۆی ده‌گێرێت وه‌ دوای ئه‌م پاڵپشتی و ئازادیه‌ی پێی به‌خشرا ده‌توانێت ره‌خنه‌ بگرێت و بنووسێت ده‌رباره‌ی هه‌ر که‌م و کورتیه‌ک که‌ هه‌بێت له‌گه‌ڵ چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ر کردنی به‌رێگه‌یه‌کی ئاشتیانه‌. بۆیه‌ له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی رۆژنامه‌ و گۆڤاری زۆر له‌ عێراق هه‌ست ده‌که‌یت که‌ رۆژنامه‌وانی ده‌ستی کردووه‌ به‌ گێرانی رۆڵی خۆی و به‌هێز کردنی ئازادی راده‌بڕین به‌ڵام ئه‌گه‌ر حکوومه‌تێکی تر نێت بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رله‌نوێ جارێکی تر پشتگوێ ی بخات. حکوومه‌تی ئه‌مرۆ تێده‌گات له‌ رۆڵی رۆژنامه‌وانی و ئه‌رکه‌کانی وه‌ رۆژنامه‌نووسان توانیویانه‌ مه‌ودای ئازادی و پاڵشتی به‌رده‌ست بۆیان به‌رێگه‌یه‌کی راست و دروست به‌کار بهێنن بۆ خزمه‌تی عێراق و گه‌له‌که‌ی.


باسم محمد حافظ

په‌نجاو چوار پاڵێوراو لاده‌برێن له‌ ليستى قه‌ده‌غه‌کراوه‌کانی ده‌سته‌ی لێپرسينه‌وه‌

سوپاس بۆ خودا هەڵبژاردنمان کرد. دەبێ هەڵبژاردن بەشێوەیەکى پاک و بێگەرد و شەفاف لەسەرەتاوە تا قۆناغى جیاکردنەوەى دەنگەکان و ژماردنیان و گواستنەوەى سندوقەکان بێت بۆئەوەى بەڕاستى پڕۆسەیەکى ڕاست و دروست بێت و بۆئەوەى ئەو کەسەى شایستەیە و میللەت دەنگى پێداوە لە شوێنى شیاوى خۆى دابنرێت و لەو شوێنە دابنرێت کە میللەت دەستنیشانى کردووە. ئەگەر لە هەڵبژاردندا پێشێلکارى بکرێت و پاک و بێگەرد بەڕێوەنەچێت ئەوا کێشەى زۆرى لێدەکەوێتەوە ئینجا لەنێوان سیاسیەکان بێت یان لەنێوان هاووڵاتیان لەبەرئەوەى بۆ نموونە ئەو قەوارەیە یان ئەویتر بەڵێن دەدا بەوەى کە دەیباتەوە کەچى ئەنجامەکە بەدۆڕانى ئەو ئاشکرا دەکرێت یانیش ژمارەیەکى زۆرى دەنگەکان بەدەستناهێنێت، لەبەرئەوە هەڵبژاردن دەبێت بەڕوون و ئاشکرایى ئەنجامبدرێت هەروەکو لەمڕۆى عێراقدا بینیمان، لەبەرئەوەى بەڕاستى نموونەیەک بوو بۆ هەڵبژاردنى شەفافانە کەوا لە زۆربەى وڵاتاندا بەرچاوناکەوێت، تەنانەت عێراق یەکێک بوو لەو وڵاتانەى کەوا بەدەست نەبوونى هەڵبژاردنى پاک و بێگەردەوە گیرۆدەببوو تەنانەت هەر هەڵبژاردنى فەرمى و پەرلەمانى هەر تێدانەبوو تەنیا شتێک بەناوى ڕاپرسى هەبوو نەوەک هەڵبژاردن، بەڵکو تەنیا پرسیارێک لەئارادابوو ئەویش ئایا دەتەوێت سەرۆک بەردەوام بێت یان نا؟ بەدڵنیاییەوە وەڵامەکە بەڵێ بوو، کێ هەبوو بتوانێ بنووسێ نامەوێ سەدام حوسێن لەسەر حوکم بمێنێ ئەوا یەکسەر لەنێو بنکەى ڕاپرسى لە سێدارەیان دەدا. ئەمڕۆ بارۆدۆخەکە جیاوازە و شەفافیەت لە هەڵبژاردنەکاندا هەیە بەوەى خەڵک کێى دەوێت، ڕاستە لە هەڵبژاردنەکانى ڕابردوودا هەندێ کێشەى ساختەکارى و پێشێلکارى هەبوو، بەڵام بەدەستى ئەنقەست نەبوو، بەڵکو بەهۆى ئەو بارودۆخە خراپ و داتەپیوەى عێراق بوو، بەڵام ئەمڕۆ بارودۆخى عێراق گۆڕاوە و هەموو شتێک کۆنتڕۆڵکراوە، ناکرێ هیچ کەسێک گومان لەوە بکات کە قەوارەیەکى سیاسى هەبێت بتوانێ یارى بە ئەنجامەکانى هەڵبژاردن بکات یان شتی ترى لەمجۆرە کە لە پێشدا هەبووە.


عراقي

پسپۆڕان تاوتوێی رێکخستنی کاروباری میدیای ئه‌لیکترۆنی ده‌که‌ن

ئەمڕۆ ڕۆژنامە ئازادى و رێزێکى تەواوى هەیە و رۆژنامەنووسى ئەمڕۆ دەتوانێ چاوى بە هەر بەرپرسێکى حکومى بکەوێت و چاوپێکەوتنى لەگەڵ ئەنجامبدات و بچێتە هەر فەرمانگەیەک کە بیەوێت بۆ بینینى بەرپرسەکەى و خستنەڕووى کێشەکانى نێو شەقام و وەڵامەکانى دەستبکەوێت، هەموو ئەمانە کەش و هەواى ئازادین، کەچى نازانم هەندێ کەسى دڵڕەش هەن هەوڵدەدەن بەردەوامبن لەسەر نووسینى ئەو بابەتانەى کەوا هانى تیرۆر یان شەڕى تایفەگەرى دەدەن لەبەرئەوە ئەم جۆرە نووسینە دەیەوێت ئەو ئازادییەى لەبوارى رۆژنامەگەرى هەیە بکوژێت.


محمد رشيد

پسپۆڕان تاوتوێی رێکخستنی کاروباری میدیای ئه‌لیکترۆنی ده‌که‌ن

حکوومه‌ت هاریکاربووه‌ وه‌ به‌ هه‌نگاوێک که‌ بێ وێنه‌ داده‌نرێت بۆ ئازاد کردنی رۆژنامه‌وانی له‌م کۆت و به‌ند و لایه‌نگری و ترس و نووسین له‌یه‌ک تێروانینه‌وه‌. ئه‌مرۆ رۆژنامه‌ی عێراقی زۆربوونه‌ وه‌ ته‌نها یه‌ک یان دوو رۆژنامه‌ له‌ ئارادا نیه‌ که‌ ته‌نها به‌ناوی حکوومه‌ته‌وه‌ قسه‌ بکه‌ن وه‌ک ئه‌وه‌بێت که‌ ته‌نها رۆژنامه‌ک بێت بۆ ستایش کردنی حکوومه‌ت وه‌ نه‌کرێت ببێته‌ رۆژنامه‌یه‌کی ئۆپۆزسیۆن یان ره‌خنه‌گر له‌ بارودۆخێک یان که‌م وکورتیه‌ک له‌ کاره‌کانی حکوومه‌ت، چونکه‌ هه‌موو دام و ده‌زگاکانی پێشووتر هه‌رگیز مه‌ودای ئازادی بۆ رۆژنامه‌کان ده‌سته‌به‌ر نه‌کرد بۆ ئه‌وه‌ی راشکاوانه‌ بیرورای خۆیان ده‌رببڕن، وه‌ به‌تایبه‌تی له‌ سه‌رده‌می رژێمی به‌عس به‌شێوه‌یه‌ک رۆژنامه‌ زۆر له‌م سه‌رده‌مه‌ ده‌یناڵاند به‌هۆی پشتگۆی خستن و لایه‌نگری.


ناصر

هەولێر و قوەى جەویە لە لوتکەى کۆمەڵەى باکورن و نەفتى جنوبیش له‌پێشه‌وه‌ی باشوردایه‌

بنه‌مای پیشه‌گه‌ری کاری پێده‌کرێت له‌ زۆربه‌ی ووڵاته‌ عه‌ره‌بی و بیانیه‌کان ، چونکه‌ ئه‌م بنه‌مایه‌ رۆڵێکی گه‌وره‌ی هه‌یه‌ له‌ په‌ره‌پێدانی وه‌رزش له‌رێگه‌ی هێنانی یاریزانی بیانی پیشه‌گه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی یاریزانه‌ ناوخۆییه‌کانیش سه‌یری ئه‌وان بکه‌ن به‌ به‌رده‌وام بوون له‌ یاری کردن له‌یاریه‌کانی خوله‌کان. هه‌روه‌ک ئه‌نجامه‌ باشه‌کان و پێشکه‌وتنی زۆری له‌ تۆپی پێی که‌نداو ده‌بینین چونکه‌ ئه‌م ووڵاتانه‌ پشتی به‌ بنه‌مای پیشگه‌ری به‌ستووه‌. هه‌روه‌ها بارودۆخی یانه‌کانی باکووری عێراق که‌ پێشکه‌وتنی به‌رچاومان بینی له‌ یانانه‌ به‌هۆی هێنانی یاریزانی بیانی پیشه‌گه‌ر و واژوو کردنی گرێبه‌ست له‌گه‌ڵیان بۆ یاری کردن له‌گه‌ڵ یانه‌که‌ له‌ پاڵه‌وانه‌تیه‌ ناوخۆیی و کیشوه‌ریه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی هه‌میشه‌ سه‌ربکه‌ون له‌ پاڵه‌وانه‌تیه‌کان و په‌ره‌پێدانی ئاستیان. وه‌ لێره‌وه‌ به‌ پێویستی ده‌زانین یانه‌کانی تری عێراقیش بنه‌مای پیشه‌گه‌ری په‌یره‌و بکه‌ن له‌رێگه‌ی هێنانی یاریزانی بیانی و واژوو کردنی گرێبه‌ستی پیشه‌گه‌ری رێک و پێک له‌گه‌ڵیان چونکه‌ ئه‌مانه‌ په‌ره‌ به‌ ئاستی یاریزانه‌کان ده‌ده‌ن له‌م یانه‌یه‌ به‌شێوه‌یه‌کی تایبه‌تی و ئاستی یانه‌که‌ به‌شێوه‌یه‌کی گشتی، چونکه‌ ئه‌م یاریزانانه‌ خاوه‌ن ئه‌زموون و توانای زۆرن وه‌ یاری کردنی یاریزانه‌ ناوخۆییه‌کانی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌ ده‌بێته‌ هۆی به‌رز کردنه‌وه‌ی ئاستیان بۆ په‌ره‌پێدانی ئاستی خووله‌کانی عێراق و زیاد کردنی هێزی پێشبڕکێ کردن له‌نێوان یانه‌کان بۆ به‌ده‌ستهێنانی نازناوی خوله‌که‌ و گرتنی شوێنی پێشه‌نگ له‌ پاڵه‌وانه‌تیه‌کانی نێوده‌وڵه‌تی و کیشوه‌ری. پیشه‌گه‌ری سه‌رکه‌وتنی خۆی سه‌لماندووه‌ له‌ زۆر له‌ خوله‌کانی عه‌ره‌بی که‌ به‌ خووله‌ پشکه‌وتووه‌کان داده‌نرێت وه‌ پێگه‌ی یه‌که‌م ده‌گرێت له‌خوله‌ عه‌ره‌بیه‌کان له‌ رێگه‌ی پێشبڕكێ کردنی به‌هێز که‌ هه‌یه‌ وه‌ پێشکه‌وتنی به‌رچاو له‌ ئاستی ئه‌م یانانه‌.


متابع رياضي

به‌غداد سه‌رکه‌وتنێکی سه‌رنجڕاکێش به‌رامبه‌ر زه‌ورا تۆمار ده‌کات

له‌گه‌ڵ ده‌ستپێکردنی خولی تۆپێ پێی یانه‌ نایابه‌کانی عێراق ، ده‌بینین ئاستی یانه‌ی زه‌ورا زۆر ئاساییه‌ که‌ ناکرێت ئاماژه‌شی بۆ بکرێت به‌شێوه‌یه‌ک یه‌کسان ده‌بێت یان ده‌دۆرێت له‌گه‌ڵ یانه‌ی لاواز یان نوێ له‌ خۆلی عێراق. وه‌ هۆی ئه‌مه‌ش زۆرن وه‌ ده‌بێت کێشه‌ هه‌بێت له‌ناو ئه‌م یانه‌یه‌ی که‌ ده‌ناڵێنێت به‌ده‌ست نا سه‌قامگیری و نه‌بوونی پاڵپشتی دارایی و مه‌عنه‌وی پێویست بۆ یانه‌که‌ و یاریزانه‌کانی. راهێنه‌ری ئێستای یانه‌که‌ ئه‌نوه‌ر جاسم چه‌ندین جار ده‌ست له‌کار کێشانه‌وه‌ی خۆی پێشکه‌ش کرد وه‌ هۆکه‌شی راگه‌یاند وه‌ ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر بوونی ناکۆکی له‌ناو یانه‌که‌ که‌ کاریگه‌ری سلبی ده‌بێت له‌سه‌ر ئاستی هونه‌ری که‌پێشکه‌شی ده‌که‌ن وه‌ له‌کۆتاییدا ده‌سته‌ی به‌رێوه‌بردنی یانه‌که‌ رازی بوو له‌سه‌ر ده‌ست له‌کار کێشانه‌وه‌ی راهێنه‌ر ئه‌نوه‌ر جه‌سام وه‌ ئه‌مرۆ یانه‌ی زه‌ورا چاوه‌ڕوانی راهێنه‌رێکی نوێ ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی ناکۆکیه‌کان نه‌هێڵێت بۆ ئه‌وه‌ی یانه‌ی زه‌ورا بگه‌رێته‌وه‌ پێگه‌ و ناوه‌ گه‌وره‌که‌ی و باری ئاسایی خۆی.


هردي هوليري

به‌سره‌ بانگهێشتی وه‌به‌رهێنه‌ران ده‌کات بۆ په‌ره‌پێدانی گه‌شتیاری

ئەمه گەشت و گوزار لەبەسرەدا هان دەدا. چونکە مێژووى بەسرە و شوێنى جوگرافى گرنگە و، پەیوەندى بە هەموو وڵاتانى کەنداوەوە هەیە، کە ئێستا زۆر پێشکەوتوون. ئەمە وامان لێدەکات بیر بکەینەوە کە بەشێوەیەکى دروست سوود لەلایەنى گەشت و گوزار وەربگیرێ لە بەسرەداو. پێویستە بەسرە بەشێوازى شارستانى و دروست سوودى لێوەرگیرێ و سوودى زۆرى بۆ بەسرە هەبێ. بە تایبەتى و، بۆ هەموو عێراق بەگشتى. بەسرە پشتگوێ خراوە، لەبەر ئەوەى گەشت و گوزار پێشناکەوێ و، مەحاڵە گەشت و گوزار تیایدا بگاتە ئاستى پێویست، چونکە بەسرە تا ئێستا کێشەى نەبوونى ئاوى خواردنەوەى هەیە. جا چۆن گەشت و گوزار پێشدەکەوێ، کە بچوکترین مەرجى گەشت و هەسانەوە و، لەوێ نیە. دەبێ چەندین جار چاو بە بایەخى بەسرەدا بخشرێنرێتەوە، لە ڕێگەى دانیشتنى پسپۆران و شارەزایانى گەشت و گوزارى عێراقى یا بیانى نێودەوڵەتى، چونکە ئەمە گرفتێک نیە کە بە بەرژەوەندى بەسرا تەواوبێت. دەبێ دانیشن و بیر بکەنەوە کە کامە ڕێگە چاکترە و خێراترە بۆ بەرزکردنەوەى ئاستى پارێزگاى بەسرە، تا سوود لە کات وەرگیرێ و بەکاروانى پێشکەوتنى پارێزگاکانى دیکەى سەر شەتولعەرەب ڕا بگات، لە وڵاتانى کەنداوى عەرەبى. دەبێ پلانى نوێ داڕێژن بۆ شەقامەکانى بەسرە و، هۆتێلێ پلەیەکى بەخێرایى لێ دروست بکرێ و، لە ڕێگەى کۆمپانیا ناسراوەکان و، نوسینگەى ئاڵوگۆڕى بازرگانى لەسەر ئاستێکى بەرز تێدابکرێتەوەو، تواناکانى پێش بخرێن. ئاوى خواردنەوەى دروست دابین بکرێت و، شۆستەى بەندەرەکانى پاک بکرێتەوە، کە زۆر خاشاکى تێدایە. هەروەها خواردنگەى گەورە و بەرزى تێدا دروست بکرێت لەگەڵ کافێ لەسەر ئاوى شەتولعەرەب و، زیاتر بایەخ بە ئاوچەى کۆرنیش بدەن. ئەم شتانە گەشت و گوزار بۆ بەسرە دابین دەکا. کە دەکرێ تەواوى عێراق سوودى لێ وەربگرێ.


ديدار طارق

سه‌ڵاح عه‌بدولغه‌فور داوا له‌ هونه‌رمه‌ندانی عێراق ده‌کات بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ وڵات

هەموو ڕێزوخۆشەویستیمان بۆ هونەرمەند ڕەماح و هیوادارم هەموو هونەرمەندە دوورە ووڵاتەکان بگەڕێنەوە، بەتایبەتیش ئەوانەى بۆ ووڵاتە ئەوڕوپیەکان کۆچیان کردووە و، ماوەى نێوان ئەوان ووڵاتى خۆیان زۆر دوورە هەروەها لە هونەرەکەیان و هەموو بوارەکانى دوور کەوتونەتەوە، چونکە ئەگەر پێویستیان بەو هونەرمەندە هەبێت بۆ هەر ڕۆڵێک لە زنجیرە درامایەکى عێراقى یا فیلمێک ئەوا لە دەرهێنەرەکە دوورەو بەهۆى دووریەکى ناتوانێ بەشدار بێ. هەروەها هونەرمەندە شێوەکارەکان ناخۆشیەکى زۆر دەبینن لە کردنەوەى پێشانگا، چونکە خەرجیەکى زۆرى دەوێت و هیچ لایەنێک نیە پشتگیریان بکات، هەروەها ژەنیارەکان چونکە ئاهەنگى زۆرى عێراقیان لەوێدا نیە، یاخود ئەو لە تیپێکى مۆسیقاى عێراقیدا کارناکات، بۆ نموونە میوزیک بۆ گۆرانیبێژێکى عێراقى ناودار دەژەنێت. بۆیە بەداخەوە هونەرمەندان ناتوانن بەهرەکانیان وەگەڕبخەن. جا چ نواندن بێت یا وێنەکێشان یاخود ژەنینى ئامێرەکانى مۆسیقا بێت، یاخود هەر بەهرەو هونەرێکى دى بێت. دەبینین هونەرەکەى لەدەست دەدات. لەبەرئەوەى زۆربەى ئەو هونەرمەندانە خەریکى کارى دیکەن و، لەبوارى دى کاردەکەن ، چونکە ژیان لەوێ گرانە و پێویستى بە ئیشکردن دەبێت. بۆئەوەى لەوێدا بژى. جا کارێک دەکات کە کارى خۆى نیە و بەهرەى خۆى جێدێڵێ بۆ ئەوەى بمرێ و نەمێنێ. عێراق هەموو ڕۆژێک بەهرەى هونەرمەندە دوورە ووڵاتەکانى دەدۆڕێنێ، وا چاکترە بۆ ئەو هونەرمەندانە کە بگەڕێنەوە بۆ ووڵاتەکەى خۆیان، بۆ ئەوەى بەهرەکانیان لەباوەش بگرێ و هونەرمەندى شێوەکار پێشانگاکانى خۆى بکاتەوە و، هونەرمەندیش دووبارە لەگەڵ هاوڕێکانى دەست بە نواندن بکاتەوە لەبەرهەمە هونەریەکاندا. هەروەها دەتوانرێ سوودیان لێ وەربگێرێ لە پێشکەوتنى بزوتنەوەى هونەرى لە عێراقدا. دەتوانن بخوێنن و ببنە مامۆستا، بەهۆى ئەو زانیاریەى کەهەیانە و، نەوەى نوێ لە هونەرمەندان پەروەردە بکەن.


طارق الموصلي

پرۆژه‌کانی گه‌شه‌سه‌ندن ئابوری به‌سره‌ ده‌بوژێننه‌وه‌

هەر یەکێک لە پارێزگاکانى عێراق بەهاى مێژوویى خۆى هەیە و شتێکى هەیە لەوانى دیکەى جیادەکاتەوە و، پێى دەناسرێ. بەڵێ بەسرە پارێزگایەکى گرنگە و دەکەوێتە سەر ئاوى کەنداو و، بۆى هەیە ڕۆڵێکى گەورە لە ئابوورى عێراقدا ببینێ و ببێتە خاڵى وەرچەرخان. بەڵام نابێ بەسرە بایەخى پێ بدرێ و، ئاوەدان بکرێتەوە و پڕۆژەى تێداربکرێ و، پارێزگاکانى دیکەى وڵات پشتگوێ بخرێن. چونکە پارێزگاکان یەکتر تەواو دەکەن بە مێژوو و کلتور و رۆشنبیرى کوڕانى، ئەو داهاتانەى هەیەتى، نابێ داهاتى هەموو وڵات کە لە هەموو پارێزگاکانەوە دێ تەنیا بۆ بەسرە تەرخان بکرێ. ئەمە زۆڵمە لە پارێزگاکانى دیکە. و دادوەرى نیە کە پشتگوێ بخرێن و تەنیا گرنگى بە بەسرە بدرێت.


امل البغداية

سه‌ڵاح عه‌بدولغه‌فور داوا له‌ هونه‌رمه‌ندانی عێراق ده‌کات بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ وڵات

حکومەت هەنگاوێکى ڕاست و چاکى نەناوە کە تەواو بێت بۆ نموونە وەکو ئەوەى زیاتر خۆى ماندوو بکات و، هەوڵبدات بۆ گەڕاندنەوەى هاوڵاتییە کۆچەرەکان بۆ خاکى وڵات. هەندێ هەوڵى داوە بەڵام هەوڵى ڕاستى نین. کە کۆچەرەکان ڕازى بکا بۆ گەڕانەوە یان بۆ وڵات و، هەروەها لەبەر بارى ئاسایشى نائارام، ڕاستە ئێستا عێراق چاکتر بووە، بەڵام گەندەڵى هەر هەیە لە هەموو دام و دەزگاکانى حکومەتدا، و بارى ئاسایش ناڕێکەو ماوە ماوە ئۆتۆمبێلێکى مینڕێژکراو دەبینین لێرە دەتەقێتەوە، یاخود پشتێنێکى مینڕێژکراو لەوێ دەتەقێتەوە لە شەقامەکانى عێراقدا ئەوانەش هەمووى هۆکارى خراپن و وا لە کۆچەرەکان دەکات نەگەڕێنەوە بۆ عێراق و تێیدا سەقامگیربن. هەروەها هەڵى کار لەعێراقدا نیە و هەر کۆچەرێک کاتێک بیر لە گەڕانەوە دەکاتەوە بۆ عێراق. یەکەمجار بیر لە کارێک دەکاتەوە بیر لە وەدەکاتەوە کە چۆن نانى ژیان دابین بکات بۆ خێزانەکەى بەتایبەتیش زۆربەى کۆچەرەکان خێزانى عێراقى گەورە و تەواون.


تامر بوزي

سه‌ڵاح عه‌بدولغه‌فور داوا له‌ هونه‌رمه‌ندانی عێراق ده‌کات بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ وڵات

پێویستە توانستە عێراقیەکان کە کۆچیان کردووە بۆ دەرەوە پشتگیرى بکرێن و رازی بکرێن بۆ ئەوەى بگەڕێنەوە بۆ عێراق، گەڕانەوەیان بۆ عێراق زەحمەتى زۆرى تیادەبێت، بەتایبەتیش ئەگەر بزانین زۆربەیان لەوێ کارى خۆیان تەواو کردوەو، دەبینى خانویەکى نیە تیایدا بژى ئەگەر هاتوو بگەڕێتەوە بۆ عێراق یا کارێکى نییە بیکا، بۆیە کاتێ بیر لە خۆى دەکاتەوە کە دەگەڕێتەوە دەبینێ کارێکی گرانە. ئەوەش بە خراپ بەسەر خۆى و خێزانەکەیدا دەشکێتەوە، بۆیە بڕیارى مانەوە دەدات هەرچەند حەزیشى لێنیە. چونکە دەزانێ لە عیراق ڕووبەڕووى زۆر کارى زەحمەت دەبێتەوە. من لەوە دڵنیام کە هەموو کۆچەرەکان خەون بە گەڕانەوە بۆ عێراق دەبینین. چونکە ووڵاتێک وەکو ووڵاتى خۆت کە عێراقە لە باوەشت ناگرێت و ئەوێ ووڵاتى ڕەسەنى خۆتانە، جا پێویستە ووڵات هەنگاوێکى جیدى بنێ و، پێداویستیەکانى ژیانێکى خۆشگوزەران بۆ کۆچەرەکان دابین بکات بۆئەوەى گەڕانەوەى زۆرترین ژمارەیان دابین بکەین.


mohamed

هه‌ڵمه‌تی هەلبژاردن لە کەربەلا بەردەوامە

ئه‌ی خوایه‌.. ئه‌ی عێراق


خضير هاني

هێزه‌کانی عێراق به‌رپه‌رچی دزه‌کردووان ده‌ده‌نه‌وه‌‌ له‌ سنوری سوریا

پێویستە لەسەر ئێران بایەخ بە کاروبارە ناوخۆیەکانى خۆى بدات و واز لە دەست تێوەردان لە کاروبارەکانى ناوخۆى عیراق هەڵگرێت و دەست لەو ڕاگەیاندنانەى هەندێ بەرپرسانیانەوە هەڵگرێت کە هەر وەک ئەوە وایە کە بەرپرسى عیراق بن، چونکە ئەمە ڕاست نى یە چونکە دەبینین لەکاتى سەرهەڵدانى هەر بارودۆخێک بەرپرسانیان بەدەرئەکەون وە بەشێوەیەکى وا لێدوان دەدەن هەروەک ئەوەى کە ئەوان ڕاسپێردراوى عیراقیەکان بن. باشترە ئەوان لێدوان لەبارەى گیروگرفتەکانى خۆیان بدەن. دیارە ئەوان مەبەستێکیان هەیە ئەویش ئەوەیە کە پەردەپۆشى گیروگرفتەکانى خۆیان بکەن لە ڕێگەى جەخت کردنەوە لەسەر عیراق هەرچەندە لە عیراق ئەم گیروگرفتانە کۆتاییان پێهاتووە، لەبەرئەوەى ئەمڕۆ عیراق ڕێگە بە هیچ کەسێک نادات کە دەست لە کاروبارەکانى ناوخۆى وەربدات و سەروەریەکانى پێ شێل بکات چونکە ئەمڕۆ عیراق وڵاتێکى سەربەخۆ یە و خاوەن یاسا و دامودەزگاى حکومى یە، بۆیە مافى هیچ ئیرانیەک نى یە کە لەسەر شاشە بەدەربکەوێت و لێدوان لەسەر بابەتى وا بدات کە پەیوەندى بە عیراقەوە هەیە جا پەیوەندیدار بێت بە پرۆسەى هەڵبژاردنەکان یاخود هەر شتێکى تر. هەموومان بەچاوى خۆمان ئەم هەموو تەزویر و پێشێلکاریانەى هەڵبژاردنەکانى ئیرانمان بینى، وە ئەگەر پاک و بێ گەرد بوایە ئەوا بێ گومان ئۆپۆزیسیۆن سەرکەوتنى بەدەست دەهێنا چونکە ئەوان بە ژمارە لە حیزبى دەستەڵاتدار زیاتر بوون. ئەمەش هەر بۆ ئەوە بوو کە ئەحمەدى نەژاد جارێکى تر لەسەر کورسى دەستەڵات بمێنێتەوە. کەواتە بۆچى باس لەو هەموو پێشێلکاریانەى خۆیان ناکەن کە لە پڕۆسەى هەڵبژاردنەکاندا ڕوویاندا و لە ئەنجامدا ئەو هەموو هاوڵاتیانەیان ڕژانە سەرشەقامەکان بەمەبەستى ناڕەزایى دەربڕین لەسەر ئەنجامى هەڵبژاردنەکان. لێرەدا پێویستە وڵاتى ئیران و حکومەتەکەى دەست بەردارى عیراق بن و چیتر بەرپرسەکانیان بەدەر نەکەون و لێدوان لەسەر ئەو بابەتە سەروەریانە بدەن کە پەیوەندیان بە خودى عیراقەوە هەیە وەک وڵاتێکى سەربەخۆ و سەقامگیر، چونکە گەلى عیراق ڕێگە نە بە ئیران و نە هیچ وڵاتێکى تریش دەدات کە دەست لە کاروبارى ناوخۆى وەربدات.


ابو فاطمة

خۆکوژێکی ژن ژمارەیەکى زۆر ژن و منداڵ دەکوژێت

بەراستى ئەمە شتێکى زۆر ناخۆشە سەرەڕاى ئەوەى کە تاوانەکانى تیرۆرستان مایەى دڵگرانینە بۆ هاوڵاتیانى عیراق کاتێک کە کەسانى بێ تاوان دەکەنە ئامانج و لە ئەنجامدا زیاتر و زیاتر دەبێتە مایەى ناخۆشى. ئەمەش هۆیەکەى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە تیرۆرستان خەڵکى شێت بەکار دەهێنن وە مێشکەکانیان لەسەر خۆیاندا ناهێلًَن و تەقەمەنیان لێ دەبەستن و ڕەوانەى شەقامەکانیان دەکەن وە کاتێک دەگەنە ئەو شوێنەى کە خۆیان مەبەستیانە ئەوا لە دورەوە دەیانتەقێنەوە کە بەڕاستى ئەمە کارێکى دڵگران و ناخۆشە بە جۆرێک کە دڕندەیى تیرورستانمان بۆ بەدیار دەکەوێت کە نە ئاین و نە ڕەوشتیان هەیە چونکە دەبنە هۆى کوشتنى کەسانى بێ تاوان. ئاشکرایە ئەو کەسانەى کە ئەم کارانە ئەنجام دەدەن نە ئاین و نە ڕەوشتیان هەیە و شێتن و عەقلى خۆیان لە دەست داوە چونکە بە بێ ژێرى مێشک هەڵسوکەوت دەکەن. کەواتە چ ناوێک لەم جۆرە کردارانە بنێین کاتێک کە دەبینین تیرۆرستان هەموو شتێک هەتاوەکو لاشە و ئاژەڵیش تەقەمەنى لێ دەبەستن و دەیانتەقێنەوە کاتێک دەگەنە خاڵەکانى هێزە ئەمنى یە عیراقیەکان. دیارە تیرۆر بۆتە هۆى سەرەکى کوژرانى هاوڵاتیانى بە دڕندەترین شێوە کە بە هیچ جۆرێک لە پێشتر ڕووى نەداوە، بەڵکو ئەمە شەڕێکى کۆمەڵ کوژى یە کە دەست نە لە شێت و نە لە پیرو پەکەوتە و نە لە مناڵ و نە لە ئافرەتیش ناپارێزیت لە کاتى ئەنجامدانى کردەوە تیرۆرستى یەکانیان چونکە وا بیر ئەکەنەوە کە هەموو گەلى عیراق تاوانبارە و شایەنى هیچ نى یە تەنیا کوشتن نەبێت جا بەهەر ڕٍێگەیەک بێت. لێرەدا پێویست بوو کە حکومەت هەر لە دواى ئەوەى کە ئەوەى بۆ بەدەر ئەکەوت کە تیرۆرستان ئەم جۆرە کەسانە بەکار دەهێنن، دەبوایە ئەم کەسانەى لەسەر شەقامەکان کۆبکردباوەو لە ناو باڵەخانەیەکدا نیشتەجێى بکردبان تاوەکو پارێزکارى لێیان بکردایە و تیرۆرستانیش نەیانتوانیبابە بیانکەنە دار دەستى خۆیان و لە کردە تیرۆرستەکانیان خۆیان بەکاریان بهێنن.


نوسة

پسپۆڕان تاوتوێی رێکخستنی کاروباری میدیای ئه‌لیکترۆنی ده‌که‌ن

داوا لە حکومەت دەکەین کەڕێ لە کەناڵە عەرەبیەکان بگرێ، کە بەداخەوە بەعەرەبى ناودەبرێن. چونکە لە پێشکەشکردنى هەواڵ برایەتى عەرەبى تێدا نیە. هەمیشە هاندەرە بۆ شەقامى عێراقى و دژى بەرژەوەندى و سەقامگیرى گەلى عێراقە. چونکە هەواڵى خراپ پێشکەش دەکات و، جەخت لەسەر لایەنى تاریک دەکاتەوە، لە جیاتى جەخت کردنە سەر لایەنى ڕووناک و سەرکەوتنى ئەمڕۆ لە بوارى ئەمنى دا لە عێراق و هەموو پارێزگاکانى. هەروەک بەرنامەى هەواڵى و ڕاپۆرتى واپێشکەش دەکا کە دیدار لەگەڵ تیرۆریستێک وا دەکات، وەک بەتەمابێ بەهەیان زیاتر بکا، لە جیاتى پشتگوێ خستنیان، چونکە تاوانبارن و دروست نیە دیدار لەگەڵ تاوانباردا بکەى و واى لێ بکەى هەست بکا گرنگە و چاودێرى هەیە. دەشزانى کە زۆربەى کەناڵە عەرەبیەکانى هەواڵ، قسەکانى دەگوازنەوە، بۆیە گوتەکانى وەک پەیامێک ئاراستەى تیرۆر دەکا بۆ پێشەوە و، هاندەدا بۆ بەشدارى تێداکردنى.


سماهر الطائي

ئۆپه‌راسیۆنێکی ده‌ستپێشکه‌ری ئاسایش شکست به‌ هێرشێکی تیرۆریستیی گه‌وره‌ دێنێت له‌ به‌غدا

دیارە سەردەمى مردن لە عیراقدا کۆتایى پێ هات. مەبەستمان لە مردن لێرەدا مردنى بە کۆمەڵى کۆمەڵانى خەڵکى عیراقە لەدەست تیرۆرستان لە رێگەى ئەنجامدانى کارە تیرۆرستیەکانیان دژ بە ڕۆڵە بێ تاوانەکانى گەلى عیراقى. ئەم گروپە تیرورستیە تاوانبارانە ئەوەندەى پێیان بکرایە خەڵکیان شەهید دەکرد بە ئافەرت و مناڵ و گەنج و پیر، بەڵام لەدواى بەدەرکەوتنى هێزەکانى ێەحوە لە عیراق کە دەستیان کرد بە لە ناوبردن و وەدەرنانى تیرورستان و شەمشەمەکوێرەکان ئەوا خۆرى ڕووناکى و ئارامى و ئازادى هەڵات و دەست کرا بە لێپێچینەوە لەگەڵ تیرۆرستان لەبەرامبەر تاوانەکانیان. ئەمڕۆ ئەوەى لە عیراقدا ئەنجام دەدرێ لەژێرناوى قاعیدەى تیرۆرستە خەریکە کۆتایى پێ بێت تەنها لە نێوان ماوەیەک بۆ ماوەیەک درێژ کارێکى تیرورستى ئەنجام دەدرێت، بە تایبەتیش ئەم گروپە جەخت لەسەر بۆنەکان دەکەنەوە و یەک تا دوو کردەوەى تیرۆرستى تیایدا ئەنجام ئەدەن بۆ ئەوەى لە ڕێگەى دەزگاکانى ڕاکەیاندن بە خەڵک بڵێن کە کردەوە تیرۆرستى یەکان بەردەوامیان هەیە وە بۆ ئەوەى دەنگى گەلى عیراق و هێزەکانى ئاسایش بزربێت، بەڵام دیارە بانگەواز و دەنگى ڕاستى هەر سەرکەوتوو دەبێت هەر چەندە کە تیرۆر وتیرۆرستان بوونیان هەبێت. کاتێک کە تەقینەوەیەک لە نێوان ماوەیەک بۆ ماوەیەکى تردا ڕوودەدات تەنها ماناى ئەوە دەگەینێت کە تیرۆرستان فەشەلیان هێناوە لە عیراق وە هەرگیز وایان لێ نایەتەوە کە بتوانن هەڵبستن بە جێ بەجێکردنى پلانەکانیان بە شێوەیەکەى چڕ هەرەوەک ئەوەى کە لە ڕابردوودا دەیانتوانى بیکەن و هەر چۆنێک بیانەوێت یارى بە گیانى خەڵکدا بکەن، چونکە ئەمڕۆ ووشیارى لە لاى خەڵک و هێزەکانى ئاسایش بڵاو بۆتەوە و هەموو لایەک ئامادەیە کە بە گیان خۆى بەخت بکات بۆئەوەى تەنانەت یەک کردەوەى تیرۆرستى ئەنجام نەدرێت و جارێکى تر یەکێک لە تیرۆرستەکان لەسەر شاشەى تەلەفزیۆنەکان بەدەر نەکەوێتەوە و بڵێت بەردەوام بوونمان هەیە، چونکە تیرۆر لە عیراقدا کۆتایى پێ هات و جارێکى تر گەرانەوەى بۆ نى یە.


بهار

پلاندانه‌ری ته‌قینه‌وه‌کانی 2003 سه‌ر نه‌ته‌وه‌‌ یه‌کگرتووه‌کان ده‌ستگیرکرا

ئێمە دەزانین ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازیەى کە هێزەکانى ئاسایشمان پێیانەوە هەڵدەستێت بۆ دەستگیرکردنى تیرۆرستان و گەران بەدواى کۆگاى چەک و تەقەمەنى تیرۆرستەکانى سەر بە قاعیدە پشت دەبەستێت بە چەندین لایەن وە گرنگترینیشیان ئەو هەماهەنگی یەیە کە لە نێوان هێزەکانى ئاسایش و پۆلیس و هەواڵگرى و هێزەکانى سوپاى عیراق کە بە هەموو لایەکیانەوە کار دەکەن بەمەبەستى دەستبەسەراگرتنى کۆگاى چەک و تەقەمەنى کە چەکى سوک و مام ناوەندى و قازیفە وموشەک لە خۆوە دەگرێت. کەواتە ئەوە دەبێتە هۆى شکاندنى پشتى تیرۆرستان کاتێ ئەم چەکانەیان یەک لە دواى یەک دەستگیر دەکرێت. سەرەراى ئەوەى کە ئەو سەرکەوتنانەى کە هێزەکانى ئاسایش بە دەستیان دەهێنن تەنها لەبەر ئەم هۆیانەوە نى یە، بەڵکو زیادبوونى ووشیارى لاى هاوڵاتیانى عیراقى کاریگەرى بەرچاوى خۆى هەیە کاتێک پەیوەندى بە هێزەکانى ئاسایش دەکەن و یارمەتى دەریان دەبن لە دۆزینەوەى کۆگاى ئەو چەک و تەقەمەنیەى کە لە داهاتوودا دژ بە خۆیان و مناڵ و کەسە نزیکەکانیان لە لایەن تیرۆرستانەوە بەکار دێن، بۆیە هاوکارى و هەماهەنگى هاوڵاتیان بە پلەى یەکەم دێت، چونکە ئەگەر هێزەکانى ئاسایش بەتەنها بن و لەلایەن ئەوانەوە ئاگادار نەکرێنەوە لەو شوێنانە کە تیرۆرستانى تیادایە، ئەوا ناتوانن کۆنتڕۆڵى بارودۆخکە بکەن و کاتى هێرش کردنە سەریان دیارى بکەن. ئەمڕۆ هاوڵاتیان ڕۆڵى کاریگەریان هەیە بە تایبەتیش لە کاتێکدا کە تیرۆرستانى غەیرە عیراقى لە وڵاتدا دەژین، بۆیە ئەرکێکى گەورەیان دەکەوێتە سەرشان بۆ هەماهەنگى کردن لەگەڵ هێزەکانى ئاسایش لە پێناو بەدەستهێنانى بارودۆمێکى ئەمنى سەقامگیرتر و پەیدابوونى متمانەیەکى باش لە نێوان هاوڵاتیان و هێزەکانى ئاسایش کە ئەمەش هەمووى لە بەرژەوەندى و خزمەتى عیراقدا دەبێت.


ام مثنى

عێراقییه‌کان له‌ لوبنان ئاماده‌ن ده‌نگ بده‌ن

بەڕاشکاوى دەیڵێم کە عیراقیەکان لە هەموو ئەو شوێنانەى کە تیایاندا دەژین هەمان ناخۆشى و مەینەتیان هەیە ئەویش ئاسانکارى نەکردنە لە کاروبارەکانیان و پێدانى فیزە بە جورێک کە ئێمەش نازانین کە بۆچى هاوڵاتیانى عیراقى بە ڕوویەکى خۆش پێشوازى ناکرێن لەو وڵاتانە کە تیایاندا ئاوارەن، بۆ نمونە لە وڵاتى لوبنان ئاوارە عیراقیەکان لە بارودۆخێکى زۆر ناخۆش دەژین و کەس بایەخیان پێ نادات، سەرەڕاى ئەوەش نەوەک هەر فیزەیان بە ئاسانى پێ نادرێت، بەڵکو هەندێ چار هەر قەدەغەشە کە پێیان بدرێت. ئەمەش زۆربەى کاتەکان بۆ کەم تەرخەمى حکومەتى عیراقى دەگەڕێتەوە، چونکە وەک پێویست کار بۆ چارەسەرکردنى ئەم کێشانە و باشترکردنى بارودۆخەکەیان ناکات لە ڕێگەى دانیشتن لەگەڵ کەسانى پسپۆر و شارەزا بۆ ئەوەى تاوتوێ ى ئەم بارودۆخە بکەن لەگەڵ ئەم وڵاتانە سەبارەت بە بوارى گوزەران و ژیانى عیراقیە ئاوارەکان وە لەهەمان کاتیشدا داوا لە سەفارەتەکانى عیراقى بکرێت لەم وڵاتانە بۆ ئەوەى دیراسەى ئەم بارودۆخە لە نزیکەوە بکەن و کارئاسانکاریان بۆ بکات لە پێدانى فیزە وە ڕێگە نەدەن هاوڵاتیانى عیراقى بەم شێوەیە ڕەفتاریان لەگەڵدا بکرێت و هەلى کارکردنیان بۆ بڕەخسێت. بەڕاستى ئاوارە عیراقیەکان لە بارودۆخێکى ناخۆشدا ژیان دەگوزەرێنن بەوەى کە هەلى کاریان بۆ نەڕەخساوە وە ئەگەر دەستیشیان بکەوێت ئەوا زۆر کەمە سەرەراى ئەوەش کە کەل وپەل وخۆراک لە وڵاتى لوبنان زۆر گرانە کە ئەمەش لە بەرژەوەندى ئاوارە عیراقیەکاندا نى یە.


ابن الموصل

ئۆپه‌راسیۆنێکی ده‌ستپێشکه‌ری ئاسایش شکست به‌ هێرشێکی تیرۆریستیی گه‌وره‌ دێنێت له‌ به‌غدا

نەفرەت لە تیرۆر. چەندین خێزان هەن کە کوڕەکانى یان کچەکانى یان بەخێوکەرى خێزانەکەیان یان یەکێک لە ئەندامەکانى یان مناڵێکیان بە هۆى تیرۆرەوە لە دەست داوە، بۆیە دەتوانین بڵێین کە چەندین خەڵک بوونەتە قوربانى تیرۆر خۆڵەمێشى کارى تیرۆرستى بێ ئەوەى هیچ تاوانێکیان هەبێت لە ڕێگەى ئۆتۆمبێلى مین ڕێژکراو و پشدێنى یڕ لە تەقەمەنى وە لە ڕێگەى ئەو هاوەنانەى کە بەشێوەیەکى ڕەمەکى ئاراستەى خەڵکانى بێ تاوان دەکرێن بەمەبەستى تۆقاندن و ترساندنى شەقامى عیراقى، بەڵام دیارە شەقامى عیراقى هەر لە زووەوە لە تیرۆر و ئامانجەکانى گەیشتن و بڕیاریاندا کە لە ڕووى بوەستن بە بەردەوام بن و درێژە بە کارەکانى خۆیان بدەن بێ درێغى کردن و بە شێوەیەکى نەسرەوتن، چونکە لایان وابوو کە تیرۆر تەنها بەم شێوەیە شکست دەهێنێت. دیارە بەڕاستى هەموو لایەکمان دڵگران و خەمخۆرى خێزانى شەهیدەکان بووین، ئەوانەى کە یەکێک لە ئەندامەکانیان بۆتە قوربانى کارە تیرۆرستى یەکان بێ ئەوەى هیچ تاوانێکیان هەبێت تەنها ئەوە نەبێت کە عیراقى بوون. ئەوەش بەڕاستى لە کاتى خۆیدا کارەساتێکى گەوەرە بوو چونکە کوژرانى چەندین لە نەوەکانى وڵاتەکەمانى لێ کەوتەوە، بەڵام ئاشکرایە ئەوان بە خوێنى خۆیان ڕێگاى سەرکەوتنیان تۆمار کرد، بۆیە ئەمڕۆ ئەرکى سەرشانى هەموو تاکێکى عیراقى یە کە پرسە و سەرەخۆشى خۆیان ئاراستەى ئەو خێزانانە بکەن و بەشدارى غەم وپەژارەیان بن وە لە هەمان کاتیشدا ئەرکى سەرشانى حکومەتە کە هەڵبستێت بە دابینکردنى ژیانێکى خۆشگوزەران بۆیان بەتایبەتى بۆ ئەو خێزانانەى کە بەرپرس و بەخێوکەرەکەیان لە ئەنجامى کارە تیرۆرستى یەکان لەدەست داوە. دیارە قەرەبووکردنەوەى ئەم خێزانانەش سەرەراى ئەوەى دەبێتە مایەى بنیاتنانى ژیانێکى خۆش بۆیان لە هەمان کاتیشدا دەبێتە هەڵوێست و دیاریەکى جوان لەلایەن حکومەتەوە کە ئەمەش هەنگاوێکى ئاسانە لەلایەن حکومەتەوە وە لە هەمان کاتیشدا ئەم خێزانانە شایەنى لەوەش زیاترن. خودا عیراقیەکان بپارێزێت.


ahmed

تیرۆرستان خێزانێك له‌ به‌غدا به‌ته‌واوی له‌ناوده‌به‌ن

خوا له‌هه‌موو که‌س گه‌وره‌تره‌ ، ئه‌مانه‌ با نه‌درێنه‌ دادگا، ئه‌مانه‌ له‌سه‌ر دیوار داده‌نێین و به‌ مشاری کاره‌بایی پارچه‌ پارچه‌یان ده‌که‌ین . خوا له‌ جه‌هه‌ننه‌م بیانسووتێنێت.


أبتهال عااااشقة ليلى علوي..

هیچ ناته‌باییێك له‌نێوان له‌یلا عه‌له‌وی و هاوسه‌ره‌كه‌یدا نیه

من عاشقی له‌یلا علویم و ده‌مرم بۆی وه‌ ته‌نها من ته‌واو هۆگری ئه‌وم وه‌ ده‌مرم بۆ ئه‌م زه‌ویه‌ی ئه‌و به‌سه‌ریدا ده‌روات. سوێند ده‌خۆم که‌س له‌م گه‌ردوونه‌ به‌قه‌د من ئه‌وی خۆش ناوێت یان هه‌تاکو تۆزه‌که‌شی. خۆشم ده‌وێێ له‌یلا علوی.



هديل عابد

هێزه‌کانی پۆلیسی عێراقی رفێنراوه‌کان له‌ ئه‌نبار ئازادده‌که‌ن‌

لەماوەى ئەو چاودێریکردن و لێوردبوونەوە لە بارودۆخى عێراق دەتوانم بڵێم ڕۆڵى پۆلیسى عێراقى بەهەماهەنگى لەگەڵ سوپاى عێراقى و تەواوى دام و دەزگاکان جێگەى ڕێز و پێزانین بووە و بەتەواوى بە ئەرکەکانى خۆى هەڵساوە سەربارى بوونى هەندێ سەرپێچى و سنووربەزاندن، بەڵام توانیویەتى لە ئاستى بەرپرسیارێتى و گرەو و بەرەنگارییەکى گەورە دا بێت و پۆلیسى عێراقى سەلماندى کە بەڕاستى تواناى پاراستنى بارى ئاسایشى نێو عێراقى هەیە. لەبەرئەوەى ڕۆژى هەڵبژاردن ژمارەیەکى زۆریان لەو تیرۆریستانە دەستگیرکرد کە دەیانەویست کردەوەى تێکدەرانە و تەقینەوە ئەنجامبدەن و هاووڵاتى مەدەنى بکەنە ئامانجى خۆیان لەو کاتەى وەک مافێکى خۆى کە لەدەستووردا هاتووە دەچێت دەنگبدات، بەڵام پۆلیسى عێراقى چاودێرییەکى توندیان کرد و چەندین هەوڵى تەقینەوەى ئوتومبێلى بۆمبڕێژکراو و کەسانێک کە پشتێنى تەقینەوەیان بەستبوو پوچەڵکردەوە و هەروەها هێرشیان کردە سەر ئەو لانە تیرۆریستیانەى کەوا بۆ جێبەجێکردنى هێرشە تیرۆریستییەکان ئامادەکرابوون بەمەش پۆلیسى عێراقى دەرفەتى لەبەردەم تیرۆریستیان نەهێشتەوە و لەلایەنى سەقامگیربوونى بارى ئاسایش بۆ هاووڵاتیان و هەڵبژاردنیش سەرکەوتنێکى گەورەیان لە هەڵبژاردن تۆمارکرد، بەمەش زۆر لە رێکخراو و دەوڵەتان ئاماژەیان بە ڕۆڵى گەورەى پۆلیسى عێراقى و ئەو بەرەنگارییە گەورەیەى کە رۆژى هەڵبژاردن توانى بەدەستى بێنێت و ئەوەى کە کردوویەتیشى ئەوا رۆڵێکى گەورەى دەبێت لە زیادبوونى متمانەى هاووڵاتى عێراقى بەپۆلیسى نیشتیمانى بەوەى هاووڵاتى ئیدى هەست بەو رۆڵە گەورەیەى پۆلیس دەکات لە پارێزگاریکردنى لێى و لە وڵاتەکەى لەو مەترسیانەى کە لەلایەن تیرۆریستانەوە دێت. ئەمەش کاریگەرییەکى گەورەى لەسەر نەهێشتنى ئەو لەمپەرەى ترس و دڵەڕاوکێ دەبێت کە لاى هاووڵاتى هەیە لە بەشداریکردنى لە تەواوى چالاکییە نیشتیمانییەکان، لەو خولەى هەڵبژاردندا ڕێژەیەکى بەرچاوى بەشداربووانمان بەدى کرد کە لەسەرووى شەست لە سەدا بوو لەو کەسانەى کە مافى دەنگدانیان لەو هەڵبژاردنە هەبوو، لە هەڵبژاردنى داهاتووش ڕێژەى بەشداربووان دەبێتە سەد لە سەد ئەمەش بەهۆى ئەو دەستکەوتانەیە کە پۆلیس بەدەستهێنا، لەبەرئەوەى ئەم سەرکەوتنەیان پاڵنەرێکە بۆ هاووڵاتى بۆئەوەى هەست بەئارامى و هێمنى بکات و وایلێبکات ترسى لە هەڕەشەکان نەبێت کەوا لاى تیرۆریستەکانەوە دەردەچێت و بچێتە ناوەندەکانى هەڵبژاردن و دەنگى خۆى بدات و مومارەسەى مافەکەى خۆى بکات. سڵاو و رێزم بۆ هەموو عێراقییەکان هەیە.


عراقية

پاڵێوراوە دورخراوەکان ره‌خنه‌ده‌گرن له‌ دەستەى لێپرسینەوە و داد

بەڕاستى پێویستە گەلى عێراق و سیاسەتمەدارانى عێراقى سوپاسى سالح موتڵەگ بکەن نەک تەنیا لەبەرئەوەى کە بڕیاریدا قەوارە سیاسییەکەى بەردەوام بێت لەسەر بەشداریکردنى لە هەڵبژاردنەکان، بەڵکو بەو هەنگاوەى نیشتیمانپەروەرێتى خۆى سەلماند و کەسانێکى زۆرى دەمکوتکردەوە کەوا بەزۆر شێوە قسەیان دەکرد و درۆ و دەلەسەیان بڵاودەکردەوە و بێگومان دەبووایە ئەو کەناڵانە دواى دەرچوونى بڕیارى دوورخستنەوەى سالح موتڵەگ لە بەشداریکردنى لە هەڵبژاردن لەبرى زۆربڵێى و زەمینەخۆشکردنى کێشە و ناکۆکییەکان ، ئەوا دەبووایە ڕاستییەکانیان بۆ عێراقییەکان پەخش بکردابووایە نەوەکو بێن تەنیا ڕووماڵى ئەو ڕووداوانە بکەن کەوا شەقامى عێراقى دەسووتێنێى و دووبەرەکى و کێشە دەنێتەوە، لەبەرچى ئەو کەناڵە تەلەفزیۆنیانە دیمانە و پەیوەندییە تەلەفۆنییەکان ناگوازنەوە بۆ بەدەرخستنى هەڵوێستێکى یەکگرتوو کە لە خزمەتى عێراق دایە. من ئەمڕۆ کە سوپاس سالح موتڵەگ دەکەم ئەوا لە هەمان کاتدا ئومێدەوارم کە نیازێکى خراپى نەبێت و بڕواناکەم ئەو کە بڕیاری بەشداریکردنى داوە بۆ ئەوە بێت تا کۆسپ و تەگەرە بخاتە بەردەم پەرلەمان بۆ نموونە دواى هەڵبژاردنەکان ئەمەش وەک پەرچەکردارێک، لەبەرئەوەى بڕیار لەسەر دوورخستنەوەى لە بەشداریکردنى لە هەڵبژاردن وەک تاکەکەسێک و خۆکاندیدکردنى بۆ پەرلەمان دراوە، ئومێدەوارم ئەو مەسەلەیە بەسینگفراوانى وەربگرێت و تێپەڕێنێت و لەسەرى نەوەستێت، لەبەرئەوەى ئەو کاتەى بڕیارى بەشدارینەکردنى دا و خۆى و قەوارەکەى بایکۆتى هەڵبژاردنیان کرد هەروەها لەگەڵ ئەو هێزانەى لەگەڵیدا هاوپەیمانن ئەویش لیستى عێراقییە کەوا چەندین ناوى گەورەى سیاسى تێدابوو کە ئەمەش تەقینەوە و ڕق و کینەى سەرلەنوێى لەنێو شەقامى عێراقى لێدەکەوتەوە بەجۆرێک کەسانێک دەبوون کە بەشداریکردنیان لە هەڵبژاردن ڕەتدەکردەوە و بەتایبەتى ئەگەر بهاتبووایە دکتۆر سالح موتڵەگ لەسەر لێدوانەکانى بەردەوام بووایە، بەڵام بڕیاریدا کە دەستبەردارى بەرژەوەندى تایبەتى خۆى بێت و بەرژەوەندى وڵاتەکە لەسەرووى هەموو شتێکەوە دابنێت، سوپاس بۆ سالح موتڵەگ.


hasandabash

کۆمپانیاکانی عێراق بیری نه‌وتی نوێ هه‌ڵده‌که‌نن

سڵاوتان لێبێت . من له‌بواری میکانیکی لێدانی بیری نه‌وت بۆ ماوه‌ی زیاتر له‌ پێنج ساڵه‌ کارده‌که‌م و ده‌مه‌وێت کارێک بدۆزمه‌وه‌ له‌ عێراق.


ابو غيث

موتڵه‌گ و زافر ئه‌لعانی له‌ هه‌ڵبژاردنی ئازار دورده‌خرێنه‌وه‌

دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌م که‌سانه‌ بریتیه‌ له‌ سه‌رکه‌وتنی گه‌لی عێراق و که‌س و کاری شه‌هیده‌کانی 35 ساڵی حوکمی رژێمی فاشیست... که‌ ووڵاته‌ عه‌ره‌بیه‌کان نموونه‌ی له‌م جۆره‌ی به‌خۆوه‌ نه‌بینیوه‌ به‌شێوه‌یه‌ک سه‌رکرده‌ هه‌تاکو که‌س و کاره‌که‌شی کوشت به‌بێ دادگایی کردن وه‌ ئایا باری گه‌له‌که‌ی چۆن بووه‌ .پێویسته‌ ئه‌م که‌سانه‌ ره‌وانه‌ی دادگا بکرێن نه‌وه‌ک ده‌ربکرێن.


احمد

تیرۆرستان خێزانێك له‌ به‌غدا به‌ته‌واوی له‌ناوده‌به‌ن

خوا تاک و ته‌نیایه‌ وه‌ موحه‌مه‌دیش پێغه‌مبه‌ری خوایه‌، هانا بۆ خوای گه‌وره‌ ده‌به‌ین به‌ده‌ست ئه‌م تاوانبارانه‌...به‌ڵام ده‌مه‌وێت شتێک تێبگه‌م ئایا ئه‌مانه‌ مێشکیان نیه‌؟؟ ئه‌ی مرۆڤ خوا له‌سه‌رتانه‌ چۆن رووبه‌روی خوا ده‌بنه‌وه‌ له‌ رۆژێک که‌ ماڵ و منداڵ سوودی نیه‌.. شه‌رمه‌زاری بۆ ئێوه‌ ئه‌ی تاوانبارانی بێباوه‌ران ، نه‌فره‌تی خواتان لێبێت تا رۆژی دوایی.


علي

بۆ یه‌که‌م جار منداڵی بلوری له‌ سلێمانی له‌دایک بوون

سڵاوتان لێبێت . تکایه‌ ده‌توانن ناونیشانه‌که‌م پێ بڵێن بۆ ئه‌وه‌ی سوودی بۆ هه‌موو ئێمه‌ هه‌بێت.


ahmed

ئۆپه‌راسیۆنێکی ده‌ستپێشکه‌ری ئاسایش شکست به‌ هێرشێکی تیرۆریستیی گه‌وره‌ دێنێت له‌ به‌غدا

. بێ گومان بیروڕاى پۆزەتیڤ ئەوەیە کە هێزەکانى پۆلیس بریتین لە هێزە نیشتمانیەکانى عیراقى کە پێک دێن لە چەندین ڕۆڵەى وڵات کە خۆى خۆیان بەخت کردووە کاتێک کە بڕیارى ئەوەیان دا پارێزگارى لە وڵاتەکەیان بکەن لە ڕێگەى خۆبەختکردن لەنێو ڕێزەکانى پۆلیس. دیارە ژمارەیکى زۆریشیان لێ شەهید بوون لە ڕووبەڕووبوونەوەیان لەگەڵ تیرۆرستان لە پێناو پارێزگاریکردن لە عیراق و گەلەکەى، هەر بۆیەشە کاتێک دەبینین کە هێزەکانى پۆلیس پێشکەوتنى باشیان بەخۆیانەوە بینیوە و بەهێز بوونە وە ئامادەن کە ڕووبەڕووى کاتە ترسناکەکان ببنەوە دژ بە تیرۆرستان و دەستگیریان بکەن بەبێ ئەوەى خۆیان زەرەرمەند بن، ئەوا هەموو لایەک خۆشحاڵ دەبن. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە هەموو هاوڵاتیان هەست بە ئارامى دەکەن کاتێک ئەبینن کە هێزەکانى پۆلیس پێشکەوتنیان بەخۆوە بینیوە و کەسانى ئامادەکراو و مەشق پێکراو لە نێو ڕیزەکانیاندا هەیە لە ڕوبەڕووبوونەوەى تیرۆرستەکانیان، ئەمەش کاتێک کە تیرۆرستان پلان دادەڕێژن بۆ ئەوەى خەڵک ئامادەو پەروەردە بکەن و بیانکەن بە تیرۆرست دژ بە هاوڵاتیانى بێ تاوانى عیراقى. لە هەمان کاتدا هاوڵاتیان خۆشحاڵ دەبن کاتێک دەبینن کە هێزەکان پۆلیسى عیراقى بە هێزن، چونکە ئەو ڕۆژانەیان دێتەوە یاد کە هێزەکانى پۆلیس لاواز بوون وە باش ئامادەنەکرابوون لە ڕووى چەک و مەشق پێکردنەوە، بەڵام لەبەرامبەریاندا تیرۆرستان بەهێز بوون و کاریگەریەکى ترسناکیان هەبوو لەسەر گەلانى عیراق. لە دواى ئەوەى تواناى هێزەکانى پۆلیس بەرزبووەوە و توانیان بەسەر تیرۆر و تاوانەکانى تیرۆرستاندا زاڵ بن، ئەوا بێ گومان بووە مایەى خۆشحاڵى هەموو عیراقیەکى بەشەرف و ووشیار لەسەر بەرژیەوەندیەکانى وڵات، چونکە ئەوان لە بەرژەوەندى عیراق و گەلەکەى دان. ئاشکراشە کە هەبوونى بارودۆخێکى ئارام لە عیراق دەبێتە پاڵنەرێکى بەهێز بۆ ئەوەى عیراق بگەڕێتەوە بارودۆخى ئاسایى چارانى خۆى و وێنە ڕاستەقینەیەکەى خۆى لە نێو وڵاتان و گەلانى جیهانیدا سەر لە نوێ بۆ خۆى بگێرێتەوە.


مجيد مهاب

وەزیرى نەوت رێکەوتنى پەرەپێدانى کێڵگەى نەوتى زوبێر تەواو دەکات

لاى هەمووان ئاشکرایە کە عیراق ئەمبارێکى گەورەى نەوتى هەیە وەبەشێوەیەکى زۆر پشت دەبەستێت بە داهاتى ناردنەدەرەوەى نەوت، بۆیە دەبآ ئەم داهاتە دارایى یە بە شێوەیەکى ڕاست و دروست بەکاربهێنرێت لە پێناو بوژاندنەوەی وڵات لە ماوەیەکى سنوردار بە هەموو بوارەکانیشیەوە، بۆ نمونە هەندێکى بۆ بۆ کەرتى ئابورى و هەندێکى بۆ ئەنجامدانى پڕۆژەى گەورە دادەنرێت وە بەشێکیش تەرخان دەکرێت بۆ پێشکەشکردنى خزمەتگوزارى بە هاوڵاتیان و ئاوەدانکردنەوە و بوژاندنەوەى ژێرخانى ئابورى وە هەروەها چەندین بوارى تریش کە دەبێتە مایەى بەرزکردنەوەى ئاستى ژیان و گشت بوارەکانى تر، نەوەک ئەوەها بەهەدەر بدرێت یاخود بدرێت بە کەسانێک کە دەستیان پاک نەبێت یان لەو پڕۆژانە خەرج بکرێت کە بایەخێکى گەورەى ئەوتۆیان نى یە و نابنە مایەى سوودێکى زۆر بۆ هاوڵاتیان. وەبەرهێنانى نەوت زۆر گرنگە بەوەى کە سامانێکى نیشتمانى گەورەیە و تاکە سەرچاوەیە کە داهاتەکەى بۆ وڵات دەگەڕێتەوە وە گرنگیەکەشى لەوەدایە کە لە بوارى جیاوازدا بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەى کە ببێتە مایەى داهاتێکى باش بۆ کەرتەکانى ترى ژیان بەجۆرێک وایان لێ بکات کە بوژاندنەوە بەخۆیانەوە ببینن بۆ ئەوەى ببنە سەرچاوەى دارایى بۆ عیراق لە داهاتوودا. دیارە لایەنەکانى ژیان زۆر بوار لە خۆوە دەگرن وە دەتوانرێت گۆڕانکارى بنەتایى گەورەیان بەسەردا بێت ئەگەر ئەمە جێ بەجێ بکرێت کە لە ئاکامدا دەبێتە هۆى ئەوەى ژیانێکى خۆشگوزەران و سەرفراز و دوور لە ئازارو مەینەتیەکان بۆ هاوڵاتیانى عیراق بنیات بنرێت.


ليلى

قه‌واره‌ سیاسیه‌کان و مه‌رجه‌عه‌ ئاینیه‌کان هانی عێراقییه‌کان ده‌ده‌ن ده‌نگ بده‌ن

سوپاس بۆ ئەو وتارە بەنرخە. لەڕاستیدا هیچ شتێک ئایین و سیاسەت بەیەکەوە نابەستێتەوە، لەبەرئەوەى دوو دیوى جیاوازن لەیەکترى و لەهەر وڵاتێک کە پیاوە ئایینییەکان کاروبارى وڵات بەڕێوەببەن ئەوا بارودۆخەکە لە جاران خراپتر دەبێت ئەمەش لەبەر چەندین هۆکار. عێراق ئەمڕۆ بەو حاڵەتەدا تێدەپەڕێت و هۆکارەکانیش لەوەدایە کە جیاوازییەکى گەورە لەنێوان پیاوى ئایینى و پیاوى سیاسى دایە کەوا رۆڵێکى گەورە لە دەرکردنى بڕیارە ڕاست و دروستەکان دەبینێت، پیاوى ئایینى سیاسەتمەدارێکى ژیرلا لێدەرناچێت و هیچ لە کاروبارى سیاسى نازانێت، چونکە پیاوى ئایینى تەنیا لە کاروبارى ئایینى دەزانێت، بۆیە چ پەیوەندییەکى بە سیاسەتەوە هەیە. سیاسەت خەڵکى تایبەتمەند بەخۆى هەیە بۆ بەڕێوەبردنى کاروبارەکانى وڵات و میللەت. لەکاتى خۆیدا بڕیارى ڕاست و دروست و یەکلاکەرەوە دەدەن. ڕاستە ئەمڕۆ پیاوى ئایینى لە عێراق خاوەنى جەماوەرێکى زۆرن و خەڵکانێک هەن لە دوایان دەڕۆن، بەڵام پێموانییە ئەمە بۆ مەسەلە سیاسییەکان بێت، بەڵکو بۆ داواکردنى زانست و مەسەلە ئایینییەکان لێیان شوێنیان کەوتوون نەوەکو بۆ شتى تر. لە عێراقى ئەمڕۆدا دەبینین هەر مەندیل بەسەرێکى سوننە یان شیعە خۆى لە جێى شیکەرەوەیەکى سیاسى داناوە و لەسەر سکرینى تەلەفزیۆنەکان دەردەچێت و قسە دەکات و ڕەخنە لە فلانە حیزب یان کەسایەتى دەگرێت و هەموو ئەمانەش هۆکارى تایبەت بەخۆیان هەیە ئەویش ئەوەیە چونکە ئینیتماى بۆ ئەو حیزب و ئەو حیزب هەیە. ئەمەش هەڵەیەکى زۆر گەورەیە بەجۆرێک پیاوى ئایینى دەبێت ئینیتماى بۆ هیچ حیزبێک نەبێت و تەنیا لە خزمەتى ئایینەکەدا بێت. هەروەکو من و زۆربەى خاوەن عەقڵیەتە کراوەکانى نێو گەلى عێراقى واى بۆ دەچین کە ناکرێ پیاوێکى ئایینى عێراق بەڕێوەببات، لەبەرئەوەى ئەگەرهاتوو پیاوى ئایینى ڕێبەرایەتى عێراقى کرد ئەوا ماناى کۆتایى عێراق دەگەیەنێت. عێراق وڵاتێکى جیاواز و هەمەڕەنگە و پێویستە سیاسەتمەدارێک بەڕێوەى ببات کە بتوانێ لەنێو هەموو لایەنەکان سەرکەوتوو بێت و لایەنگیرى بۆ هیچ تایفەیەک یان چین و توێژێک نەکات لەسەر حیسابى ئەویتر. ئومێدى سەرکەوتن بۆ سایتەکە دەخوازم.


منهل

دانانی به‌ردی بناغه‌ی گه‌وره‌ترین هوتێلی گه‌شتوگوزاری له‌ به‌غدا

ئێمە پێویستیمان بە دروستکردنى هوتێل هەیە چونکە ئەمە روِوێکە لە رووەکانى وڵاتە پێشکەوتووەکان، بۆیە عیراق پێویستى بە دروستکردنى هوتێلى نوێ و مۆدێرن هەیە لەهەمان کاتدا ئەم هوتێلانەش بەرەوپێش بەرێت کە هەیەتى. پێویستە ئەو هوتێلانەى کە دروستیش دەکرێت هاوشێوەى هوتێلە بەناوبانگەکانى جیهان بن کە ناویان دەبردرێت بە هوتێلە پێنج ئەستێرەیەکان. بەم شێوەیە گەشتکەران ڕوو لە عیراق دەکەن وە لەم هوتێلانە دەمێنەوە لەماوەى گەشتەکەیان بۆ عیراق، چونکە ئەگەر شوێنی حەوانەوەى باشیان بۆ دابین بکرێت، ئەوا سووردەبن لەسەر هاتنەوەیان بۆ عیراق بۆ ئەم شوێنانە لە داهاتوودا تاوەکو جارێکى تر لە هەمان هوتێل یاخود لە هوتێلەکانى تردا کاتى خۆیان بەسەر بەرن. ئەمە سەرەراى ئەوەى کە لە دواى گەڕانەوەیان بۆ وڵاتەکەیان ڕێکلام دەکەن بۆ ئەو شوێنانە و جۆرى ئەو خزمەتگوزاریەى کە تیایاندا پێشکەش دەکرێت کە ئەمەش دەبێتە مایەى سەرنج ڕاکێشانى خەڵکانى تریش لە وڵاتەکەیاندا و لە ئەنجامدا ژمارەی گەشتکەرەکان بۆ عیراق ڕوو لەزیادبوون دەکات. لە پێناو پیشاندانى ئەو مێژووە گەوەرەیەى عیراق لەگەڵ شوێنەوارە شارستانی و ئاینیەکانى ئەوا دەبێ دەست بە دروستکردنى هوتێل بکرێت لە هەموو پارێزگاکانى وڵات لە باکور و باشوریش نەوەک تەنها جەخت لەسەر شارى بەغداى پایتەخت یاخود شارى بەێرە بگرێتەوە. شیاوى باسە پێًویستە بە تایبەتیش جەخت لەسەر ئەو پارێزگایانە بکرێـتەوە کە شوێنەوارى کۆنیان تیادایە وە شوێنەوارى ناودارن چونکە خەڵک بەزۆربەى بەدواى ئەم شوێنەوارانەن. ئەمەش سەرەڕاى ئەوەى کە لە هەندێ پارێزگادا مەزارگەى ئاینى هەیە وەک شارى کەربەلا و نەجەف و سامەڕا و موێڵ بۆیە ساڵانە ملیۆنەها گەشتکەر لە سەرانسەرى جیهان ڕوویان تێ دەکەن لە کاتى بۆنە ئایینیەکاندا، بۆیە دەبێ هوتێلى نوێیان تیادا دروست بکرێت.


هاني جبار

سه‌ڵاح عه‌بدولغه‌فور داوا له‌ هونه‌رمه‌ندانی عێراق ده‌کات بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ وڵات

پێش هەر شت هونەرمەند سەلاح عەبدولغەفور هونەرمەندێکى عێراقى گەورەیە و مێژوویەکى باشى هەیە، بۆیە گەڕانەوەى نموونەى ئەو ناوە بۆ نێو خاکى نیشتیمان و پەیوەندییکردنەوەى بە کارى چاوپێکەوتن لەگەڵ کەناڵەکان و دەرکردنى گۆرانى نیشتیمانى و وێنەگرتنى لەنێو شەقامەکانى بەغداى پایتەخت ڕۆڵێکى گەورە دەبینێت. ئەویش یەکەمجار نیشانەى سەقامگیربوونى بارى ئاسایش و هێمنییە کەوا شەقامى عێراقى بەخۆیەوە بینیوە دواى ئەوەى تیرۆر دەستێکى باڵاى هەبوو سەفەرکردنى تەواوى هونەرمەندە مەزنەکانى عێراقى بۆ دەرەوەى وڵات، بۆیە گەڕانەوەیان ماناى تێکشکانى تیرۆر دێت و ماناى ئەوە دەگەیەنێت کە چیتر هەڕەشە لەسەر ژیانى هونەرمەند و زاناکان و ئەدیبەکان و مامۆستاکان نەماوە. لەلایەکى تر ئەمە هەنگاوێکى هاندەرە بۆ سەرجەم ئەو هونەرمەندانەى کەوا دواى ئەو کێشانەى بەسەر وڵاتەکەدا هات و بەهۆى تیرۆرەوە ڕۆیشتبوونە دەرەوەى وڵات تاوەکو بگەڕێنەوە نیشتیمان هەروەکو چۆن هونەرمەندە هاوڕێکەیان سەلاح عەبدولغەفور گەڕایەوە کە هەندێک لەو هونەرمەندانە لە مێژووى هونەرى مەزنیاندا لە پێش ئەویشن. ئەو گەڕانەوەیە بۆ ئەوان وەک حەسانەوەیەکى دەروونى وایە و لەگەڵ تێپەڕبوونى کات دەبینین ژمارەیەکى زۆرى ئەو هونەرمەندانە دەگەڕێنەوە خاکى وڵات، لەبەرئەوەى ئینتیمایان بۆى هەیە و ڕەنگە ئاهەنگیان بۆ سازبدرێت و ئەوە دەزانن کە جەماوەرە عێراقییەکەیان چاوەڕێیان لەسەر خاکى عێراق چاوەڕێیان دەکەن بۆئەوەى ئاهەنگى شەوانەى دوورو درێژ بکەن و بەدەنگە خۆشەکانیان ڕاستەوخۆ گۆرانى بۆ جەماوەر بڵێن. گەڕانەوەى ئەو هونەرمەندانە ئومێدێکى گەورە بەو کەسانە دەبەخشێت کە تاوەکو ئێستا لە دەرەوەى عێراق ماونەتەوە بەوەى کە بەخۆیاندا بچنەوە و بگەڕێنەوە، هەروەها پاڵنەرێ:ى سەرەکییشە بۆ ئەوانەى ناوەوەى عێراق کە هانیان دەدا تاوەکو لە نیشتیمانەکەى خۆیاندا بمێننەوە و زیاتر پێیەوە پەیوەست بن بەهۆى ئەوەى دەبینن کە هونەرمەندە مەزنەکان گەڕاونەتەوە ئەمەش ماناى ئەوەیە کە عێراق بۆ بارودۆخى ئاسایى خۆى دەگەڕێتەوە.


hashim

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

وەڵڵاهى براکەم قسەکەت سەد لە سەد ڕاستە، بەکارهێنانى منداڵان بۆ دەرۆزەکردن لە عێراق بووەتە دیاردەیەکى نوێ کە دەبینین لەگەڵ هەر دەرۆزەکەرێک منداڵێکى بچووک هەیە کە هەڵیگرتووە یان دەبینین دەرۆزەکەرەکە کوێرە و منداڵێکى لەگەڵە لەسەر شەقامەکان یان لە ترافیک لایتەکان بۆئەوەى کاریگەرى بکەنە سەر هەست و سۆزى خەڵک لەنێو شەقامەکاندا بۆ بەدەستهێنانى پارە. بە لەبیرکردنى ئەوەى کە ئەوەى لەگەڵیدایە منداڵێکە و لە هەموو مافەکانی بێبەشکراوە لە چوونى بۆ قوتابخانە بۆ فێربوون تاوەکو داهاتوویەکى هەبێت، ئینجا دەبێ چارەنووس و داهاتووى ئەو منداڵە چى بێت؟ هەروەها کەسى دەرۆزەکەر ئەوەى لەبیرکردووە کە منداڵێکى بەگەر خۆیداوە بۆ نێو شەقامەکان بۆئەوەى لەگەڵیدا ئیشى دەرۆزەکردن بکات بەشێوەیەک کەوا دەرۆزەکردن بووەتە پیشەیەکى زۆر بەربڵاو لە عێراق جیاوازى لەنێوان خۆى و ئەو منداڵەى بەلاوە ناوە و ئەوەى لەبیرکردووە کە ئەو گەورەیە و بەرگەى ساردى و گەرمى توند دەگرێت و بیرى لە تەندروستى منداڵەکە نەکردۆتەوە بەوەى ڕەنگە تووشى زۆر نەخۆشى ببێت بەهۆى ئەو ساردییە تووشە و هەروەها بەهۆى گەرمى تیشکى خۆرى تاقەتپڕوکێن. لەبەرچى ئەو هەموو دڵڕەقییە لەبەرامبەر ئەو منداڵە پاک و بێگەردە بکرێت کە ئێستا درک بە مەترسى ئەو کارە ناکات کە پێى هەڵدەستێ، بەڵام بەدڵنیاییەوە کاریگەرییەکى گەورەى بەسەر ئایندەى دەبێت و واى لێدەکات ڕێگەى نادروست بگرێتە بەر، بۆیە بێگومان دەبێ نموونەى ئەو دیاردەیە لەلایەن حکومەتەوە قەدەغەبکرێت و ڕێگە لە دەرۆزەکەران بگیردرێت لە بەکارهێنانى منداڵان ئینجا ئەو منداڵانە کوڕ و کچیان بێت یان بەکرێیان گرتبێـت وەک هەندێ کەس ئیش بەمە دەکەن، هەروەها ئەو منداڵانە ڕەوانەى قوتابخانە بکرێنەوە بەر لەوەى کاتەکە بەسەربچێت و دەرۆزەکردن لاى منداڵ بووبێتە خوو ڕاهاتنێک، هەروەها دەبێ ئەو منداڵە بێ گوناهانە لەو زوڵمە رزگاربکرێن کە بەسەریاندا دێت بەبێ ئەوەى گوناهێکیان هەبێت.


احمد رشاد

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

چەندین ڕێگە هەیە بۆ زاڵبوون بەسەر حاڵەتى ڕاکردنى قوتابى لە قوتابخانە و کەوا بەڕاستى ئەو حاڵەتە لە زۆربەى قوتابخانەکەندا باوە. قوتابى هەیە لە قوتابخانە ڕادەکات و هەیە هەر لە بنەڕەتەوە ناچاێت و بەدڵنیاییەوە هۆکارگەلێک لە پشت ئەم حاڵەتەوە هەیە. هەندێ لەو هۆکارانە ئەوەیە کە قوتابى چێژ و خۆشى لە قوتابخانە وەرناگرێت و هیچ هاندەرێکى نییە بۆ بەردەوامبوونى رۆژانەى لەسەر چوونى بۆ قوتابخانە بەشێوەیەکى ڕێک و پێک و هەروەها قوتابخانەکانى ئێمە لە عێراق ئەو چالاکییە هاندەرەکانیان لەنێو قوتابخانە لەدەستداوە بەتایبەتى چالاکى قوتابخانەیى وەرزشى و هونەرى بەتەواوى نەماوە بەجۆرێک قوتابى هەستى بە بێتاقەتى لەنێو قوتابخانەدا کردووە و هەروەها لە رۆتینەکانى نێو قوتابخانە. لەسەر قوتابخانە پێویستە یەکەم چالاکى قوتابخانەیى بەشێوەیەکى بەردەوام ئەنجامبدات بۆئەوەى ئەو پاڵنەرە ناوەکییە لاى قوتابى هەبێت کاتێک بەرەو قوتابخانە دێت و هەروەها فەراهەمکردنى لایەنى بەسەربردنى کاتى خۆشى بەهۆى ئەوەى لە هەموو لایەنەکانى خۆشى لە دەرەوەى قوتابخانە بێبەش بووە لەبەر ئەو ژیانە قورسەى کە هەیە، هەروەها پێویستە مامۆستایان لە قوتابخانە لەگەڵ قوتابییەکان وەکو هاوڕێیەک وا بن و دوژمن نەبن و وا لە قوتابى بکەن کە هەست بەوە بکات لێیان نزیکە و خۆشیان دەوێت و مامۆستا هەوڵى ئەوە بدات ئەو دیوارى ترسە بڕوخێنێت کە لاى قوتابى هەیە و هەروەها ماڵەوە و کەس و کاریش ڕۆڵێکى گەورەیان هەیە لە چاودێریکردنى ڕۆڵەکانیان و هاندانیان بۆ چوونە قوتابخانە و هەڵنەهاتن لێی و ئاگاداربوون و لێپێچینەوە لە دەفتەرى نەهاتووەکان و چاوپێکەوتن و کۆبوونەوەى بەردەوام لەنێوان قوتابخانە و دایک و باوکانى قوتابى هەبێت و پەیوەندییەکى ئاسان لەنێوان هەردوولا هەبێت بۆ زاڵبوون بەسەر حاڵەتى ڕاکردن لە قوتابخانە بۆئەوەى دەرفەت بە قوتابى نەدرێت هەوڵى ڕاکردن لە قوتابخانە بدات، لەبەرئەوەى ئەگەر بزانێ چاودێرى دەکرێت ئەوا دەزانێ ئاشکرا دەبێت و ئەگەر لەناخیدا خۆشەویستى قوتابخانەى لا دروست بکرێت، ئەوا لەسەر ئەو حاڵەتە بەردەوام نابێت.


عثمان

"دار‌ت الا‌یام" فاتن حه‌مامه‌ ده‌هێنێته‌وه‌ سه‌ر شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆن

دراماى سورى بەشێوەیەکى گشتى لەو درامایانە جیاوازە کەوڵاتانى دیکە پێشکەشى دەکەن و، زۆر بینەرى هەیە لە هەموو وڵاتانى عەرەبى، چونکە دراماى سورى بەشێوەیەکى گشتى داهێنەرانەیە بەڵام بەشێوەیەکى تایبەتى لەڕووى زنجیرەو چیرۆکى مێژووى داهێنەرانەترە، لەڕووى مۆسیقاى وێنەگرى و لەڕووى نواندن و دەرهێنان و ڕووناکى و جلوبەرگ. کە زنجیرەیەکى مێژوویى سورى دەبینى، کە سایەتیەکە سەرکردەیەکى عەرەبە، یا چیرۆکێکى مێژووییە، ڕاستەوخۆ راتدەکێشێ و هەر لەدیمەنى یەکەمەوە. بۆیە دەبینى زنجیرەى سورى لەوڵاتانى عەرەبیدا بینەریان زۆرە. هەروەک لە چیرۆکێکى خۆشەویستى و عەشقیش، زنجیرە سوریەکان جیاوازییان زۆرە. سەرەڕاى ئەوەى کە سوریا خەڵکى لێهاتووى زۆرە، لە بوارى دۆبلاژکردن و، بەم دواییە زنجیرە تورکیەکانیان بۆ عەرەبى دۆبلاژکرد و، سەرکەوتنى زۆر گەورەى بەدەست هێنا، پاش ئەوەى کە کەس زنجیرەى تورکى نەدەناسى و هیچ هاوڵاتیەکى عەرەب سەیرى نەدەکرد. بەهەنگاوێکى زێرەکانە و لەڕێى دۆبلاژێکى نایابەوە، کرانە زمانى عەرەبى و، سەرکەوتنى گەورەى وەدەست هێناو، بووە باسى سەرشەقامى عەرەبى، لەهەنگاوێکى بێ وێنەدا لە لایەن دراماى سوریەوە. بۆیە درامەى سورى عەقلێکى بەدواوەیە کە شەو و ڕۆژ بیر لەنوێکردنەوە و، بەرهەم هێنانى چاکترین دەکاتەوە، تا لە پێشەوەى دراماى بیهێلێتەوە. بۆ نموونە لەمانگى ڕەمەزاندا دەبینى هەموو لایەک چاو لە کەناڵێک دەگێڕن کە دەرفەت پەخشى زنجیرەى سورى مێژوویى تازەى بەتایبەت بەرکەوێ جا هەموولایەک چاودێرى دەکەن، چونکە هەمووان دەزانن زنجیرەیەکى جوان و سەرنجڕاکێش دەبێت.


ابو محمد

ژنانی نه‌جه‌ف يارمه‌تیان ده‌درێت، به‌ڵام زۆريان روبه‌ڕوی توندوتیژی ده‌بنه‌وه‌‌

ئافرەتى عێراقى لە مێژە کێشەى پشت گوێ خستن و، پێنەدانى مافەکانى هەیە، کە دەستوور بەدرێژاى ماوەى ڕابردووى بۆى دابین کردبوو. ژن بەردەوام پەراوێزخرا بوو و، بەتاکى دووەم لە کۆمەڵگەدا دەژمێردرا، لەدواى پیاو. هەموو لایەک بەیەکسانى وەکو پیاو مامەڵەیان لەگەڵدا نەدەکرد و نازانم بۆ. پیاو و ژن بوونەوەرى زیندوون و، هەمان عەقڵ و هەمان هەست و بیرکردنەوە و هەموو شتێکیان یەکسانە. ژن لەگەڵ پیاو بەیەکسان دادەنرێ، تەنانەت لە ڕووى یاساشەوە، کاتێک ژنێک یا پیاوێک لە دۆزێکدا ڕادەوەستن. یاسا لێکیان جیاناکاتەوە. بۆچى کۆمەڵگە جیاوازى لەنێوان ئەم و ئەودا دەکات. ئەمڕۆکە ژن تەواو لە ڕەگەوە گۆڕاوە، لەوەى پێشتر لەسەرى بوو. پێشان زۆربەى ژنان خوێندنیان تەواو نەدەکرد و، زۆربەیان رۆشنبیر نەبوون و، لە تەمەنێکى بچووک شوویان دەکرد. هەموو ئەم مەسەلانە هۆکاربوون بۆ جیاکردنەوەى ژن و پیاو. بەڵام ئەمڕۆ ژن رۆشنبیر بووە و، تواناى کارى هەیە، چونکە بزاڤى رۆشنبیرى زۆر بەرجەستەبووە و، زۆربەى ژنان بڕوانامەى زۆر بەرزیان بەدەست هێنانەوە و رۆشنبیرن و ئەگەرى ئەوە هەیە کە کچ گەنج لەڕووى خوێندن و پابەندبوونەوە لە کوڕان باشتربێ. بۆیە دەبێ ئەو حاڵەتە بە کۆتابێ و یەکسانى بێتە ئارا. ئەمڕۆ عێراق تەنیا لەناو حکومەت ئەو حاڵەتە دەبینێ، بەهاوبەشکردنى ژمارەیەک لە ژنانى عێراقى رۆشنبیر لە حکومەتدا. بەڵام لە شەقام و لەماڵدا، وا لەنێو کۆمەڵگە و لە سیستەمى عەشیرەگەرى، هێشتا ژنان بەشێوەیەکى جیا مامەڵەى لەگەڵدا دەکرێ. جا کەى ئەو جیاکردنەوەى کۆتایى دێت. تەنانەش لەکۆمەڵگەشدا و، هۆشیارى بڵاودەبێتەوە کە ژنیش وەکو پیاوە و هیچ جیاوازى نیە.


حسين علي حسين

کاندیده‌ ژنه‌کان کێبڕکێی هه‌ڵبژاردنه‌کانی عێراق گه‌رمده‌که‌ن

لیژنه‌ى باڵاى هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ عێراق رۆڵێكى گه‌وره‌ى بینیوه‌ له‌وه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ واده‌ى خۆى ئه‌نجام بدرێت و سه‌ركه‌وتوو بێت. هه‌روه‌ها به‌رده‌وام هانى هاووڵاتیانى داوه‌ بۆ به‌شدارى كردن له‌ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ى عێراق. وه‌ هه‌موو كه‌س پیان وایه‌ ئه‌م لیژنه‌یه‌ بێلایه‌ن بووه‌ وه‌ لایه‌نگرى بۆ هیچ لایه‌نێك نه‌كردووه‌ به‌ڵكو رۆڵێكى بێلایه‌نى گێراوه‌ له‌ هه‌موو بابه‌ته‌كان بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كان سه‌ركه‌وتوو بێت به‌برواى هه‌موو كه‌سێك. وه‌ به‌ڵێ گه‌لى عێراق وه‌ به‌رێژه‌یه‌كى زۆره‌وه‌ چوونه‌ سه‌ر سندوقه‌كانى ده‌نگدان. وه‌ لیژنه‌ى باڵاى هه‌ڵبژاردن داواى له‌ هه‌موو كه‌یانه‌ سیاسیه‌كان كرد كه‌ گومان له‌ پاكى لیژنه‌كه‌ ده‌كه‌ن نوێنه‌رى خۆیان له‌ هه‌موو بنكه‌یه‌كى ده‌نگدان دابنێن وه‌ ده‌توانن به‌شدارى جیاكردنه‌وه‌ى هه‌ژماره‌ كردنى ده‌نگه‌كان بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى له‌ پێش چاویان ئه‌نجام بدرێت بۆ ئه‌وه‌ى كه‌س گومانى له‌ پاكى لیژنه‌ى هه‌ڵبژاردن نه‌بێت. وه‌ ئه‌م لیژنه‌یه رێگه‌ى دا ده‌زگاكانى راگه‌یاندن ئاماده‌ بن به‌شێوه‌یه‌كى به‌رده‌وام له‌ناو بنكه‌كانى ده‌نگدان بۆ گواستنه‌وه‌ى پرۆسه‌ى ده‌نگدان بۆ ئه‌وه‌ى هه‌موو جیهان ببینێت و گه‌واهى بده‌ن له‌سه‌ر به‌رێوه‌چوونى پڕۆسه‌ى هه‌ڵبژاردن به‌شێوه‌یه‌كى راست و داواكراو. هه‌ڵبژاردنه‌كان ئه‌نجامدرا وه‌ ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى لیژنه‌كه‌ ئه‌ركى سه‌رشانى ئه‌نجامدا وه‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان سه‌ركه‌وتوو بوو وه‌ ئه‌مرۆ هه‌موو كه‌سێك به‌ په‌رۆشه‌وه‌ چاوه‌ڕوانى ئه‌نجامه‌كان ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى بزانن كام لایه‌نى سیاسى زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كانى به‌ده‌ستهێناوه‌ بۆ ئه‌وه‌ى فه‌رمانره‌وانى عێراق بكات له‌م چوار ساڵه‌ى داهاتوو. وه‌ سه‌ربارى ئه‌مه‌ش هه‌ندێك كێشه‌یه‌ هه‌یه‌ كه‌ تووشى ده‌نگده‌رى عێراقى ده‌بێته‌وه‌ وه‌ بینیمان زۆریان سكاڵا ده‌كه‌ن به‌هۆى گواستنه‌وه‌یان بۆ شوێنى تر كه‌ تێیدا ناوه‌كانیان نه‌دۆزیه‌وه‌ له‌ لیستى ناوه‌كان وه‌ ئه‌مه‌ش تاكه‌ كه‌م و كورتیه‌ له‌ كاره‌كانى لیژنه‌ى باڵاى سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ عێراق.


ابو رحيم

بارانی ئه‌مساڵ به‌شی به‌روبوومی ئه‌م وه‌رزه‌ ده‌کات

به‌ڵێ بێ گومان عێراق ده‌توانێت پێداویستیه‌ خۆراكیه‌كانى خۆى دابین بكات وه‌ زیاتر له‌مه‌ش ده‌توانێت هاورده‌ى بكات بۆ ووڵاتانى ده‌وروبه‌ر ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر رێگه‌یه‌كى راست بروات كه‌ بریتیه‌ له‌ په‌ره‌پێدانى كشتوكاڵ بۆ سوود وه‌رگرتن له‌ به‌رهه‌مه‌كانى له‌ناوه‌وه‌ى ووڵات وه‌ هه‌روه‌ها چاكسازى زه‌وى به‌شێوه‌یه‌كى فراوان. وه‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆى دابین كردنى كه‌رسته‌ى خۆراكى پێویست بۆ گه‌لى عێراق كه‌ له‌لایه‌ن حكوومه‌ت دابه‌ش ده‌كرێت وه‌ ده‌كرێت سوود له‌به‌شه‌ زیاده‌كه‌ى وه‌ربگیرێت له‌ بوارى تر وه‌ك هه‌ناردنى بۆ ده‌ره‌وه‌ یان به‌كارهێنانى وه‌كو ئالیكى ئاژه‌ڵ و شتى تر. سوودى عێراق زۆر ده‌بێت ئه‌گه‌ر بتوانێت پێداویستیه‌ خۆراكیه‌كانى خۆى دابین بكات له‌ رێگه‌ى چاكسازى زه‌ویه‌كان كه‌ ئه‌مه‌ش رۆڵێكى گرنگى ده‌بێت له‌ لایه‌نى ئابوورى و دابین كردنى پاره‌ى زۆر كه‌ ده‌كرێت له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه‌ بۆ بابه‌تى تر به‌كاربێت كه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى ووڵاتدایه‌ و ده‌بێته‌ دابین كردنى پێداویستیه‌كانى ووڵاتێكى تر یان ده‌كرێت پرۆژه‌ به‌م پاره‌یه‌ ئه‌نجام بدرێت. بۆیه‌ سوود وه‌رگرتنى عێراق له‌ زه‌ویه‌كانى و بایه‌خدان به‌ كشتوكاڵ و دابین كردنى كه‌رسته‌ى خۆراك له‌ زه‌ویه‌كانى ناوه‌وه‌ى ووڵات كه‌ عێراق پێویستى پێیه‌تى كه‌ سوودى زۆرى ده‌بێت سه‌ربارى ئه‌وه‌ى كشتوكاڵ ده‌بێته‌ هۆى پاك كردنه‌وه‌ى كه‌ش و هه‌واى ناجێگیر له‌ عێراق وه‌ كه‌ كشتوكاڵ له‌ناو ده‌بات كه‌ ئێستا به‌رده‌وامه‌ به‌هۆى دیارده‌ى ووشك بوون یان بوونه‌ بیابان. هه‌روه‌ها په‌ره‌پێدانى كشتوكاڵ ده‌چێته‌ ناو پلانى نه‌هێشتى بێكارى و به‌كارخستنى زۆرترین ژماره‌ى بێكاران. وه‌ لێره‌وه‌ پێویسته‌ حكوومه‌تى عێراقى به‌ جدى بیر بكاته‌وه‌ له‌ بارودۆخى كشتوكاڵ و چاكسازى زه‌ویه‌كان وه‌كو چاره‌سه‌رێكى خێرا بۆ چه‌ندین بابه‌ت و كێشه‌.


عبد الزهرة الفتلاوي

ئه‌نبار ده‌ست به‌ هه‌ڵمه‌تێکی کشتوکاڵیی یه‌ک ملیار دیناری ده‌کات

بارودۆخى كشتوكاڵ ئه‌مرۆ له‌ عێراق زۆر خراپ بووه‌ وه‌ به‌دانپیانانى هه‌مووان به‌هۆى ئه‌م پشتگوێ خستنه‌ى كه‌ كشتوكاڵ تووشى بووه‌ به‌هۆى كه‌مى ئاوى ئاودێرى كه‌ ناگاته‌ زۆر له‌ كێلگه‌كان كه‌ ئه‌مه‌ش بۆته‌ هۆى ئه‌وه‌ى جوتیاره‌كان به‌جێى بهێڵن وه‌ هه‌روه‌ها نه‌بوونى كاره‌با و ئاوى خواردنه‌وه‌ بۆ جوتیاره‌كان سه‌ربارى بڵاوبوونه‌وه‌ى ووشكایى له‌ زۆربه‌ى ناوچه‌كان. وه‌ هه‌روه‌ها پشتگوێ خستنى ته‌واو له‌لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان و فه‌رمانگه‌كانى له‌ هاندانى جووتیاران بۆ به‌رده‌وام بوون و كرینى به‌روبوومه‌كانیان له‌لایه‌ن حكوومه‌ت بۆته‌ هۆى پشتگوێ خستنى كشتوكاڵ له‌ عێراق. وه‌ پێویسته‌ ئه‌م شتانه‌ به‌شێوه‌یه‌كى بنه‌ره‌تى بگۆردرێن وه‌ به‌دواداچوون هه‌بێت وه‌ ده‌بێت ئه‌ندازیاره‌ كشتوكاڵیه‌كان كه‌ به‌شێوه‌یه‌كى ئه‌كادیمى زانستى كشتوكاڵیان وه‌رگرتووه به‌کاربهێندرێن‌ چونكه‌ ئه‌مانه‌ خاك و چونیه‌تى چاره‌سه‌ر كردنى چه‌ندین كێشه‌ى تایبه‌ت به‌ كشتوكاڵیان خوێندووه‌ بۆیه‌ سوود وه‌رگرتن له‌مانه‌ و دابین كردنى پێداویستیه‌كانى جووتیار له‌ ئاوى ئاودێرى و بابه‌تى تر كه‌ یارمه‌تى خۆى و خێزانه‌كه‌ى ده‌دات له‌ شوێنه‌ كشتوكاڵیه‌كه‌ بژین كه‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆى په‌ره‌پێدانى كشتوكاڵ له‌ عێراق. سه‌ربارى وه‌ربه‌رهێنان له‌م زه‌ویانه‌ به‌شێوه‌یه‌كى دروست و هاورده‌ كردنى ئامێرى كشتوكاڵى نوێ بۆ سوود وه‌رگرتن له‌كاتى وه‌رزى دورێنه‌ یان كێڵانى زه‌وى و چاندنى تۆ و دابه‌ش كردنى ئاوى ئاودێرى بۆ ئه‌وه‌ى عێراق بگه‌رێته‌وه‌ بارى جارانى له‌ بوارى كشتوكاڵ چونكه‌ زه‌وى هه‌یه‌ كه‌ زۆربه‌ى بۆ كشتوكاڵ به‌كاردێت وه‌ نابێت به‌م شێوه‌یه‌ پشتگوێ بخرێت چونكه‌ له‌ داهاتوو كاریگه‌رى زۆرى ده‌بێت له‌سه‌ر ئابوورى عێراق و جوله‌ى كشتوكاڵ كه‌ به‌مه‌ش عێراق ده‌كه‌وێته‌ بارێكى ناخۆش و زه‌حمه‌ت . بۆیه‌ پێویسته‌ سه‌یرى ئه‌م بابه‌ته‌ بكرێت و سوود له‌م چاكسازیه‌ وه‌ربگیرێت و كه‌رسته‌ى خۆراك دابین بكرێت كه‌ ئێمه‌ پێویستمان پێیه‌تى له‌ رێگه‌ى كشتوكاڵ كردن له‌ زه‌ویه‌كانمان و وه‌به‌رهێنانى به‌شێوه‌ی داواكراو


محمود

ده‌ستپێکردن به‌ ئاماده‌کارییه‌کان بۆمیواندارێتیی پاڵه‌وانێتی که‌نداوی 21

به‌ناوی خوای گه‌وره‌. هه‌موو هیوای عێراقیه‌کان به‌ده‌ستی عێراقیه‌کان دێته‌دی که‌ ئاسایش دابین ده‌که‌ن به‌ سوور بوون و تێروانینه‌ ئاست به‌رزه‌کانیان. هیوادارین دیموکراسی ببینین له‌م ووڵاته‌ به‌خشنده‌یه‌ زاڵ بێت. براتان له‌ ئه‌هواز.


amin hamdi

به‌ڵگه‌نامه و دۆکیومێنتی گرنگ

به‌ناوی تاکه‌ رزگارکه‌ری مرۆڤایه‌تی ! پێویسته‌ ئێمه‌ ده‌ستمان بخه‌ینه‌ ناو ده‌ستی یه‌کتر و عێراقێکی شایسته‌ بنیات بنێین که‌ دوور بێت له‌ جیاوازی و ناکۆکی. بیرتان نه‌چێت که‌ کورد و عه‌ره‌ب عێراقین. بۆیه‌ ده‌بێت ووڵاتی خۆمان بنیات بنێین.


ام محمد

ئه‌حمه‌د ڕازی، له‌ یاریزانێکی تۆپی پێ بۆ یاریزانك له‌ بواری سیاسه‌ت دا

رێگه‌كانى په‌ره‌پێدانى وه‌رزش زۆرن وه‌ بۆته‌ شتێكى ناسراو له‌لایه‌ن زۆر كه‌سه‌وه‌. سه‌قامگیرى به‌رێوه‌بردن له‌ به‌رزترین ئاستى به‌رێوه‌بردنى وه‌رزشى تا ئه‌م كاته‌ى ده‌گاته‌ یاریزان كه‌ یارى ده‌كات رۆڵێكى گرنگى هه‌یه‌ له‌ په‌ره‌پێدانى وه‌رزش چونكه‌ سه‌قامگیرى فاكته‌رێكى گه‌وره‌یه‌ له‌ بوارى په‌ره‌پێدان. وه‌ هه‌روه‌ها یارى كردنى زۆر له‌گه‌ڵ یاریزانانى تر كه‌ له‌ عێراقدا نیه‌ به‌شێوه‌یه‌ك نابینین یارى كردنى زۆر هه‌بێت له‌كاتى نه‌بوونى پاڵه‌وانه‌تیه‌كان وه‌ یاریزانى عێراق ته‌نها له‌كاتى به‌شدارى كردن له‌ پاڵه‌وانه‌تیه‌كان یارى ده‌كات وه‌ هه‌روه‌ها له‌ كامپه‌كانى مه‌شقى زۆر له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ى عێراق چونكه‌ یاریزان له‌ده‌ره‌وه‌ ده‌توانێت یارى له‌گه‌ڵ یاریزانانى بیانى بكات كه‌ ئه‌مه‌ش ئه‌زموومى پێده‌به‌خشێت بۆ په‌ره‌پێدانى تواناكانى. هه‌روه‌ها راهێنه‌رى ناسراو بهێندرێن له‌گه‌ڵ هانا بردن بۆ شاره‌زاییه‌كانى مه‌شق و راهێنانى ناوه‌وه‌ى ووڵات وه‌ راهێنه‌رى بیانى هه‌میشه‌ بیرۆكه‌ى نوێ پێشنیار ده‌كات كه‌ ده‌كرێت له‌به‌ر چاوبگیرێت و كارى پێبكرێت. هه‌روه‌ها جێ به‌جێ كردنى بنه‌ماى پیشه‌گه‌رى له‌ عێراق چونكه‌ له‌كاتى هێنانى یاریزانى بیانى ئاست به‌رز و به‌شدارى كردنیان له‌ یاریه‌ وه‌رزشیه‌كانى عێراق ده‌بێته‌ هۆى یارى كردنى یاریزانانى عێراق له‌گه‌ڵیان كه‌ ئێمه‌ داواى ده‌كه‌ین وه‌ هه‌میشه‌ ئه‌نجام ده‌درێت وه‌ شتانه‌ش هه‌موو هاریكار ده‌بێت له‌ په‌ره‌پێدانى وه‌رزش له‌ عێراق. سه‌ربارى ئه‌وه‌ى زیاتر ده‌بێته‌ هاریكار له‌ په‌ره‌پێدانى وه‌رزش كه‌ ئه‌مه‌ش ئه‌م پاڵپشتیه‌ كه‌ حكوومه‌ت پێشكه‌شى ده‌كات بۆ وه‌رزش و یانه‌ وه‌رزشیه‌كان و یاریزان و راهێنه‌ره‌كان ئه‌گه‌ر پاڵپشتى مه‌عنه‌وى یان ماددى بێت بۆ ئه‌وه‌ى یاریزان هه‌موو پێداویستیه‌كانى هه‌بێت و هیچ كێشه‌یه‌ك له‌ژیانیدا نه‌بێت كه‌ رێگه‌ له‌ بیركردنه‌وه‌ى بگرێت كه‌ به‌مه‌ش ته‌نها ته‌ركیز له‌سه‌ر وه‌رزش و ئاره‌مى ده‌روونى ده‌كات وه‌ ده‌بێته‌ هۆكارێكى گرنگ بۆ نیشاندانى تواناكانى و هه‌میشه‌ گرتنى شوێنى پێشه‌نگ. سه‌ربارى دابین كردنى یاریگا و زه‌وى شیاو بۆ مه‌شق كردن له‌سه‌رى و ئه‌نجامدانى یارى له‌ناو شاره‌كه‌. هه‌موو ئه‌م بابه‌تانه‌ ئه‌نجامى باشى ده‌بێت له‌سه‌ر وه‌رزشى عێراقى وه‌ به‌شێوه‌یه‌كى گه‌وره‌ په‌ره‌ى پێده‌دات چونكه‌ عێراق زۆر له‌ یاریزان و راهێنه‌رى وه‌رزشى گه‌وره‌ى هه‌یه‌.


bahjat

هه‌ڵمه‌تێکی هاوسه‌رگيرى به‌ هیوایه‌ کێشه‌ی گه‌نجان نه‌هێڵێت

بابه‌تى هاوسه‌رگیرى بۆته‌ خه‌م و قورسایه‌كى گه‌وره‌ له‌سه‌ر ملی هه‌موو گه‌نجێكى عێراقى كه‌ هه‌وڵ ده‌دات هاوسه‌رى ئه‌نجام بدات و له‌ ژیاندیدا جێگیر بێت له‌گه‌ڵ مرۆڤێك كه‌ خۆى هه‌ڵیده‌بژێرێت بۆ ئه‌وه‌ى ببێته‌ هاوبه‌شى ژیانى. وه‌ یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانى ئه‌م قورساییه‌ و خه‌مه‌ بریتیه‌ له‌ نه‌بوونى پاڵپشتى بۆ ئه‌م گه‌نجانه‌ وه‌كو دابین كردنى یه‌كه‌ى نیشته‌جێ بوون و كۆمه‌ڵگا بۆ ئه‌وه‌ى شوقه‌كانى به‌سه‌ر ئه‌م گه‌نجانه‌ دابه‌ش بكرێت كه‌وا ئاره‌زووى هاوسه‌رگیریان هه‌یه‌ به‌شێوه‌ى میلاك له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ت وه‌یان به‌شێوه‌ت قست بێت بۆ ئه‌وه‌ى گه‌نج خێرا هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام بدات وه‌ هه‌ركاتێك كچ و كور ئاره‌زوى هاوسه‌رگیران هه‌بێت . به‌ڵام تاكو ئێستا پلانێكى روون و ئاشكرامان نه‌دیت بۆ ئه‌م پرۆژه‌ گه‌وره‌یه‌ى پاڵپشتى كردنى گه‌نج كه‌ كاریگه‌ریه‌كى زۆرى ده‌بێت له‌سه‌ر ده‌رونى هه‌موو گه‌نجێك له‌ روانگه‌ى هه‌ست كردن به‌ بایه‌خپێدانى له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش هانده‌رێكى گه‌وره‌ى له‌لا دروست ده‌كات بۆ به‌رده‌وام بوون له‌سه‌ر كاركردن به‌هۆى ئه‌وه‌ى به‌رپرسیاره‌تیه‌ك چاوه‌ڕوانى ده‌كات كه‌ بۆ نموونه‌ دانى پاره‌ى قستى یه‌كه‌ى نیشته‌جێ بوون كه‌ ده‌وڵه‌ت پێى ده‌به‌خشێـت بۆ ئه‌وه‌ى به‌هۆیه‌وه‌ هاوسه‌رگیرى ئه‌نجام بدات سه‌ربارى ئه‌وه‌ى ئه‌م یه‌كه‌ یان كۆمه‌ڵگایانه‌ى نیشته‌جێ بوون كه‌ له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه‌ دروست ده‌كرێن سوودى زۆرى ده‌بێت له‌لایه‌نى تره‌وه‌ كه‌ بریتیه‌ له‌وه‌ى ده‌بێته‌ هۆى كه‌م كردنه‌وه‌ى بێكارى تا راده‌یه‌كى زۆر به‌شێوه‌یه‌ك ئه‌م پرۆژانه‌ پێویستى به‌ كرێكار ده‌بێت له‌ رۆڵه‌ بێكاره‌كانى گه‌ل كه‌ ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ى باشى ده‌بێت له‌سه‌ر جوله‌ى بازار و كرین و فرۆشتن و ئابوورى به‌شێوه‌كى گشتى وه‌ ده‌بێته‌ هۆى به‌رز كردنه‌وه‌ى ئاستى بژێوى بێكاران و هه‌روه‌ها پێویستى به‌ ئه‌ندازیار و سه‌رپه‌رشتیار ده‌بێت وه‌ جوله‌یه‌كى گه‌وره‌ ده‌بێت له‌كاتى ده‌ست پێكردن به‌م جۆره‌ پرۆژانه‌ سه‌ربارى ئه‌م شتانه‌ى كه‌ پێشتر باسمان كرد كه‌ ته‌واوكردنیان یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت له‌ ئاسانكردنى پڕۆسه‌ى هاوسه‌رگیرى گه‌نجه‌كان به‌ كور و كچه‌وه‌ چونكه‌ به‌راستى كه‌سانێك هه‌ن كه‌ په‌یوه‌ندیان هه‌یه‌ وه‌ یان كچێكى ماره‌ كردووه‌ كه‌ خۆشى ده‌وێت و رازین له‌سه‌ر هاوسه‌رگیرى به‌ڵام بۆ ماوه‌یه‌كى زۆر وه‌كو ده‌ستگیران ده‌مێننه‌وه‌ وه‌ هه‌میشه‌ دواخستنى بابه‌تى هاوسه‌رگریان ده‌بێته‌ هۆى جیابوونه‌وه‌یان به‌هۆى نه‌بوونى شوێنێك كه‌ تێیدا بژین.


زياد الجراح

وەزیرى نەوت رێکەوتنى پەرەپێدانى کێڵگەى نەوتى زوبێر تەواو دەکات

بێگومان هه‌موومان ده‌زانین قۆناغى پێشووتر كه‌ عێراق پێیدا تێپه‌ربوو له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتى رژێمى دیكتاتۆرى و كێشه‌ و ئه‌م قه‌رزانه‌ى كه‌ له‌دواى خۆیدا به‌جێى هێشت رێگرێكى گه‌وره‌یه‌ له‌ به‌رده‌م هه‌موو عێراقیه‌ك وه‌ كاریگه‌ریه‌كى زۆرى هه‌بوو له‌سه‌ر بارى ئابوورى. ئێمه‌ ده‌زانین كه‌ ئابوورى له‌ عێراقدا نه‌بوو وه‌ ئابوورى به‌شێوه‌یه‌كى ته‌واو داڕمابوو و ته‌نها حكوومه‌ت به‌ئاره‌زووى خۆى كۆنترۆڵى بازارى ده‌كرد. به‌ڵام ئه‌مرۆ بارودۆخه‌كه‌ گۆراوه‌ له‌گه‌ڵ ته‌واو بوونى ده‌سه‌ڵاتى ئه‌م رژێمه‌ وه‌ گۆرانكارى ده‌ستیپێكردوه‌ وه‌ ئه‌مرۆ گه‌شانه‌وه‌ له‌ ئابوورى عێراق ده‌بینین به‌ڵام ڕاشكاوانه‌ په‌ره‌پێدان و بوژانه‌وه‌ى ئابوورى زۆر له‌سه‌رخۆیه‌ وه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك جوله‌ ده‌كات كه‌ هه‌موومان پێشبینیمان نه‌ده‌كرد ئابوورى عێراق به‌م شێوه‌یه‌ بگۆرێت وه‌ زۆر هۆى تر هه‌یه‌ كه‌بووه‌ هۆى ئه‌وه‌ی به‌م هێواشیه‌ ببوژێته‌وه‌. له‌دواى رووخانى رژێمى سه‌دام عێراق به‌چه‌ندین كێشه‌دا تێپه‌رى كه‌ یه‌كه‌میان بریتیی بوو له‌ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى هه‌موو فه‌رمانگه‌كان وه‌ پێویست بوو‌ هه‌موو ئه‌م شتانه‌ى كه‌ دزران و وێرانكران له‌ دام و ده‌زگاكانى عێراق و وه‌زاره‌ته‌كان و هه‌موو شوێنێكى تر بنیاتبنرابانه‌وه‌ وه‌ دواتریش قۆناغى به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ى تیرۆرى تێكده‌ر هات كه‌ بۆماوه‌یه‌ك له‌ عێراق باڵاده‌ست بوو كه‌ به‌مه‌ش كاتى پێویست نه‌بوو بۆ په‌ره‌پێدانى ئابوورى به‌ گوێره‌ى پێویست و به‌شێوه‌یه‌كى خێرا هه‌روه‌ك له‌ هه‌ندێك ووڵات روویدا. به‌ڵام ئێستا له‌گه‌ڵ بوونى لایه‌نى ئه‌منى و واژۆ كردنى گرێبه‌ستى وه‌به‌رهێنانى نه‌وت پێویسته‌ به‌چاوێكى جدی سه‌یرى ئابوورى عێراق بكرێت بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ى ئاستى ئابوورى عێراق و هاووڵاتى بوون وه‌ پشت به‌ پسپۆرانى ئابوورى ببه‌سترێت و ره‌وانه‌ى ده‌ره‌وه‌ بكرێن بۆ دیراسه‌ت كردنى ئابوورى ئه‌م ووڵاتانه‌ى ئاستى ئابووریان به‌شێوه‌یه‌كى خێرا به‌رز بۆته‌وه‌ بۆ وه‌رگرتنى بیرۆكه‌ى چۆنیه‌تى چاره‌سه‌ر كردنى بارى ئابوورى به‌شێوه‌یه‌كى خێرا سه‌ربارى خێرا كردن له‌ ئه‌نجامدانى پرۆژه‌ى گه‌وره‌ و دروست كردنى كارگه‌ و دامه‌زراوه‌ى عێراقى و گه‌راندنه‌وه‌ى به‌رهه‌مى نیشتمانى و په‌ره‌پێدانى كه‌ به‌‌مه‌ش گه‌شه‌سه‌ندنى ئابوورى له‌ عێراق به‌شێوه‌یه‌كى خێراتر ده‌بێت وه‌ك له‌وه‌ى ئێستا ده‌یبینین.


علي

پڕۆسه‌ی ده‌نگدانی تایبه‌ت خواستێکی زۆری له‌سه‌ربوو

بۆچى ده‌ڵێى رێژه‌ى به‌شدارى كردن 90% بوو له‌م كاته‌ى له‌ 62% كه‌متر بوو؟ ئايا حكوومه‌تى نوێ ئێمه‌ ده‌پارێزێت له‌ تيرۆرى ئه‌م حكوومه‌ته‌ ره‌گه‌زپه‌رسته‌ى ئێستا؟؟


eng.waleed

کۆمپانیای گشتی ئۆتۆمبێل فرۆشتنی 12395 ئۆتۆمبێلی جۆراوجۆر له‌ ماوه‌ی دوو ساڵی رابردوودا راده‌گه‌یه‌نێت

ووشه‌كانمان ناتوانێت نارازيبوونى ئێمه‌ ده‌رببرێت به‌رانبه‌ر كۆمپانياى مۆتۆر گێنه‌راڵ كه‌ فێڵى له‌ ئێمه‌ كرد كاتێك ئێمه‌ ئۆتۆمۆبێلى هۆنداى 200 ئيله‌نترامان وه‌رگرت له‌ هاوينى رابردوو (2009). ئێمه‌ له‌ هاوينى 2010 نزيك ده‌بينه‌وه‌ به‌ڵام هێشا ئۆتۆمۆبێلى خۆمان به‌ده‌ست نه‌گه‌يشتووه‌. ئه‌م كۆمپانيايه‌ نه‌يتوانى هه‌نگاو بنێت وه‌ كه‌س وه‌ڵامى داواكاريه‌كانى ئێمه‌ ناداته‌وه‌ بۆ چاره‌سه‌ر كردنى كێشه‌كه‌مان. ئێمه‌ نازانين چى روو ده‌دات ، وه‌ ده‌مانه‌وێت بزانين بۆچى ئه‌م كۆمپانيايه‌ فێڵ له‌ ئێمه‌ ده‌كات له‌م هه‌شت مانگه‌ى رابردوو ئه‌گه‌ر ناتوانێت به‌ڵێنه‌كانى خۆى به‌جێ بگه‌يه‌نێـت. كێ قه‌ره‌بووى زيانه‌ ماددى و مه‌عنه‌ويه‌كانى ئێمه‌ ده‌كاته‌وه‌؟ بۆ كێ هاوار كه‌ين له ‌به روا‌رى 10-3- 2010 نوسراوه !!!


متابع

ئه‌مانه‌تی به‌غدا پڕۆژه‌ی نوێی نیشته‌جێبوون ئاشکرا ده‌کات

دیارە بەردەوام ئەو وڵاتانەى کە دووچارى گیرۆگرفتى دابین کرنى کار بۆ هاوڵاتیانیان دەبنەوە، گەشە سەندن و ئاوەدانکردنەوە دەکەنە ڕێڕەوێکى سەرەکى لە وڵات بۆ ئەوەى هەلى کارکردنیان بۆ دابین بکەن، چونکە ئەمانە پڕۆژەى گەورەن و بۆ ماوەیەکى درێژ بەردەوام دەبن وە لە هەمان کاتدا پێویستى بە ژمارەیەکى زۆر لەو کرێکارانە دەبێت کە تاوەکو ئێستاکە هیچ دەرفەتێکى کارکردینان بۆ نەڕەخساوە، بەتایبەتیش لەو بارودۆخەى کە ئێستاکە عیراقى پیادا تێپەڕ دەبێت و خەڵکانێکى زۆریش بێ کارن، بۆیە دەبێت ڕێگەچارەیەک بدۆزرێتەوە بۆ دابین کردنى زۆرترین دەرفەتى کارکردن بۆیان لەڕێگەى ئاوەدانکردنەوەى وڵات. دیارە سوودى زۆریش لەم پڕۆژانە دەبینرێت وەک: یەکەم بەکارخستنەوەى ئەو کەسانەى کە بێ کارن بۆ ئەوەى ژیانێکى خۆشگوزەران بەسەر بەرن وە چارەسەرکردنى گیروگرفتى بێ کارى کە ئەمڕۆ لە عیراقدا سەرى هەڵداوە، بەتایەبەتیش بۆ ئەوانەى کە تاوەکو ئێستاکە کاریان دەست نەکەوتووە و ناتوانن لوقمەیەک بۆ ژیانى ڕۆژانەى خۆیان و خێزانەکەیان دابین بکەن. دووەم ئەم پڕۆژەیە دەبێتە مایەى بوژاندنەوە و ئاوەدانکردنەوەى وڵات کە لەسەر دەستى ئەوانەوە دەست پێدەکات بەجۆرێک عیراق دەبێتە یەکێک لەو وڵاتانەى کە سەرکەوتوو بوونە لە کۆتای پێهێنان بە دیاریدەى بێ کارى لە وڵاتەکەیاندا وە لەهەمان کاتیشدا دەبێتە پێشەنگى ئەو وڵاتانە کە سەرقاڵى ئاوەدانکردنەوە و ئەنجامدانى پڕۆژەى گەورەن کە لە ئەنجامدا نەوەک هەر دەرفەتى کارکردن بۆ کرێکاران دابین دەکات، بەڵکو بەهەمان شێوە ئەندازیاران و سەرپەرشتیاران و کادیرانى گەورەش دەخاتە کار.


طارق العرداوي

سه‌رۆكی ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنانی نیشتمانی 750 ده‌رفه‌تی وه‌به‌رهێنان ڕاده‌گه‌یه‌نێت

گەشت و گوزار بەشێوەیەکى گشتى سوودى خۆى هەیە لە هەموو وڵاتانى جیهان وە بەتایبەتیش لە عیراق لەبەرئەوەى عیراق مەزارگەى ئاینى زۆرى تیادایە کە هەندێکیان لەمانە بۆ سەردەمى پێغەمبەرەکان دەگەڕێنەوە وە هەندێکى تریان بۆ کەسانى بنەماڵەکەى پێغەمبەر محمەد د.خ وە هەندێکى تریشیان بۆ پیاوچاکەکان دەگەڕێتەوە. دیارە لێشاوى خەڵک ڕوو لەم شوێنانە دەکەن نەوەک تەنها لە ناوەوەى عیراق بەڵکو لە هەموو وڵاتانى ترى جیهانیش، چونکە حەزدەکەن سەردانى ئەم شوێنان چونکە شوێنى پیرۆزن لە ڕووى ئاینى یەوە وەلەهەمان کاتیشدا خاوەن مێژوویەکى دورو درێژن، بۆیە ئەم شوێنانە بایەخێکى گەورەیان هەیە لە ڕووى دارایى بۆ عیراق، هەر بۆیەشە ئەرکى سەرشانى حکومەتى عیراقە کە بڕەو بدات بە بە بوارى گەشت وگوزار و بەم شوێنە ئاینیانە کە عەرەب و بیانیەکان سەردانیان دەکەن. ئەمەش لەلایەن دامودەزگا پەیوەندیدارەکانى دەکرێت لە ڕێگەى پێشکەشکردنى ئاسانکارى لە هاتنەژوورەوەى ژمارەیەکى زۆر لە گەشت کەران وە هاندانى ئەوانى تر بۆ ئەوەى سەردانى ئەم شوێنانە بکەن، چونکە ئێمە بەڕاستى زۆر جار دەبینین کە ئامادەکارى پێشوەختە بۆ ئەم سەردانانە نەکراوە، بۆیە پێویستە بەڕاشکاوانە بوترێت کە دەبێ ئەم شوێنەوارە ئایینیانە پێش بخرێن و بایەخى تەواویان پێبدرێت وە بەتەواویش فراوان بکرێت بۆ ئەوەى زۆرترین ژمارەى گەشت گەرەکان لە خۆوە بگرێت کاتێک سەردانى ئەم شوێنانە ئەکەن کە دەکەونە گشت پارێزگانى عیراق، سەرەراى ئەوەش ئەو بەشانەى کە پێویستیان بە چاکردنەوە هەیە چاک بکرێنەوە و بەشێوەیەکى بەردەوام خاوێن بکرێنەوە بۆ ئەوەى زۆرترین سوودیان لێ وەربگیرێت


جاسم هليل

ئۆپه‌راسیۆنێکی ده‌ستپێشکه‌ری ئاسایش شکست به‌ هێرشێکی تیرۆریستیی گه‌وره‌ دێنێت له‌ به‌غدا

. قوتابخانە ڕۆڵێکى گەورەى هەیە لە هۆشیارکردنەوەى قوتابیان لەبارەى ترسناکى تیرۆر و تاوانەکانى و ئاشناکردنیان بە ڕاستیەکانى تیرۆر و ئامانجەکانى بۆ ئەوەى هۆشیاریەکى تەواویان لا دروست بێت لەسەر مەرامەکانى تیرۆرستان و هەوڵەکانیان بۆ ئەوەى پەردەیەک لە نێوان ئەوان و تیرۆرستان دروست بێت بە شێوەیەکى بەرچاو بۆ ئەوەى ڕک و کینە لەنێو ناخى قوتابیان دروست بێت بەرامەبەر بە تیرۆر، چونکە ئەمە ئەکەوێتە ئەستۆى قوتابخانەکان لە ئاراستەکردن و ڕێنیشاندانیان بەرەو ڕێگەیەکى ڕاست و دروست کە بێ گومان کاریگەرى باشى دەبێت لەسەر ناخى قوتابیەکان بۆ ئەوەى شارەزاى تیرۆ بن لەلایەک و لە لایەکى تریشەوە کاریگەریشى دەبێت لەسەر هەندێ لەو قوتابیانەى تیرۆر کۆنتڕۆڵى ناخى کردوون وە دەیانەوێت ناوى تیرۆر بڵاوبکەنەوە، بەڵام کاتێک کە قوتابخانە بە ڕۆڵى خۆى هەڵدەستێت، ئەوا زۆر زەحمەتە کە بتوانرێت تیرۆر بۆ ناو ڕێزەکانى قوتابیان بگوازرێتەوە و کاریگەرى بکات لەسەر بیرکردنەوە و بیروبۆچوونەکانیان، چونکە تیرۆرستان هەوڵێکى زۆریان داوە هەتاوەکو لە بلاًوکردنەوى بیرۆکەکانیان لە نێو ڕیزى قوتابیانیش، هەروەک ئاشکراشە کە تیرۆرستان هەڵسان بە فڕاندنى ژمارەیەکى زۆر لە قوتابیان لەکاتى چوونە قوتابخانەکان یان لەکاتى دەرچوونیان وە ئۆتۆمبێلە مین ڕێژکراوەکانیان هێنا و لێرە و لەوێ تەقاندیانەوە کە لە ئەنجامدا کوژرانى چەندین لە قوتابیانى بێ تاوانى لێ کەوتەوە، بۆیە پێویستە قوتابخانەکان قوتابیەکانیان لە ڕاستى تیرۆر ئاگاداربکەنەوە بۆ ئەوەى تیرۆرستان لە هەموو شوێنێک گەمارۆ بدرێن تاوەکو لە بیرى هەموو کەسێک بچنەدەر.


sami

بنیاتنانی وێستگه‌یه‌کی نوێی به‌رهه‌مهێاننی وزه‌ی کاره‌با له‌ گاز، له‌ تاجی ده‌ستپێده‌کات

ئەمڕۆ کەرتى کارەبا بە کەرتێکى زۆر گرنگ دەژمێردرێت وە یەکێکە لەو کەرتانەى کە دەتوانرێت وەبەربهێنرێت و بە شێوەیەکى بەرچاو بەکار بهێنرێت. بەڵى ڕاستە یەکێک لەو گیروگرفتانەیە کە خەڵک بە دەستیەوە دەناڵێنن کارەبایە کە دەتوانرێت بۆ دوو هۆى سەرەکى بگەڕێتەوە ئەوانیش خراپ بەکارهێنان و وەبەرنەهێنانیەتى. پێویستە حکومەت دەست بکات بە ناردنى کارمەندى پسپۆڕ بۆ دەرەوەى عیراق بەمەبەستى تاوتوێکردنى بوارى کارەبا وە چۆنیەتى پەرەسەندن و پەرەپێدانى بە شێًوەیەکى ڕاست و دروست لە ڕێگەى کردنەوەى پردى پەیوەندى لەگەڵ کۆمپانیا زلهێزەکانى جیهان کە پسپۆرن لەم بوارەدا بەهەمان شێوەى وەزارەتى نەوت. دەبێ هەمان ڕێچکە بگیرێتە بەر بەمەبەستى بە دەستهێنانى باشترین بەرهەم وە لە ماوەیەکى کورت و دیاریکراودا. لێرەدا دەزانین کە ئەگەر ئەم کەرتى کاربا بەشێوەیەکى باش بایەخى پێ بدرێًت، ئەوا سوودی باشى دەبێت وەک دابینکردنى کارەبا بۆ هاوڵاتیان بە شێوەیەکى بەردەوام کە لە ئازارێکى زۆریان دەچێژن لەدەست بڕانى کارەبا بۆ ماوەى چەند کاتژمێرێک و بە شێوەیەکى بەرنامە بۆ دارێزژراو، بۆیە ئەو کاتە هاوڵاتیان هەست بە دەروونێکى ئارم دەکەن کاتێک هەموو گیروگرفتانەیان بۆ چارەسەر دەکرێت. وەبەرهێنان لەم کەرتەدا هەوڵێکە بۆ کۆتایپێهێنانى بێ کارى لە وڵات و دابینکردنى هەلى کارکردن بۆ کرێکار و ئەندازیاران و پسپۆران. ئەمانە هەموویان سوود و بایەخى کەرتى کارەبایان هەیە ئەگەر وەبەرهێنانى تێدا بکرێت بە شێوەیکى ڕاست، سەرەڕاى ئەوەش کە عیراق دەتوانرێت ببێتە سەرچاوەیەکى وەبەرهێنانى کاربا نەوەک هێنانى کارەبا لە دەروەى وڵات. ئەگەر عیراق گرنگى بە بەرەوپێشبردنى کەرتى کارەبا بدات بە تەواوى و ووزەى پێویست بەرهەم بهێنێت کە زیاتر بێت لە پێداویستى یەکانى هاوڵاتیان، ئەوا دەتوانێت یا بۆ دەروەى وڵات بنێردرێت یاخود لە شتى تردا بەکاربهێنرێت. ئاخۆ دەبێ کەى ئەم کەرتە گرنگە بەکاربهێنرێت و سوودى لێ وەربگیرێت.


هديل عادل

دانانی به‌ردی بناغه‌ی گه‌وره‌ترین هوتێلی گه‌شتوگوزاری له‌ به‌غدا

برايان، پرۆژه‌ى گرنگتر هه‌ن وه‌ پێويسته‌ سه‌ره‌تا گرنگى به‌ ته‌واو كردنيان بدرێت. يه‌كێك له‌م پرۆژانه‌ش بريتيه‌ له‌ پرۆژه‌ى ميترۆى به‌غدا. هيوادارم به‌زووترين كات ببينم ئه‌م پرۆژه‌يه‌ ته‌واو بووبێت، چونكه‌ ئيزديحامى شه‌قامه‌كان له‌ به‌غدا به‌راستى زۆر ناخۆشه‌.


منذر الشامي

یه‌که‌م شانۆی بوکه‌ڵه‌ له‌ ئه‌نبار کرایه‌وه‌

بێ گومان ئەگەر مناڵ هەر لە مناڵیەوە بزانرێت کە بەهرەیەکى هەیە، ئەوا ئەرکى سەرشانى دامودەزگا پەیوەندیدارەکانە کە ئەم هەلەیە لە دەستخۆیان نەدەن و هەوڵى بەرەوپێشبردنى بدەن، بەتایبەتیش دواى ئەوەى دڵنیا بن لەوەى کە ئەمە بەهرەیە، نەوەک پشت گوێى بخەن و واى لێ بکەن کە بەهەرەکەى لەدەست بدات. ئەگەر بتوانین ئەم بەهرەیە بڕەو پێ بدەین و بەرەو پێشى بەرین وە بە باشترین شێوە نیشانى بدەین، ئەوا کاریگەریەکى دەروونى باشى دەبێت بۆ سەر کەسایەتى بەهەرەمەندەکە دەبێت بە تایبەتیش کاتێک دەبینێت کە بایەخى پێ دەدرێت ئەمەش واى لێ دەکات کە هەموو تواناى خۆى بخاتە گر بەمەبەستى پێشکەشکردنى باشترین شت کە لە توانایدایە ئەنجامى بدات لە گشت بوارەکاندا وە لەهەمان کاتیشدا پاڵنەرێک دەبێت بۆ ئەوەى بەردەوام بێت لەسەر ئەو بەهەریەى کە هەیەتى ئەمەش لە ڕێگە پڕاکتیزەکردن و کار پێکردنى بۆ ئەوەى پێشى بخات لەگەڵ ئەو کەسەى کە ڕاهێنەریەتى، چونکە بەهرە شتێکە کە خوداى گەورە بە مرۆڤى ئەبەخشێت و لە لایەن هەموو کەسێکەوە بوونى نى یە. بەڵام لە عیراق جێگاى داخە کە هیچ جۆرە بەهرەیەکى مناڵان بایەخى پێ نادرێت و زۆربەى پشتگوێ دەخرێت و لەدەست دەدرێت. ئەگەر بایەخ بە مناڵ بدرێت هەر لەکاتى مناڵیەوە، ئەوا شتێکى گەورەى لە داهاتوودا لێ دەردەچێت، بۆیە دەبێ ئەم پشتگوێخستنە کۆتایى پێ بێت لەبەر ئەوەى هیچ سوودێکى نى یە وە لەهەمان کاتدا ئەرکێکى قورس نى یە ، بەڵکو کارێکى زۆر ئاسانە وە تەنها پێویستى بە بایەخدان بەو مناڵانە هەیە کاتێک بەهرەیەکیان تیادا بەدى دەکرێت لە قوتابخان پێویستە چاودێریان بکرێت و نرخى ئەو بەهرانە بزانرێت کە لە کەسایەتیاندا هەیە.


عمر البدري

به‌رنامه‌یه‌کی مه‌شقی کۆمپیوته‌ر هه‌لی کار بۆ ژنان و گه‌نجان دروست ده‌کات

ناتوانرێت نکۆڵى لەوە بکرێت کە گەنجان چین و توێژێکى گرنگى کۆمەڵگان وە بەتایبەتیش لە عیراقدا و لە بارودۆخێکى ئەوەها کە سەردەمى گۆڕان و نوێبوونەوەیە. بێ گومان ئەو ئەرکەش دەکەوێتە سەرشانى هەموو لایەنەکانى عیراقى بۆ ئەوەى هەریەکەیان لەلایەن خۆیانەوە بە شێوەیەکى تەواو دەورى کاریگەرى خۆیان بگێڕن لە پێناو گەشەسەندنەوەیەکى بەهێز لە وڵاتدا، بۆیە لێرەدا ڕۆڵى گەنجان زۆر بە پێویست دەزانرێت چونکە ئەوان نەوەى دواڕۆژى وڵاتەکەمانن، هەر بۆیەشە ئەرکى سەرشانى گەنجەکانمانە هەوڵى سەرکەوتن بدەن لە قۆناغەکانى خوێندن بۆ ئەوەى بتوانن بڕوانامەى بەرز و ئەزمونى باش بەدەست بهێنن. شیاوى باسە لێرەدا ئەرکى سەرشانى حکومەتە بۆ ئەوەى هەڵبستێت بە ناردنەدەوەى ژمارەیەک لەم قوتابیانە بۆ وڵاتانى ئەوروپا و ئەمریکا بۆ ئەوەى ئاشناى پێشکەوتنەکانى جیهان بن و ببنە مایەى سوودمەندى زۆر بۆ وڵاتەکەیان دواى گەڕانەوەیان لە دەرەوە، بەتایبەبیش کاتێک دوو ئەوەندە رەنجى خۆیان دەخەنە گڕ لە پێناو عیراقێکى ئارام و سەقامگیرتر لە داهاتوودا بۆ ئەوەى بچێتە ڕێزى وڵاتە پێشکەوتووەکانى جیهان. دیارە لە لاى هەمووان ئاشکرایە کە کۆسپ و تەگەرەى زۆر دێتە بەردەم پێشکەوتنى گەنجان، بەڵام پێویستە ئەوان گەورەتر بن لەئاست ئەم ئەستەنگانە و بەسەریاندا زاڵ بن لە پێناو وڵات و گەلەکەیان بۆ ئەوەى سوود لە زانیاریەکانیان وەربگیرێت هەروەک هەموو کەس دەزانێت کە عیراقیەکان خاوەن چ بیرۆکەیەکى زیندوون و بە هیچ جۆرێک پەنا نابەنە بەر بیرکردنەوەى هەڵە و هەرگیز بێ هیواش نابن لەبەرامەبە ئایندەیەکى گەش وە لەهەمان کاتیشدا ڕێگاى چەوت ناگرنەبەر. دیارە هەر ئەم بیرکردنەوەیەشە کە زۆربەى گەنجەکانى ئەمڕۆمان لێ ى بێ بەشن، هەر بۆیەشە پێویستە گەنجان سەرلەنوێ بە ئاراستەیەکى ڕاست و دروست ئاراستە بکرێن و بەکاربهێنرێنەوە.


اثاري عراقي

عێراق 80% ی ئاسه‌واره‌ دزراوه‌کانی ده‌گێڕێته‌وه‌

عێراق بريتيه‌ له‌ شوێنى له‌دايك بوونى شارستانيه‌كان وه‌ پێويسته‌ هه‌موو ووڵاته‌كان پارێزگارى له‌ شوێنه‌واره‌كانى عێراق بكه‌ن ، چونكه‌ هى هه‌موو مرۆڤايه‌تين و نوێنه‌رايه‌تى هه‌موو خه‌ڵك ده‌كه‌ن.


ابو ميثم

قۆناغی پێنجه‌می پڕۆژه‌ی چاککردنی زه‌وی وزار له‌ئه‌نبار له‌جێبه‌جێکردندایه‌

هاووڵاتى عێراقى سادە چارەسەرى لا نییە و ئەو خاوەنى بڕیار نییە بۆئەوەى چارەسەرى قەیرانى ئاو بکات، بەڵام هاووڵاتى هەمیشە پاڵپشتى یەکەمى ئەو پڕۆژە نیشتیمانیانەیە کەوا زۆربەیان لەسەر وڵاتەکەیە دابینیان بکات. لێرەوە هاووڵاتى دەتوانێ بەکارهێنانى ئاوى پاک بۆ خواردنەوە بەڕێگەى نادروست کەمبکاتەوە و کەوا هەموومان دەزانین بۆ نموونە بەفیڕۆدانى ئاوى پاک لاى هاووڵاتیان دەبینرێت و کەوا ژمارەیەکى زۆرى فەرمانبەران ماندووبوونى بەدەستەوە دەبینن تا وا لە ئاو دەکەن بۆ خواردنەوە دەست بدات و بگاتە ماڵەوەى هاووڵاتیان ئەویش بێتو بە شوشتنى شەقام یان بەردەرکەى ماڵەکەى یان ئاودانى باخچەى دەرەوە و ناوەوە و شووشتنى ئوتومبێلەکەى بەکاریبێنێت، ئەمەش ماناى بەفیڕۆدانى بڕێکى زۆرى ئاوە لە تاکە ماڵێکى هاووڵاتى. بێنە پێش چاوى خۆت ئەگەر هەموو هاووڵاتییەکى عێراقى دەست لەو بەفیڕۆدانەى ئاو هەڵبگرێت کە هیچ بەهانەیەکى بۆ نییە ئەوا چ بڕە ئاوێکى گەورە لە بەرژەوەندى وڵاتەکە و هاووڵاتیان دەگەڕێتەوە. بڕێکى زۆرى ئاو دەگەڕێتەوە ئەو کاتەى کە هاووڵاتى ئاوى پاک بەفیڕۆنەدات و دەگاتە ئەو شوێنانەیش کە ئێستا ئاوى خواردنەوە نایانگاتێ. لێرەوە هاووڵاتى ڕۆڵێکى گەورەى لە گلدانەوەى ئاو و گەیشتنى بە برا هاووڵاتییەکەى لەو شوێنانە هەیە کە ئاوى پاک نایانگاتێ و هەروەها بەشداری دەکات لە پێشخستنى بەرهەمى کشتوکاڵى، لەبەرئەوەى بەمە وا دەکات ئاو بگاتە زۆربەى ئەو زەوییانەى کەوا بەهۆى نەبوونى ئاو وازیانلێهێنراوە.


محمد الريساني

له‌ به‌سره‌ هه‌ڵمه‌تێك له‌ دژی سه‌گی به‌ره‌ڵا ده‌ستپێده‌کات

جۆرەها بارودۆخ بەسەر عێراقدا هات کە هەموویان پشکیان هەبوو لە تێکچوونى ژینگە و بڵاوبوونەوەى بەبیابانبوون لە وڵات و بەشدارییان لە دروستکردنى زەوییەکى مردوو لە زۆربەى شارەکانى عێراقدا کرد. کەمى ئاو ڕۆڵێکى گەورەى هەبوو لە نەگەیشتنى بەو زەوییانە و زۆربوونى کارگەکان کەوا پاشماوەکانیان فڕێدەدەنە ڕووبارەکان و هەموو شوێنێک بەبێ ئەوەى لایەنێکى پەیوەندیدارى حکومى هەبێت لێپێچینەوەیان لەگەڵ بکات کە ئەمەش بەشداریان لە پیسبوونى ژینگە و تێکچوونى کردووە. هەروەها پڕۆسە زۆرەکانى ڕاماڵین کەوا رژێمى پێشوو هەندێ کات بە پلیشانەوەى بیستانە گەورەکان پێى هەڵدەستا و دارو درەختەکانى ڕادەماڵى، هەروەها زۆرى ئەو جەنگانەى کەوا عێراق عاشقیان بوو ئەویش بەشدارى لە چۆڵکردنى بەشێکى زۆرى زەوییەکان کرد و کە فاکتەرێکى گەورەى تێکچوونى ژینگە و بارودۆخى عێراقى بەگشتى بوو. هەموو ئەو بارودۆخەى کە بەسەر عێراقدا هاتووە پێویستى بە چارەسەرکردن هەیە و ئەو چارەسەرییەش بێگومان لەلایەن حکومەتەوە دەکرێت و هەروەها لەلایەن خودى هاووڵاتیش دەکرێت، هاووڵاتى هەندێجار هیچ گوێ بە شەقام و وڵاتەکەى و باخچە گشتییەکان نادات بەوەى کە لەکاتى لێخوڕینى ئوتومبێلەکەی پاشماوەى خۆراک و شتەکان لە هەر شوێنێک بیەوێت لە پەنجەرەى ئوتومبێلەکەیەوە فڕێدەدات. بێگومان دەبێ هەموو ئەو مەسەلانە لاى خۆمانەوە چارەسەربکەین تاوەکو بتوانین داوا لە حکومەت بکەین کە ژینگەیەکى باش و بارودۆخێکى باشمان بۆ دابین بکات، لەبەرئەوە بەڕاستى ئێمە پارێزگارى لێدەکەین. لێرەوەش ڕۆڵى حکومەت دێتە پێشەوە لە مەسەلەى نەهێشتنى ئەو بیابانبوونەى زەوى کە هەیە و بەپێى توانا هەوڵبدات ژینگەکە پاکبکاتەوە و ئەو پاشماوانەى کە فڕێدراونەتە نێو هەندێ ئاو دەربهێنێت بۆئەوەى ببینە خاوەنى ژینگەیەکى پاک و بێگەرد لە عێراق.


همام

دەستپێشخەریه‌کانی حکومەت لە بوارى کشتوکاڵدا دێنه‌ به‌رهه‌م

زۆر مەسەلە هەیە کە وایکردووە ئەو بەبیابانبوونەى کە ئێستا لە عێراقدا هەیە بێتەئاراوە و ئەو مەسەلانەش زۆربەیان فەرامۆشکردن و بایەخنەدان و دوورنەڕوانین بوو لەلایەن حکومەتى پێشوو کە ئەو بیابانبوون و وشکبوونەى زەوى لێکەوتەوە و کێشەى هەرە گەورەش ئەوەیە کە حکومەتى نوێش لە بەرامبەر ئەو کێشەیە ڕۆڵى تەماشاکەر دەبینێت بەبێ ئەوەى هیچش جۆرە پلانێکى خێرا یان پۆزەتیڤى هەبێت بۆ چارەسەرکردنى ئەو کێشەیە. لەسەر حکومەتى تازە پێویستە توێژینەوەیەکى واقیعى و هەمەلایەنە بۆ ئەو کێشەیە بکات بۆئەوەى بەسەریدا زاڵ بێت و ڕێگەیەکى ترى نوێ و سەردەمیانە بدۆزێتەوە بۆ گەیاندنى ئاو بەو زەوییانەى کەوا وشکبوونە. بێگومان لێرەوەش ڕۆڵى شارەزایان و کەسانى لێهاتوو و پسپۆڕەکان لەو مەسەلانە دێتە پێشەوە و پێویستە ڕاوێژیان پێبکرێت و ڕاو بۆچوونیان وەربگیردرێت، نەوەکو وەکو رژێمى پێشوو کە خۆى بڕیارى دەدا و هیچ بایەخى بە ڕاوبۆچوونى ئەو کەسانە نەدەدا کە ئەمەش ئەو ئەنجامەى ئێستاى لێکەوتەوە. ئەمڕۆ حکومەت تواناى ئەوەى هەیە کە گفتۆ لەگەڵ پسپۆڕەکانى ئەم بوارە بکات و پرسیاریان لێبکات و گوێیان لێڕابگرێت بۆئەوەى رێگەچارەیەک بۆ ئەم کێشەیە بدۆزێتەوە و بەسەر بەبیابانبووندا زاڵبێت کەوا زۆربەى ناوچەکانى پارێزگاکانى عێراقى بەرباد کردووە. هەروەها لەسەر حکومەت پێویستە شەتڵێکى زۆرى درەخت بچێنێت بۆئەوەى بەرەنگارى ئەو بیابانبوون و وشکبوونە بێتەوە و بەسەریدا زاڵبێت و پشت بە شێوازەکانى کیڵانى سەردەمیانە ببەستێت بۆئەوەى گەیاندنى ئاو بۆ ئەو زەوییانە مسۆگەر بکات. هەموو ئەو هەنگاوانە و لە هەمووشیان گرنگتر بایەخدانى ڕاستەقینە لەلایەن حکومەت بەو مەسەلەیە دەتوانن کێشەى بیابانبوون لە عێراق نەهێڵن، لەبەرئەوەى وڵاتێکە خاوەنى زەوى کشتوکاڵى بەپیت و دروستە و ناکرێ ئەمە پشتگوێ بخرێ و سوودى لێنەبینرێت.


عبد القادر الدباس

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

کێشەى منداڵانى نەخوێندەوار و رۆژ بەڕۆژ زیادبوونى ژمارەیان بەتایبەتى ئەوانەى تەمەنیان لەنێوان دە تا حەڤدە ساڵان دایە یەکێکە لەو کێشانەى کە پێویستە چارەسەر بکرێت. بەو پێیەى منداڵ دواى ئەوەى تەمەنى دەگاتە حەڤدە ساڵ ئەوا دەچێتە نێو قۆناغى هەرزەکارى و گەنجێتى کە ئەمەش بە گرنگترین و مەترسیدارترین قۆناغ ئینجا چۆن دەتوانرێت بەشێوەیەکى ڕاست و دروست سوودى لێببینرێت ئەگەرهاتوو کەسێکى نەخوێندەوار و تێنەگیشتوو و ناڕۆشنبیر بوو. لەسەر حکومەت پێویستە کە چارەسەرێک بۆ ئەمە بدۆزێتەوە بەتایبەتى بۆ ئەو منداڵانەى کە تەمەنیان لەنێوان دە تا حەڤدە ساڵى دایە بۆئەوەى لە دەستیان نەدەین. پێویستە بخرێنە بەر خوێندن و بەشێوەیەکى تەواو و دروست زانستیان پێبگەیەنرێت بۆئەوەى لە تەمەنى گەنجێتى کەسی خوێندەواریان لێدەربچێت تاوەکو لە فەرمانگەکانى دەوڵەت و بۆ خزمەتکردنى عێراق سوودیان لێببینرێت. پێویستە قوتابخانە و مامۆستاى تایبەتیان بۆ دابین بکرێت بۆئەوەى گیانى خوێندن و خۆشەویستى خوێندنیان لە ناخیاندا زیندووبکرێتەوە، لەبەرئەوەى ئەو بەهۆى ئەو ماوەیەى کە وازى لە خوێندن هێناوە تاقەتى خوێندنى نەماوە یانیش لەمپەرێک لەنێوان خۆى و خوێندنەکەى دروست بووە. لەبەرئەمە لێرەوە بۆمان دەردەکەوێت ئەو کەسەى کە وانە بە کەسێکى نەخوێندەوار دەڵێتەوە بێگومان دەبێت کەسێکى لێهاتوو بێت بۆ وانەتنەوە و ئەزموونى هەبێت لە چۆنیەتى مامەڵەکردن لەگەڵیدا و هەروەها لە چۆنیەتى دروستکردن و گێڕانەوەى خوێندن و خۆشەویستى بۆ خوێندن لە ناخى قوتابیەکەدا. ئەو کارەش سەرەتا زۆر قورس دەبێت لەبەرئەوەى زۆربەیان دەچنە ئیش و کار و رێگەى جۆراوجۆر دەگرنەبەر و ئاسان نییە قەناعەتیان پێبینیت بۆ گەڕانەوەیان بۆ بەر خوێندن و بەجێهێشتنى ئیش و کارەکەیان بەتایبەتى لەو بارودۆخە قورسەى کەوا زۆربەى خێزانە عێراقییەکان پێیداتێدەپەڕن.


نبراس سلام

به‌رنامه‌ی چاودێری کۆمه‌ڵایه‌تی موچه‌‌ به‌ سواڵکه‌ران ده‌دات

بەڕاستى پڕۆسەى چارەسەرکردنى واقیعى منداڵى عێراقى بووەتە کێشەیەکى گرنگ و پێویست بەتایبەتى دواى ئەوەى منداڵ لە عێراق ئێش و ئازارێکى زۆرى چەشتووە بەدەست فەرامۆشکردنی لە زۆربەى مافەکانى کەوا بێگومان دەبێ ئەو پڕۆسەیە حکومەت بیگرێتە ئەستۆى خۆى. ژمارەیەکى زۆرى منداڵان دەچنە ئیش و خوێندن و هاوڕێکانیان بەجێهێشتووە و لە دوکانى چاککردنەوەى ئوتومبێل و کارگە تایبەتەکان و شوێنى تر ئیش دەکەن. ئەمەش هەمووى بەهۆى ئەو کەمتەرخەمییەى حکومەتى پێشوو لە بەرامبەر منداڵ لە عێراق و بەهۆى ئەو بارودۆخەى ئەوسا و بارى قورسى ژیانى رۆژانە هەموو ئەمانە واى لە منداڵان کرد کە ڕووبکەنە ئیشکردن بەهۆى ئەوەى خێزانى وا هەبوو کە دایک و باوکەکە تەمەنیان گەورەبوو بەشێوەیەک تواناى ئەوەیان نەبوو ماڵەکە بەڕێوەببەن یان لە هەندێ کاتدا خێزانى وا هەبوو کە خۆشەویستى ئیشکردنى لاى منداڵ دروست دەکرد بەوەى کە لەکاتى پشووى هاویناندا منداڵەکانیان ڕەوانەى ئیشکردن دەکرد ئینجا بۆ هەر شوێنێک بووایە ئەمەش بۆ کوشتنى کاتى بەتاڵى و سوودوەرگرتن لێى. ئەمەش بۆ فەرامۆشکردنى منداڵان دەگەڕێتەوە لەلایەن حکومەتەوە بەشێوەیەک کە بێگومان دەبێت چالاکى بەردەوام هەبێت بۆ ڕاکێشانى منداڵ بەلاى قوتابخانە تەنانەت لە کاتى پشووى هاوینیشدا. بێگومان دەبێ حکومەتى نوێ رێگە لە ئیشکردنى منداڵان بگرێت ئینجا لە هەر شوێنێک بێت، لەبەرئەوەى لەبەر تەمەنیان یاسا رێگەیان پێنادات کە لەو شوێنانە ئیش بکەن کە بۆ کەسى گەورە قورسە چ جاى منداڵان. بەمەش حکومەت دەبێ هەڵوێستێکى ڕاستگۆیانەى لە بەرامبەر منداڵى عێراقى هەبێت، لەبەرئەوەى هیچ شتێک لە واقیعى منداڵ نەگۆڕاوە تەنانەت دواى ڕووخانى رژێمى سەدام و هاتنەئاراى حکومەتى نوێ دەبینین هیچ بڕیارێک بۆ نەهێشتنى ئەو جۆرە دیاردانە دەرنەکراوە کەوا لە هەندێ کاتدا منداڵ فیتەرە یان لەلاى ترافیکەکان وەستاوە و جگەرە و شیرنەمەنى و شتى تر دەفرۆشێت، هەموو ئەمانە هەڵەیەکى گەورەن و کارەساتئامێزن و پێویستە بەزووترین کات چارەسەربکرێن.


امين السامرائي

وه‌زاره‌تی ناوخۆ پلانێكی ستراتیژیی ئاسایش راده‌گه‌یه‌نێت

ئه‌م برياره‌ بريتيه‌ له‌ بريارێكى راست و دروست چونكه‌ ئه‌فسه‌رى بێكار هانا ده‌بات بۆ تيرۆرسته‌كان بۆ ئه‌وه‌ى هاوكارى بكه‌ن له‌ پێناو پاره‌. باشتر وايه‌ سوود له‌ ئه‌زموونى ئه‌مانه‌ وه‌ربگيرێت له‌گه‌ڵ تاكيد كردنه‌وه‌ له‌سه‌ر هێزى بيركردنه‌وه‌يان چونكه‌ زۆريان به‌ده‌ست شهڕه‌كانى سه‌دامه‌وه‌ ده‌يانناڵاند.


شريم محمود

کاندیده‌ ژنه‌کان کێبڕکێی هه‌ڵبژاردنه‌کانی عێراق گه‌رمده‌که‌ن

پێويسته‌ ئافره‌تى عێراقى ده‌نگێكى به‌هێزى هه‌بێت له‌ په‌رله‌مان به‌هۆى ئه‌وه‌ى برياره‌كانى سه‌ربه‌خۆ بێت له‌ حيزبه‌كه‌ى. من رێز له‌ په‌رله‌مانتاره‌ ئافره‌ته‌كانى عێراق ده‌گرم وه‌كو مه‌يسون ئه‌لده‌ملوجى كه‌ به‌شێوه‌يه‌كى راشكاوانه‌ له‌گه‌ڵ حيزبه‌كه‌ى نارازى بوو. ئه‌و پاڵپشتى له‌ مافه‌كانى ئافره‌ت و په‌روه‌رده‌ كرد له‌ عێراق و دژى گه‌نده‌لێ ئيدارى راوه‌ستا. هيوادارم له‌ په‌رله‌مانى داهاتوو ئافره‌تى زياتر ببينم كه‌ وه‌كو مه‌يسون ده‌ملوجى به‌هێز و دڵسۆز بن.


تاري المازني

عومەر شەریف دەگەڕیتەوە بۆ تەلەفزیۆن

عومه‌ر شه‌ريف ئه‌كته‌رێكى جيهانيه‌ وه‌ پێويستى به‌ تێبينى من نيه‌ بۆ ئه‌وه‌ى تواناى زياد بێت چونكه‌ ئه‌و ئه‌كته‌رێكه‌ هه‌موو جيهان ده‌يناسێت وه‌ فيلمه‌كانى وه‌كو ئينتونى كوين و سوفيا لۆرين هێشتا له‌ بيرى مليۆنه‌ها جه‌ماوه‌رى سينه‌ماى جيهانى ماته‌وه‌. هيواى سه‌ركه‌وتنى زياتری بۆ ده‌خوازم و هيوادارم ته‌مه‌نى درێژ بێت بۆ ئه‌وه‌ى به‌رده‌وام بێت له‌سه‌ر خه‌ڵاته‌ هونه‌ريه‌كانى و رۆڵى زياتر پێشكه‌شى ئێمه‌ بكات. ئێمه‌ به‌ په‌رۆشين بۆ ديتنى كارى زياترى سينه‌ماى عه‌ره‌بى كه‌ پاڵه‌وانه‌كه‌ى عومه‌ر شه‌ريف بێت.


فاخر مصيفي

سیاسیەکانى عێراق دەستەی پێداچوونه‌وه‌ بە فشاری بێگانە تاوانبار دەکەن

ده‌ستێوه‌ردانێكى هه‌رێمى زۆر هه‌يه‌ له‌ عێراق ، وه‌ ئه‌م ووڵاتانه‌ پێيان وايه‌ كه‌ مافى ئه‌وه‌يان هه‌يه‌ ده‌ست له‌هه‌موو كاروباره‌كانى عێراق وه‌ربده‌ن. ئه‌گه‌ر ووڵاتانى دراوسێ گرنگى به‌ خوێنى عێراقيه‌كان ده‌ده‌ن كه‌ رۆژانه‌ ده‌رژێت ، ئه‌وا پێويسته‌ واز بێنن له‌م جۆره‌ ده‌ستێوه‌ردانه‌ له‌ كاروبارى عێراق. ووڵاتانێ دراوسێ مافى ئه‌وه‌ به‌خۆيان ده‌ده‌ن ده‌ست له‌كاروبارى ناوخۆى عێراق وه‌ربده‌ن وه‌ پێشوازى له‌ تيرۆرسته‌كان ده‌كه‌ن و كۆنگره‌ى تايفى له‌سه‌ر خاكه‌كانيان ئه‌نجام ده‌ده‌ن و هه‌وڵ ده‌ده‌ن دووبه‌ره‌كى بچێنن.


دريد الساعدي

پاڵێوراوە دورخراوەکان ره‌خنه‌ده‌گرن له‌ دەستەى لێپرسینەوە و داد

هه‌روه‌ها پێويسته‌ كار بكرێت له‌سه‌ر رێز گرتن له‌سه‌ر ئازادى مرۆڤ وه‌ نابَێت كه‌س ده‌ستدرێژى بكاته‌ سه‌رى ئه‌گه‌ر فه‌رمانره‌وا يان كه‌سانى به‌رده‌ستى بن ، چونكه‌ ئه‌م ئازاديه‌ خوا پيێ به‌خشيوه‌.


مهدي

کاندیده‌ ژنه‌کان کێبڕکێی هه‌ڵبژاردنه‌کانی عێراق گه‌رمده‌که‌ن

من ده‌نگم بۆ ئافره‌تێكدا چونكه‌ من باوه‌رم به بوونی‌ تواناى زۆر له‌ پاڵێوراوه‌ ئافره‌ته‌كان هه‌يه‌ وه‌ له‌‌ ئافره‌ت به‌شێوه‌يه‌كى گشتى ، وه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆى باوه‌رى منه‌وه‌ به‌ بيرۆكه‌ى پێويستى گه‌يشتنى ئافره‌ت به‌ پۆسته‌ سياسيه‌كان و سياديه‌كان و ياساييه‌كان و له‌سه‌ر هه‌مان هێل له‌گه‌ڵ پياواندا بوه‌ستن. هۆى نه‌گه‌يشتنى ئافره‌ت به‌ ئاستى پێويست و چاوه‌روانكراو بريتيه‌ له‌م كه‌لتوره‌ پیاوسالاريه‌ى كه له‌‌ كۆمه‌ڵگه‌‌ى عێراق هه‌يه‌ و ماوه‌ته‌وه‌ كه‌ پياوانى بۆ كاركردن و ئافره‌تانى بۆ ماڵه‌وه‌ ته‌رخان كردووه‌ ، وه‌ ئه‌مه‌ش که‌لتورێکی هه‌ڵه‌يه‌ و پێويسته‌ راست بكرێته‌وه‌.


ابو سمير

وەزیرى نەوت رێکەوتنى پەرەپێدانى کێڵگەى نەوتى زوبێر تەواو دەکات

ئه‌م پرۆژانه‌ گرنگن به‌ڵام پرۆژه‌ى تر هه‌ن كه‌ گرنگترن له‌م پرۆژانه‌ وه‌كو دروست كردنى نه‌خۆشخانه‌ى تايبه‌ت به‌ چاره‌سه‌ر كردنى نه‌خۆشى هه‌مه‌جۆر وه‌كو دروست كردنى نه‌خۆشخانه‌ى تايبه‌ت به‌ چاره‌سه‌ر كردنى شێرپه‌نجه‌. من ده‌زانم سه‌نته‌رێكى چاره‌سه‌ر كردنى نه‌خۆشى شێرپه‌نجه‌ هه‌يه‌ له‌ نزيك شارى پزيشكى له‌ به‌غدا به‌ڵام ده‌زانم ئه‌م سه‌نته‌ره‌ بچووكه‌ و به‌گوێره‌ى پێداويستى كۆمه‌ڵگه‌ى عێراق نيه‌ وه‌ هه‌روه‌ها نه‌خۆشخانه‌يه‌كى بچووكه‌ و سه‌نته‌رێكى توێژينه‌وه‌ى بچووك له‌خۆ ده‌گرێت. هيوادارم حكوومه‌تى عێراق گرنگى بدات به‌ دروست كردنى سه‌نته‌رى زياترى توێژينه‌وه‌ى نه‌خۆشى شێرپه‌نجه‌. هه‌زاران قوتابى عێراقى ده‌رچووى كۆليژى پزيشكى و ده‌رمانخانه‌ و زانسته‌كانى تر هه‌ن كه‌ پێويسته‌ سووديان لێ وه‌ربگيرێت، مه‌به‌ستم هه‌ندێكيانه‌ بۆ ئه‌وه‌ى ره‌چاوى پزيشك و زاناكانى سه‌نته‌ره‌كانى چاره‌سه‌ر كردنى شێرپه‌نجه‌ بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى شاره‌زا بن له‌سه‌ر شێوازه‌ نوێكانى چاره‌سه‌ر كردنى شێرپه‌نجه‌. وه‌ هه‌رچۆنێك بێك سوپاستان ده‌كه‌ين بۆ دروست كردنى پرۆژه‌ى بيناسازى له‌م جۆره‌ له‌ عێراق.


منتظر مهدي

که‌رکوک خۆپیشاندان ده‌کات دژی دوورخستنه‌وه‌ی پارته‌ سیاسییه‌کان له‌ هه‌ڵبژاردن

پێويسته‌ شته‌كان له‌شوێنى خۆيان دابنرێن. ئاواره‌ و كه‌مينه‌كانى عێراقيش عێراقين. پێويسته‌ نوێنه‌رايه‌تى بكرێن به‌م رێژه‌ى كه‌ گونجاوه‌ له‌گه‌ڵ ژماره‌يان نه‌وه‌ك دوورخستنه‌وه‌يان به‌ رێگه‌يه‌كى نادادپه‌روه‌رانه‌.


احمد بسام

سیاسیەکانى عێراق دەستەی پێداچوونه‌وه‌ بە فشاری بێگانە تاوانبار دەکەن

لە ساڵى 2009 لە عیراقدا (94) پێشێلکارى دژ بە ئازادى ڕۆژنامەگەرى ئەنجام دراوە کە لە ئەنجامدا (127) ڕۆژنامەنووس تیایدا کراونەتە ئامانج بەجۆرێک کە داواکارى جۆراوجۆرى لە خۆوە گرتووە وەک تیرۆرکردن و ئازاردانى جەستەیى و بەرزکردنەوەى داواکارى دادوەرى دژ بە ڕۆژنامەنووسان و دەستگیرکردن و دەستبەسەراگرتنى کاتى و قەدەغەکردنى قەسرى لە ژێر هەڕەشەى چەک لەسەر پەخشکردن و گواستنەوەى ڕووداوەکان و چاڵاکیەکانى ڕاگەیاندن دژ بە ڕۆژنامەنووسان. ئەمەش هەموویان سەرەڕاى هەندى ئەو ڕێوشوێنە تایبەتیانە دێت کە حکومەت گرتوونیەتەبەر بەمەبەستى سنوردارکردن و بچووکردنەوەى چوارچێوەى کارى ڕۆژنامەگەرى و ڕاگەیاندن وەک دانانى چاودێرى لەسەر شوێنە ئەلیکترۆنیەکان و ڕۆژنامەکان و چاپەمەنیەکان.


محب ابو اسراء

سه‌رکرده‌کانی عێراق پشت به‌ دادگه‌ریی ده‌به‌ستن بۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌کردنی کاندیده‌کان

خوایه‌ ده‌وڵه‌تی یاسا سه‌ربخه‌‌ هه‌روه‌ک له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کانی رابردوو سه‌رتخست بۆ ئه‌وه‌ی زورنا و گه‌رانه‌وه‌ی به‌عسیه‌کان بوه‌ستێت وه‌ باشتر وایه‌ بچن دۆلار له‌ده‌ره‌وه‌ کۆ بکه‌نه‌وه‌. خوا سه‌رکه‌وتووت بکات ئه‌بو ئیسرا.


muhammed

لێژنەیەکى پەرلەمانى عێراقى قەدەغەکردنى 499 پاڵێوراو پەسەند دەکات

رٍیشەکێشکردنى بەعس کارێکى شارستانیە نەوەک تایفەگەری. حیزبى بەعس رٍیشەکێش دەکرێت وەک رٍیکخراویکى تیرۆرستى لەدژى دوژمنانى عێراق هەروەک چۆن نازیەکان لە ئەڵمانیا رٍیشەکیش کران. بەهیچ جۆریک رٍیگەنادەین کە حیزبى بەعس پراکتیزەى کارى سیاسى بکات لە عیراقدا. دەبێ وەک دیاریدەیەک ڕیشەکێش بکرێت، چونکە لەوانەیە لە ڕێکخراو حیزبەکانى تر سەرهەڵبداتەوە لەبەرئەوەى کە فریشتەکان نەلەسەر زەوى و نە لەسەر خاکى عیراقیش دەژین. لێرەدا ترسى ئەوە هەیە کە حیزبى بەعس خۆى بخزێنێتە ناو هەندێ پارتى تر کە پاک و بێ گەرد بن و ئەوانیش وەک دیارە دووڕ و پیسن، بۆیە ئەى خەڵکى عیراق سەربەستى لە هەڵبژاردنەکان بۆ ئەوەى هەر پا رت و لایەنێک هەڵبژێریت جگە لەو کەسانەى کە دەستیان بە خوێنى عیراقیەکان سووربووە وە دەبى نیشانەى ڕیشەکێشکردنى بەعس ببێت بە سومبولى ڕیشەکێشکردنى گەندەڵى.


ام ميس

بۆ یه‌که‌م جار منداڵی بلوری له‌ سلێمانی له‌دایک بوون

سوپاس ئه‌م بابه‌ته‌ به‌نرخه‌: خواى گه‌وره‌ له‌ هه‌وڵه‌كانتان سه‌ركه‌وتووتان بكات. هيوادارم به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر سه‌ركه‌وتنه‌كانتان. ده‌مه‌وێت پرسيار ده‌رباره‌ى نه‌شته‌گه‌رى PGD بكه‌م كه‌ ئايا له‌ سه‌نته‌ره‌كه‌ى ئێوه‌ ئه‌نجام ده‌درێت يان نا. تكايه‌ ده‌كرێت ژماره‌ى ته‌له‌فۆن و ناونيشانى خۆتانم بده‌نێ؟ زۆر سوپاس.


هادي الدراجي

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

ئه‌رى برایان چاره‌سه‌ره‌كه‌ زۆر ئاسانه‌ ته‌نها هه‌ڵى كاركردن بۆ گه‌وره‌كان ( دایك و باوكان) دابین بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى بارى ماددیان باشتر بێت و پێویست نه‌كات منداڵه‌كانیان بۆ كاركردن بنێرن. ئێمه‌ ژماره‌یه‌كى زۆر بێوه‌ژنمان هه‌یه‌ به‌هۆى شه‌ره‌ بێماناكانى سه‌دام و به‌هۆى ئه‌م تیرۆره‌ى كه‌ عێراقى تێكدا. ئایا ئافره‌ت له‌كوێ خۆراك بۆ منداڵه‌كانى په‌یدا بكات؟ هه‌ندێك جار ئیجباره‌ منداڵه‌كانى بۆ كاركردن بنێرێت وه‌ ئه‌مه‌ش ماناى وایه‌ كه‌ واز له‌ قوتابخانه‌ ده‌هێنێت. دووباره‌ ده‌ڵێم چاره‌سه‌ره‌كه‌ ئاسانه‌ ته‌نها ده‌رفه‌تى كار بۆ گه‌وره‌كان دابین بكه‌ن وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌توانن كاربكه‌ن به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێت ، پێویسته‌ حكوومه‌ت مووچه‌ى مانگانه‌ بۆ بێوه‌ژنه‌كان دابین بكات. به‌ڵام ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ به‌رده‌وام بوو له‌ كاركردن سه‌ربارى دابین كردنى مووچه‌ بۆ دایك یان باوكى ، ئه‌وا ماناى سه‌رپێچى كردنى یاسایه‌ وه‌ پێویسته‌ سزاى دایك و باوكه‌كه‌ بدرێت نه‌وه‌ك منداڵه‌كه‌.


علياء

هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌که‌ له‌ نه‌ینه‌وا‌ له‌وپه‌ڕی تینیدایه‌

پێویسته‌ چاودێرى به‌سه‌ر رۆژنامه‌وانى هه‌بێت ، وه‌ ئه‌مه‌ش دژى ئازادى نیه‌ به‌ڵكو ئه‌مه‌ ماناى ئازادیه‌، چونكه‌ پێویسته‌ هه‌موو رۆژنامه‌یه‌ك هاوسه‌نگ بێت نه‌بێته‌ هۆى هاندانى گرژى تایفى یان رق و قینه‌ چونكه‌ ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ى ئه‌م شته‌یه‌ كه‌ لێى چاوه‌ڕوان ده‌كرێت. ئێوه‌ له‌ رۆژنامه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كه‌ین ئازاد بێت له‌ ده‌ربرینى بیرۆراكانى و ئازاد بێت له‌ ره‌خنه‌ گرتن له‌ هه‌ر شتێكى سلبى حكوومه‌ت یان په‌رله‌مان به‌ڵام به‌بێ جوێندان و تاوانبار كردنى بێ به‌ڵگه‌. ئێمه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى رۆژنامه‌ لێپرسینه‌وه‌ له‌گه‌ڵ حكوومه‌ت بكات و باسى هه‌ر لایه‌نێكى سلبى حكوومه‌ت بكات به‌ڵام به‌بێ دروست كردنى دوودڵى له‌نێو خه‌ڵك و ترساندنیان به‌ڵكو پێویسته‌ لێپرسنه‌وه‌كه‌ له‌رێگه‌ى روونكردنه‌وه‌ى لایه‌نى سلبى له‌ كاره‌كانى حكوومه‌ت بێت و ره‌خنه‌ى لێبگرێت و هه‌وڵ بدرێت چاره‌سه‌ر بدۆزێته‌وه‌ یان پێشنیار بكرێت. به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ره‌خنه‌ گرتنى رۆژنامه‌ له‌ كاروبارى حكوومه‌ت ئه‌گه‌ر سلبى بێت ده‌بێته‌ ره‌خنه‌یه‌كى باش و به‌سوود بۆ حكوومه‌ت وه‌ ماناى ئه‌وه‌یه‌ كه‌سێك چاودێرى هه‌ڵه‌كان ده‌كات و روونى ده‌كاته‌وه‌ و ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆى ئه‌وه‌ى حكوومه‌ت هه‌ڵه‌كانى راست بكاته‌وه‌.


عبد الله الرماحي

پارێزگای به‌سرا و شانشینی یه‌کگرتوو به‌ره‌و پته‌وکردنی په‌یوه‌ندییه‌کانی وه‌به‌رهێنان و ئابووری

هه‌ر هۆتێلێك یان كۆمه‌ڵگه‌یه‌كى نیشته‌جێ بوون كه‌ له‌ عێراق دروست ده‌كرێت كاریگه‌رى زۆرى ده‌بێت له‌ گه‌شانه‌وه‌ى ئابوورى عێراق و په‌ره‌پێدانى و به‌هێز كردنى. پیرۆزبایى له‌م كه‌سانه‌ ده‌كه‌م كه‌ له‌م پرۆژه‌ كار ده‌كه‌ن بۆ هه‌وڵه‌كانیان وه‌ حه‌ز ده‌كه‌م پیرۆزبایى له‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تى فرۆكه‌خانه‌ى به‌غداى نێوده‌وڵه‌تى بكه‌م بۆ هه‌وڵه‌ باشه‌كانیان له‌ پێناو پێشخستنى فرۆكه‌خانه‌ى به‌غدا و كردنى به‌ شوێنێكى جوان و پێشكه‌وتوو و فراوان بۆ خزمه‌تكردنى میوانانى عێراق. هه‌رچى سه‌باره‌ت به‌م پرۆژه‌یه‌، دووباره‌ ده‌لێم پیرۆزه‌ بۆ ئێمه‌ و ئێوه‌ وه‌ هیوادارم پرۆژه‌ى ترى هاوشێوه‌ ئه‌نجام بدرێت له‌ هه‌موو ناوچه‌یه‌كى عێراق وه‌ به‌تایبه‌تى له‌ پارێزگاى ئه‌نبار چونكه‌ پارێزگایه‌كى گه‌وره‌یه‌ و رووبه‌رێكى فراوانه‌ كه‌ ده‌گونجێت بۆ ئه‌نجامدانى پرۆژه‌ى هاوشێوه‌ تێیدا وه‌ هه‌روه‌ها چونكه‌ نزیكترین پارێزگایه‌ له‌ به‌غدا وه‌ ئه‌مه‌ش ماناى ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌نجامدانى پرۆژه‌ى هاوشێوه‌ تێیدا سوودى بۆ پارێزگاكه‌ و هه‌موو عێراق ده‌بێت.


محمد باشي

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

پێویسته‌ رێگه‌ بدرێت به‌ هه‌موو ئه‌م كه‌سانه‌ى هه‌ڵى ئه‌وه‌یان نه‌بوو بخوێنن جارێكى تر بچنه‌وه‌ قوتابخانه‌. وه‌ شتێكى ترى گرنگ ئه‌وه‌یه‌ قوتابخانه‌ى تایبه‌تى هه‌بێت بۆ نه‌هێشتنى نه‌خوێنده‌واى له‌ عێراق چونكه‌ شتێكى گونجاو نیه‌ له‌ گه‌نجێكى ته‌مه‌ن 18 ساڵى و 10 ساڵى له‌ هه‌مان پۆل دابنیشن. هه‌روه‌ها پێویسته‌ مرونه‌ت له‌كاتى ده‌وام كردن هه‌بێت چونكه‌ هه‌موومان ده‌زانین ئه‌م كه‌سه‌ى هه‌ڵى خوێندنى له‌ده‌ست چووه‌ وه‌ ئێستا ته‌مه‌نى بۆ نمونه‌ 30 ساڵه‌ له‌وانه‌یه‌ خێزانى هه‌بێت وه‌ به‌م شێوه‌ش له‌ به‌یانى كار ده‌كات وه‌ پێویسته‌ قوتابخانه‌ى وا هه‌بێت كه‌ ده‌رگاكانى تا كاته‌كانى دره‌نگى شه‌و بكاته‌وه‌ بۆ ئه‌م نه‌خوێنده‌وارانه‌ى كه‌ كار ده‌كه‌ن. به‌ زانست كۆمه‌ڵگه‌ى عێراقى بنیات ده‌نێنن وه‌ بنیاتنان نابێت به‌بێ بڵاوكردنه‌وه‌ى زانست له‌نێوان عێراقیه‌كان به‌گه‌وره‌ و بچووكیانه‌وه‌. من هیوادارم وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ په‌ره‌ به‌ مه‌نهه‌جه‌كانى خوێندن بدات بۆ كه‌سانه‌ى كه‌ هه‌ڵى خوێندنیان له‌ده‌ستچوووه‌ له‌م كاته‌ى له‌ ته‌مه‌نێكى بچووك دابوون به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ ته‌مه‌نیان بگونجێت چونكه‌ شتێكى نه‌گونجاوه‌ گه‌نجێكى ته‌مه‌ن 23 ساڵى فێرى نووسین و خوێندنه‌وه‌ بێت له‌ مه‌نهه‌جى پۆلى یه‌كه‌مى سه‌ره‌تایى كه‌ بۆ منداڵانى 6 ساڵى دانراوه‌.


رياض شاهين

له‌ به‌سره‌ هه‌ڵمه‌تێك له‌ دژی سه‌گی به‌ره‌ڵا ده‌ستپێده‌کات

پێویسته‌ له‌سه‌ر عێراق له‌گه‌ڵ ئه‌م پێشكه‌وتنانه‌ى كه‌ له‌هه‌موو جیهان رووده‌ده‌ن بروات، كێشه‌ى گردبوونه‌وه‌ى گه‌رمى و پیس بونى ژینگه‌ و بڵاوبوونه‌وه‌ى به‌ بیایانبوونى زه‌وى هه‌موویان كێشه‌ى جیهانین كه‌ پێویسته‌ عێراق فاكته‌رێكى چالاك بێت له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى بۆ چاره‌سه‌ر كردنى ئه‌م كێشانه‌. سوپاسى فه‌رمانگه‌ى هاتوچۆى به‌غدا و پارێزگاكانى تر ده‌كه‌م چونكه‌ هاریكارن له‌ كه‌م كردنه‌وه‌ى پیس بوونى ژینگه‌ له‌رێگه‌ى ده‌ركردنى یاساى دیاریكراو و سه‌پاندنى به‌سه‌ر ئۆتۆمۆبێله‌ كۆنه‌كان له‌پێناو نه‌هێشتى پیس بوونى كه‌ش و هه‌وا به‌هۆى دوكه‌ڵى سووته‌مه‌نى ئۆتۆمۆبێله‌كان. به‌ڵام من گله‌ییم له‌ ئه‌مانه‌تى به‌غدا هه‌یه‌! تاكه‌ى به‌رده‌وام ده‌بن له‌سه‌ر فرێدانى ئاوى پیس بۆ ناو رووبارى دیجله‌ وه‌ تایبه‌به‌تى له‌ ناوچه‌ى كه‌ریمات؟ ئه‌م پشتگوێ خستنه‌ زۆر گه‌وره‌یه‌ و بریتیه‌ له‌ وێرانكردنى عێراق وه‌ پێیویسته‌ ئێستا بوه‌ستێندرێت. له‌ ووڵاته‌ پێشكه‌وتووه‌كان چاره‌چه‌رى ئاوى ئاوه‌رۆكان ده‌كرێت پێش ئه‌وه‌ى فرێ بدرێته‌ رووباره‌كان. ئێوه‌ ئاوى پیس ده‌رژێنه‌ ناو ئاو وه‌ ئه‌مه‌ش هه‌ڵه‌یه‌كى گه‌وره‌یه‌. تاكه‌ى ئه‌م پشتگوێ خستنه‌، تاكه‌ى وه‌كو خۆمان ده‌مێنینه‌وه‌ و له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنى جیهان نارۆین؟ ئایا ئێوه‌ نازانن كه‌ كاریگه‌رى فرێدانى ئاوى ئاوه‌رۆكان بۆ رووبارى دیجله‌ زۆر ترسناكه‌ چونكه‌ ئه‌م ئاوه‌ ده‌بێته‌ هۆى تووشبوونى ماسى و ئه‌م مرۆڤه‌ى ماسى ده‌خوات وه‌ ئه‌مه‌ش ماناى بڵاوبوونه‌وه‌ى چه‌ندین نه‌خۆشیه‌ كه‌ تواناى سنوو بۆدانانى نیه‌ به‌هۆى دواكه‌وتنى سیسته‌مى ئاوه‌رۆكان. من دڵنیام ئه‌گه‌ر ئێوه‌ په‌یوه‌ندى به‌ هه‌ر ووڵاتێكى پێشكه‌وتوو بكه‌ن یارمه‌تیدان ده‌دات له‌ چاره‌سه‌ر كردنى ئه‌م كێشه‌یه‌ وه‌ به‌ پاره‌یه‌كى كه‌م.


عجيل الراوي

به‌سرا هه‌وڵی دوباره‌ کاراکردنه‌وه‌ی كارگه‌ گه‌وره‌ په‌ككه‌وتووه‌كانی ده‌دات

سوێند ده‌خۆم به‌فیرۆدانی پاره‌ی گشتی حه‌رامه‌ ، وه‌ ره‌شوه‌ و گه‌نده‌ڵی بریتیه‌ له‌ وێرانکردنی ناراسته‌وخۆی ووڵات. داوا له‌ حکوومه‌ت ده‌که‌م به‌ تووندترین شێوه‌ سزای ئه‌م فه‌رمانبه‌رانه‌ بدات که‌ ره‌شوه‌ وه‌رده‌گرن. بۆ کوێ له‌ده‌ستی خوا راده‌که‌ن ئه‌ی دزانی پاره‌ی گشتی. ئه‌م پاره‌یه‌ پاره‌ی بێ باوک و بێوه‌ژنه‌کانی عێراقه‌ . چی جوابی خوای گه‌وره‌ ده‌ده‌نه‌وه‌ کاتێک ده‌رباره‌ی ئه‌م دزیانه‌ پرسیارتان لێده‌کات. ئه‌م پاره‌ی که‌ دزیوتانه‌ له‌ رۆژی دوای به‌که‌ڵتان نایێت به‌ڵکو ده‌بێته‌ به‌ڵگه‌یه‌ک له‌سه‌ر دزیه‌کانی ئێوه‌.


سلمى يعقوب

ژنانی نه‌جه‌ف يارمه‌تیان ده‌درێت، به‌ڵام زۆريان روبه‌ڕوی توندوتیژی ده‌بنه‌وه‌‌

ئافره‌تى عێراقى زۆر گه‌وره‌یه‌ به‌ هه‌موو مانه‌ى ووشه‌ چونكه‌ مرۆڤێكى زیره‌ك و باوه‌ردارێكى به‌هێز و رۆشه‌نبیره‌. خوشكان ، به‌تایبه‌تى بچووكه‌كان، داواتان لێده‌كه‌م به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر خوێندن و هه‌وڵدان تێیدا چونكه‌ ئه‌مه‌ كلیلى سه‌ركه‌وتنى ئێوه‌یه‌ وه‌ هه‌میشه‌ متمانه‌تان هه‌بێت به‌وه‌ى ئێوه‌ به‌كاره‌كانتان له‌ پێناو عێراق و بینیاتنانى كارده‌كه‌ن بۆ به‌ گوێره‌ى ئه‌م شته‌ى خواى گه‌وره‌ له‌ ئێوه‌ى داوا ده‌كات. ئه‌گه‌ر ببنه‌ مامۆستا، ئه‌وا هه‌ر پیتێك كه‌ فێرى قوتابى ده‌كه‌ن پاداشت و خێره‌ و خواى گه‌وره‌ به‌هۆیه‌وه‌ له‌ گوناحه‌كانتان خۆش ده‌بێت . هه‌وڵ بده‌ن ئه‌گه‌ر له‌ قوتابخانه‌ یان نه‌خۆشخانه‌ یان كارگه‌ یان په‌رله‌مان بن وه‌ تایبه‌تى له‌ په‌رله‌مان چونكه‌ په‌رله‌مانتاره‌ ئافره‌ته‌كان نوێنه‌رایه‌تى هیواى هه‌موو ئافره‌تێك و كچێك و بێوه‌ژنێكى عێراقى ده‌كه‌ن.


مهاباد

کلاودیا حه‌ننا چاوه‌ڕێی یه‌که‌م ده‌رکه‌وتنی ده‌کات له‌ کاری ته‌له‌فزیۆنیدا

هه‌رچه‌ند هونه‌رمه‌نده‌ ميسريه‌كان هه‌وڵ بده‌ن كارى درامى به‌رهه‌م بهێنن ناتوانن بگه‌رێنه‌وه‌ بارى جارانيان له‌ هه‌شتاكان و حه‌فتاكانى سه‌ده‌ى رابردوو . ئێستا كاره‌ ته‌له‌فزيۆنيه‌كانيان بۆته‌ كارى رووكه‌ش به‌راورد ناكرێت به‌هيچ كارێكى ته‌له‌فزيۆنى هه‌شتاكان. نازانم چى به‌سه‌ر هونه‌رمه‌نده‌ ميسريه‌كاندا هاتووه‌ چونكه‌ كاره‌ دراميه‌كانيان له‌م رۆژانه‌ بۆته‌ كارى رۆووكه‌ش و هيچ كێشه‌يه‌كى گرنگ له‌ كۆمه‌ڵگه‌ چاره‌سه‌ر ناكات وه‌ هه‌روه‌ها نواندنى باش يان ديكۆرى باشى تێدا نه‌يه‌ ، ئه‌مه‌ش واى كردووه‌ زۆربه‌ى ته‌ماشاكه‌رانى ته‌له‌فزيۆن له‌ جيهانى عه‌ره‌بى ته‌ماشاى زنجيره‌ ته‌له‌فزيۆنيه‌كانى توركى وه‌رگێردراو بكه‌ن و ته‌ماشاى زنجيره‌ ميسريه‌كان نه‌كه‌ن. به‌ڵام پێويسته‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ بكه‌م كه‌ هه‌موو زنجيره‌ ميسريه‌كان له‌م ئاسته‌ نزمه‌ نين چونكه‌ زنجيره‌ى وا هه‌يه‌ وه‌ زنجيره‌ى ياساى له‌وه‌رگا و زنجيره‌ى تر به‌ زنجيره‌ى باش داده‌نرێن له‌ لايه‌نى نواندنى ئه‌كته‌ره‌كان و ئه‌م ده‌قه‌ى نووسه‌رى زنجيره‌كه‌ ده‌ينوسێت.


جابر

موتڵه‌گ و زافر ئه‌لعانی له‌ هه‌ڵبژاردنی ئازار دورده‌خرێنه‌وه‌

پشتیوان بە خوا بە ئومێدى ئەوەین کە خاوەن عیراقێکى دیموکرات و ئازاد و دور لە بەعس و بەعسیەکان بین. لە عیراقدا بەتەنها نیزامەکەى نەگۆڕاوە، بەڵکو وڵاتەکە بەتەواوى گۆرانى بەسەردا هاتووە، بۆیە ئێستاکە ئێمە سەرگەرمى دامەزراندنى وڵاتێکى دیموکراتین کە تیایدا ڕێز لە مرۆڤ دەگیرێت، سیستەمێکى گواستنەوەى دەستەڵات بێ، دەستەڵاتێک کەسەرچاوەى لە سندوقەکانى هەڵبژاردنەوە گرتبێت نەوەک لە ڕێگەى کلاشنکۆف و لێدوانى ژمارە یەک بێت ...چونکە ئەم سەردەمە کۆتای هات و بە پشتیوانى خواى گەورە ناگەڕێتەوە... سەرکەوتن هەر بۆ عیراق و گەلەکەى دەبێت.


غالب جواد

کۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن ئاماده‌کاری بۆ ده‌نگدان له‌ هه‌نده‌ران ده‌کات

لە کۆى نزیکەى پێنج هەزار ڕۆژنامەنووس کە ناویان لە سەندیکاى ڕۆژنامەنووساندا تۆمارکراوە، نزیکەى %40یان دوچارى هەڕشە و دەربەدەرى بوونەتەوە جا لە ناوەوەى عیراق بێت یان لە دەرەوە. ڕۆژنامەنووسانى عیراقى کراونەتە ئامانج بەبێ جیاوازى لەلایەن هەریەکە لە هێزە داگیرکەرەکان و هێزەکانى سەربە حکومەت و میلیشیا چەکدارە جۆراوجۆرەکان، بەڵام بەڕێز لامى ڕوونى کردەوە کە پەیوەندى نێوان حکومەت و سەندیکاى ڕۆژنامەنووسان کەمێک باشتر بووە لە ساڵى 2005 بەدواوە. شیاوى باسە ڕۆژنامەنووسان دوچارى کوشتن دەبوونەوە لە ماوەى ساڵانى 2003و 2004هەتا لەلایەن دامودەزگاکانى حکومەتیش ، بەڵام سەرەڕاى ئەم بەرەوپێشچوونەش ناوبراو ڕایگەیاند کە "تاوەکو ئێستاکەش تاوانى کوشتنى ڕۆژنامەنووسان بەناوى کەسانى نادیار تۆمار دەکرێت کە وادەکات لێکۆڵینەوە بۆ بەدواداچوونى ئەم تاوانانە بەردەوام نەبێت"


سلمان الجاف

با‌نگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ ئه‌نبار ده‌ستیپێکرد

بەڵێ هەموو عێراقییەکى شەرەفمەند ئامانجى خزمەتکردنى عێراقە نەوەکو تایفە یان نەتەوە یان حیزبێک، بەڵکو تەنیا عێراق، دروشمەکانى 14 تەمموزى ڕەش کەوا وڵاتى وێرانکرد، ئەوا تێکشکێنران.


عراقي

زێڕ‌ه‌ڤانانی سنور پلانی ئاسایشی هه‌ڵبژاردن جێبه‌جێده‌که‌ن

شتێكى چه‌ند جوانه‌ يه‌كگرتنى خه‌ڵكى عێراق، كه‌ هه‌موو لايه‌نه‌كانى ژيان و پێكهاته‌ و نه‌ته‌وه‌كانى تێدا بێت! به‌ ئومێدى خوا هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌بێته‌ بازدانێكى فراوان به‌ره‌و ئازادى و ئارامى خه‌ڵكى عێراق كه‌ ئازاريان چه‌شتوه‌ به‌ده‌ست نه‌هامه‌تيه‌كانى رژێمى پێشووى به‌عس و رژێمى داگيركارى ئێستا. هيوادارين خه‌ڵكى عێراق ئه‌م پاڵێوراوانه‌ هه‌ڵبژێرێت كه‌ يه‌كگرتوويان ده‌كات نه‌وه‌ك دابه‌ش كردنيان بۆ به‌عسى و رافزى و سه‌له‌فى يان گروپى كوردى( يه‌ك وه‌ ته‌نها يه‌ك عێراق).


مهاوي

کەرکوک ئامادەیە بۆ هەڵبژاردنى پەرلەمانى

بەشێوەیەکى جیهانى ئەوە زانراوە کە شێواز و ڕێگەى هەڵبژاردنى جۆراوجۆر هەیە کە هەر وڵاتێکى دیموکراسى لە هەڵبژاردنەکان پشتى پێدەبەستێ و ڕێگەى ناسراو و باویش شێوازى تاکەکەسییە واتە هەر حیزبێک یان قەوارەیەک کاندیدێکى لەنێو بازنەیەکى هەڵبژاردندا هەیە (هەندێ وڵات سیستمى هەڵبژاردنى ڕێگە بە کاندید دەدات کە لە زیاتر لە بازنەیەکى هەڵبژاردندا خۆى کاندید بکات هەروەکو نموونەى ئەمە لە هیند دەبینرێت) و ململانێى نێوان کاندیدەکانیش بەپاڵپشتى ئەو حیزبە دەبێت کە نوێنەرایەتى دەکەن و هەڵبژاردنى هەر کاندیدێکیش هەڵبژاردنى حیزبەکەیە..هەرچى لیستى هەڵبژاردنە ئەوا سیستمێکى هەڵبژاردنە کە بەشێوەیەکى بنەڕەتى لەسەر ڕێژە و ڕێژەى گونجاوى دەنگەکان دەوەستێت..سیستمى هەڵبژاردن لە عێراق وەکو ئەوەى کە لە هۆلەندا باوە نموونەى ئەو جۆرە سیستمەیە..ئەگەر غەدر و ئاڵۆزییەکیش هەبێت ئەوا بەسەر ئەندامانى نێو لیستى کاندیدکراوەکان دێت بەشێوەیەک کە نزیکترینیان لە ریزبەندى لیستەکە باشترین چانسى دەرچوونى دەبێت (لەنێو سیستمى هەڵبژاردنى عێراقى ئەو غەدر و نایەکسانییە کەمتر دەبێت، چونکە دەنگدەر دەنگ بە لیستەکە و ئەو کاندیدەیش دەدات کە دەیەوێت) یەکێک لە خاڵە ئەرێنییەکانى ئەو سیستمە ئەوەیە کە دەنگەکان دەژمێردرێن و هیچ کەسێک نایەکسانى و غەدرى لێناکرێت..حیزبە بچووکەکانیش بەدەگمەن دەتوانن کورسیەک یان دووان بەدەستبێنن تەنیا ئەو کاتە نەبێت کە بێن هاوپەیمانى لەگەڵ حیزبەکانى تر بکەن، زۆربەى جار ئەو حیزبە بچووکانە پشت بە کەسایەتى کەسێک یان دووان دەبەستن ئەمەش بەجۆرێک لە خۆپەرستى سیاسى بۆ تاکەکەس دادەنرێت، کاتێک کە سنوورى توانا و بوونى خۆى لەسەر گۆڕەپانى سیاسى دەزانێت بۆچى هاوپەیمانێتى لەگەڵ هى تر نابەستن و نموونەش لەسەر ئەمە حیزبى ئوممەى عێراقییە کە بەیەک کورسى (میسال ئالوسى) لەساڵى 2005 بردیەوە.


مجيد السامرائي

با‌نگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ ئه‌نبار ده‌ستیپێکرد

سەرکەوتن بۆ پڕۆە نیشتمانیە عیراقیەکەى لیستى ئەلعراقیەى نیشتمانى ژمارە 333 بەسەرکردایەتى دکتۆر ئەیاد عەلاوى کە هەڵگرى پەیامى ئاشتى و خۆشگوزەرانى و دور لە تایەفەگەرى.


ابو مرح

که‌رکوک خۆپیشاندان ده‌کات دژی دوورخستنه‌وه‌ی پارته‌ سیاسییه‌کان له‌ هه‌ڵبژاردن

لە گرنگترینى ئەو کێشانەى کەوا دەمانەوێ لەلایەن حکومەت و پەرلەمان چارەسەریان بۆ بدۆزرێتەوە، ئەمانەن: کێشەى یەکەم: بێکارى و نەبوونى دامەزراندن بۆ دەرچووان. کێشەى دووەم: نەخوێندەوارى یان تەواونەکردنى خوێندن سەبارەت بە زۆربەى لاوان. کێشەى سێیەم: نەبوونى سەقامگیرى سیاسى. کێشەى چوارەم: دابەشبوونى سیاسى لەنێوان لایەنە جیاوازەکان، لەبەرئەمە داوایان لێدەکەین لە مەسەلە چارەنووسسازەکان هاوهەڵوێست و یەکگرتوو بن و دەستبەردارى ناکۆکییەکانیان بن و گرنگى بە کێشە و داخوازییەکانى میللەت بدەن و پڕۆژەگەلى مرۆیى پێشکەش بکەن. کێشەى پێنجەم: کەمى کارەبا و نەبوونى ئاوى پاک و تەندروست بۆ خواردنەوە. کێشەى شەشەم: کەمى ئەنجامدانى پڕۆژەى خزمەتگوزارى لە پارێزگاى دهۆک


haider_hs

وەزیرى نەوت رێکەوتنى پەرەپێدانى کێڵگەى نەوتى زوبێر تەواو دەکات

با پرسيار له‌ وه‌زيرى نه‌وت بكه‌م ، كوا داهاتى نه‌وتى عێراق؟ ده‌مانه‌وێت بزانين چى به‌سه‌ر به‌رهه‌مى نه‌وت هات له‌م چوار ساڵه‌ى رابردوو ، وه‌ كه‌ى روويدا؟ چه‌ندين پروپاگه‌نده‌ى به‌ربڵاو هه‌ن ده‌رباره‌ى ئه‌وه‌ى چۆن نه‌وت كه‌ له‌ رێگه‌ى سنووره‌كانى عێراق ده‌دزرێت به‌شێوه‌يه‌كى ئه‌نقه‌ست چاودێرى ده‌كرێت. چه‌ندين راپۆرت هه‌ن ده‌رباره‌ى ئه‌وه‌ى وه‌زيرى نه‌وتى عێراق ره‌تى ئه‌وه‌ى كردۆته‌وه‌ سيسته‌مى چاودێرى كردنى ئه‌لكترۆنى له‌ رێگه‌ى مانگه‌ ده‌ستكرده‌كانه‌وه‌ دابنرێت بۆ چاودێرى كردنى دابه‌ش كردنى دارشتنه‌كانى نه‌وت له‌ ترى ئه‌وه‌ى ئه‌م دزيانه‌ى كه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى ووڵاتانى دراوسێوه‌ ئه‌نجام ده‌درێت ئاشكرا بن. وه‌زيرى نه‌وتى عێراق شێوازێكى توند دژى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان به‌كار ده‌هێنێت ، به‌ڵام ئه‌م شێوازه‌ له‌گه‌ڵ ووڵاتانى دراوسێ به‌كار نايێت ، له‌م كاته‌ى ئێمه‌ هه‌موو رۆژێك گوێمان له‌وه‌ ده‌بێت تاك لايه‌نانه‌ نه‌وتى عێراقى له‌ كێلگه‌ى نه‌وتى ئه‌لزوبێر ده‌رده‌هێنێت به‌ بيانوى خاوه‌ندارێتى هاوبه‌ش! ئه‌م شته‌ بوو كه‌ له‌ راپۆرته‌ فه‌رميه‌كانى ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌ هاتووه‌. پێويسته‌ له‌سه‌ر وه‌زاره‌تى نه‌وت روونى بكاته‌وه‌ بۆچى ناتوانێت به‌ ئێمه‌ بڵێت چه‌ند نه‌وت له‌ بۆيه‌ نه‌وته‌كان هه‌يه‌ ، وه‌ چه‌ند نه‌وت له‌ كێڵگه‌ نه‌وتيه‌كان ده‌ر ده‌هێندرێت. ئامارێكى ناديار هه‌يه‌ كه‌ ده‌ڵێت پێوه‌رى راسته‌قينه‌ نيه‌ بۆ پێوانى ئه‌م بڕانه‌، ئه‌مه‌ش ماناى ئه‌وه‌يه‌ كه‌ راستيه‌كان بۆ هه‌تاهه‌تايه‌ بزر ده‌بن. داوا له‌ حكوومه‌تى عێراقى ده‌كه‌ين رێوشوێنى توند دژى دزينى نه‌وتى عێراقى بگرێته‌ به‌ر وه‌ خه‌ڵكى عێراق له‌م هه‌نگاوانه‌ ئاگادار بكاته‌وه‌. هه‌روه‌ها ئێمه‌ داوا له‌ حكوومه‌تى عێراق ده‌كه‌ين لێكۆڵينه‌وه‌ بۆ راپۆرته‌ عه‌ره‌بى و نێوده‌وڵه‌تيه‌كان ئه‌نجام بدات له‌گه‌ڵ راپۆرته‌كانى ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌ و ئه‌م پروپاگه‌ندانه‌ى له‌ شه‌قامى عێراقى بڵاوبوونه‌ته‌وه‌ ده‌رباره‌ى چۆنيه‌تى به‌فيرۆدانى سه‌رچاوه‌ى سروشتى عێراق له‌ رێگه‌ى نه‌شياو. ئێمه‌ بانگه‌واز ئاراسته‌ى حكوومه‌ت ده‌كه‌ين هه‌وڵ بدات سامانى عێراق بپارێزێت. زۆر سوپاس بۆ هه‌ر كه‌سێك كه‌ پارێزگارى له‌م ووڵاته‌ ده‌كات دژى تێكدانى بارى ئابوورى ئه‌م ووڵاته‌.


اسد

له‌شکرکێشی ئێران بۆ سه‌ر کێڵگه‌کانی نه‌وت‌ عێراق توڕه‌ ده‌کات

ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ له‌ فيقه دابێت ، ئه‌وا ئه‌م فيقهه‌ هى ئێرانه‌ نه‌ك عێراق.


عاشقةالقمر

پاڵێوراوه‌ کورده‌کان له‌ با‌نگه‌شه‌کانی هه‌ڵبژاردندا فه‌یسبوك به‌کارده‌هێنن

سڵاوی خواتان لێ بێت، به‌ راشکاوی ئه‌م هه‌موو قسه‌یه‌ی ده‌یکه‌ن هه‌ر بریتییه‌ له‌ نوکته‌ و گاڵته‌ به‌ خۆتان ده‌که‌ن به‌ تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی هانی لیستی (گۆڕان) ده‌ده‌ن چونکه‌ پێشمه‌رگه‌ به‌ میلیشیا داده‌نێن و ئه‌وه‌ی که‌ که‌سی خۆیانه‌ و ئه‌وه‌ی به‌ شان و بازووی ئه‌وانه‌ هاتوون به‌ میلیشیا ناو ده‌به‌ن، ئیتر ئه‌بێت بۆچوونی بێگانه‌ چی بێت، و ئه‌ویش شه‌یتانه‌، ئه‌گه‌رچی کوردم و ده‌نگم به‌ لیستی هاوپه‌یمانی دا به‌لام به‌ بێ ره‌چاوکردنی نه‌ته‌وه‌ و تایه‌فه‌، چونکه‌ هه‌موومان خه‌ڵکی ئه‌و خاکه‌ین و یه‌ک گه‌لین و هیوادارم ئه‌و لیسته‌یه‌ بیباته‌وه‌ که‌ بتوانێت به‌ راستگۆیی کار بکات و به‌ سووربوونه‌وه‌ بۆ گۆڕانی عێراق و کۆنترۆڵکردنی تیرۆریزم نه‌وه‌ك ئه‌و لیسته‌یه‌ی هه‌ر ده‌ڵێت من و من و من به‌لام هه‌ر قسه‌ی رووتییشه‌ به‌ بێ کار، به‌ به‌رپرسه‌کانیش ده‌ڵێم به‌سه‌ له‌ قسه‌ تێر بووین و گه‌له‌که‌مان ده‌کوژرێت، ئه‌وه‌تان له‌بیر بێت گه‌ل هه‌موو شتێكه‌ و به‌رپرسه‌کان دواکه‌وتوون له‌ هه‌موو بوارێکه‌وه‌ و به‌س له‌ مه‌رگدا چوون یه‌کن چونکه‌ هه‌ردووکیان به‌س کفنێک له‌گه‌ڵ خۆیان ده‌به‌نه‌ گۆڕ، ئیتر به‌ راستگۆیی و نیازپاکی و به‌ شه‌ره‌فه‌وه‌ کار بکه‌ن و سۆزتان بۆ وڵاته‌که‌تان هه‌بێت، و مه‌رگ بۆ دوژمنی وه‌ك لیستی گۆڕان.


عباس المياحي

وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ هه‌ڵمه‌تی نه‌هێشتنی نه‌خوێنده‌واری

بەڵێ هەموو خێزانێک زۆر ئاگایان لە منداڵەکانییان هەیە. بەڵام لەگەڵ ئەو ئاگادارییە زۆرەش کە مناڵ وا لێدەکا ئارەزووی بچێتە شتە قەدەغەکراوەکان، چونکە منداڵ لە لایەن خێزانەوە هۆشیارناکرێتەوە لە ترسناکی ئەو مەسەلەیە ، بە تایبەتی کە زۆر لەو خێزانانە شەرم دەکەن لەبارەی هەندێ مەسەلەوە قسە لەگەڵ کوڕ یا کچەکانییان بکەن و، بەبێ ئاراستەکردن و لێ ئاگادار کردنەوە لێیان قەدەغە دەکەن . بۆیە هەندێک گەنج هەن رقیان لەو دەست تێوەردان و پەروەردە توندوتیژە دەبێتەوە. چونکە نازانێ بۆچی دایک و باوک بەو شێوەیە پەروەردەی دەکەن. لێرەوە رۆڵی دایک وباوک دەست پێدەکات کە لەگەڵ منداڵەکانیان دانیشن و، کاروباری ژیانییان فێربکەن و بەرەبەرە و بە پێی تەمەنییان هۆشیارییان بکەنەوە و، لەگەڵیان ببنە هاوڕێ هەتا بگەنە نێو ناخییان. چونکە پەروەردە کە هەنێ جار بە شێوەیەکی توندە بۆ منداڵ، کە دەگاتە تەمەنی هەرزەکاری رەنگدانەوەی سلبی بەسەرییەوە دەبێت. هەروەها دەبێتە وەرچەرخانێکی گەورە لە ژیانیدا. چونکە پەروەردەیەکی گونجاوی نەدیوە، بە وشەی جوان و ئاراستەکردن و هۆشیارکردنەوە، بەڵکو هەر لێدان و سزادان و ، کاری خراپی دیکەی دیوە، بۆ ئایندەی منداڵ، بۆیە هۆشیارکردنەوە لەلایەن خێزان بۆ منداڵەکانی ، زۆر لە لێدان و رێکاری سزادان باشترە.


سعيد الدراجي

قه‌واره‌ سیاسیه‌کان و مه‌رجه‌عه‌ ئاینیه‌کان هانی عێراقییه‌کان ده‌ده‌ن ده‌نگ بده‌ن

کۆمەڵگاى عێراقى بە کۆمەڵگایەکى عەرەبى رۆژهەڵاتى دادەنرێت مێژووە کۆنەکەى و ژیارە جۆربەجۆرەکانى بۆ بنچینەى عروبەت دەگەرێتەوە. ئەوەیە کە زۆربەى عێراقیەکانیش هەوڵدەدەن بە هەموو رێگایەک پارێزگارى لەو مەبدەئە بکەن دەبینین هەندێکیشیان لەدەست چوونى ئەو مەبدەئە دەترسن بابەتى عروبەت بابەتێکى پتەو و تێروتەسەلە و هەر بەشێک هەوڵدەدا عروبەتى خۆى بەشێوازى تایبەتى خۆى دەرببرێ بەڵام ئینکارى لەوە ناکرێ کە گرنگترین شت زمان و رۆشنبیرى بەشدارە بۆیە عێراق واسەیرى ناوچەى عەرەبى دەکات کە بەشێکى دیاریکراوە دروشمى گەلى عەرەبى دەگرێتەوە و بەدواداهاتنى نەوەکان و بەجیاوازى حکومەتەکان، گەلى عیراقى دەربارەى عروبەت دەبیستێ لە کاریگەرى هەرێمى و هەوڵیداوە باوەڕى بە مەبدەئى یەکبوونى بیروڕا عەرەبیەکان هەبێت بەڵام ئەوان لەبەردەم ئەم ڕاستیەدا ناڕێک بوون و ئایا لە ڕٍاستیدا چى دەگەیەنێ و ئایا ئەو مەبدەئە بوونى هەیە یاخود تەنیا دروسمێکە سیاسەتمەداران گۆرانى بۆ دەڵێن و دوورە لەڕاستى کۆمەڵگاى چونکە ئێمە لە نێو گەلى عێراقى و بۆنموونە دەبینین هەندێ لایەن هەوڵى دروستکردنى ڕاى پێچەوانە دەربارەى دەوڵەتە عەرەبیەکان دەدەن و هەندێکیان بە پشتگیرى کردنى کارەکانى شێواندن و تیرۆر لەناو عێراقدا تاوانبار دەکەن. لە هەمان کاتدا هەوڵدەدەن کەواپیشان بدەن ئەوان لەگەڵ گەلى عەرەبى یەکن کە بیرۆکەیەکى دژى ئەو بیرۆکەیەیە کە پێشتر باسکرا جا چۆن یەکگرتوویى عەرەبى دابین دەبێ و چۆن براى عەرەبمان لەهەمان کاتدا لە مەبدەئێکى نەزانراو دەکوژرێن، بۆیە دەبینین شەقامى عێراقى دەیەوێ لەو بیرۆکانە دووربکەوێتەوە بەڵام لە ڕاگەیاندندا بەبێ ڕازیبوون وەکو تایتلێکى سیاسى یا کۆمەڵایەتى دووبارەى دەکەنەوە و بەبێ گومان کەس ناتوانێ بڵێ عێراقیەکان شانازى بە عروبەتى خۆیانەوە ناکەن لەهەمان کاتدا شانازى بە عێراقیبونیانەوە دەکەن** کۆمێنت کورتکراوه‌ته‌وه‌ به‌هۆی درێژی** .


ام سلام

لیژنه‌یەکى یاسایى بەرگرى لە پاڵێوراوە دورخراوەکان دەکات

کۆمەڵگاى عێراقى کۆمەڵگایەکى داخراوە و باوەڕى بە مەبدەئى پێکەوە بەسترانى خێزانى هەیەو بەمشێوەیەش بڕواى بە بەهێمابوون هەیە جا چ مێژوویى بێت یاخود ئاینى یاخود عەشایەرى بێت. زۆربەى خێزانە عێراقیەکان هەوڵدەدەن مناڵەکانیان لەسەر ڕێزگرتنى ئەو هێمایانە پەروەردە بکەن بەبێ ئەوەى بیرۆکەیەکى تەواویان لەسەر ئەو هێمایانە یا چۆنیەتى ژیان و سیفەتەکانیان هەبێت. بۆیە زۆرى بەدواى ئەو هێمایانە دەکەون کە بەهێلى سوور دادەنرێن و دەبێ ڕێزیان لێبگیرێ و بەگەورەترین ڕێژە لەگەڵیان بن لێرەدا دەتوانین بڵێین مەبدەئى ڕێزگرتنى هێماکان کە پێویستە گوێڕایەڵیان بکرێت رێکە لەگەڵ ڕێزگرتنى داب و نەریتە خێزانیەکاندا، هێما ئایینەکان گرنگترین هێمان لەکۆمەڵگاى عێراقیدا بەتایبەتیش ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست بەگشتى دواییش مەرجەعەکان. بێگومان ئەوە بە شوێنکەوتنى بیروڕاکان دەگرێتەوە ئەوەش لەبەر شوێنکەوتنى بیروِاى ئەو مەرجەعە یایەکێکى تر دەبێت. بەڵام دواى باوەڕهێنان بە کەسایەتێکى دیاریکراو پێویست دەبێ بەدواى دابچێ ئەگەر تەنیا بەشێوەیەکى ئەخلاقیش بێت. من باوەڕم وانیە کە گەلى عێراقى دیندار بێت یاخود بەسەر بنەمایەکى ئاینیەوە بە مەرجەعەکانەوە بەند بێت بەڵام من لەوە دڵنیام کە گەلى عێراقى هێما ئاینیەکانیان خۆش دەوترێت و بەمێژووى خێزانى یا گۆڕەپانى ئەوانەوە بەندە و باوەڕناکەم زۆر کەسى عێراقى زانیارى تەواویان لە جیاکردنەوەى ئەو مەرجەعە خاوەن توانستە هەبێت لە یەکتر یاخود کامەیان زانا ترن. بەڵام ئەو ناوە وەردەگرن کە زیاتر بەناوبانگەو خەڵک زۆرتر بەدوای کەوتوون لە ئەنجامدا خەڵکێکى زۆر بەدواى دەکەون لەژێر مەبدەئى ((لەسەرى زانایەکەوە وەریگرەو بەسەلامەتى لێیدەرچوو)) ئەو مەبدەئە گۆڕاوە بۆ گوێڕایەڵیەکى گەورەو بۆتە هۆى شوێنکەوتنی مەرجەعەکان هەتا لەکارە سیاسیەکانیشدا پێویستە ئاین لە سیاسەت دووربێت هەروەها لە ڕۆشنبیرى و لایەنەکانى ترى ژیانیش مەرجەع کاریگەریەکى ڕاستەوخۆى لەسەر خێزان هەیەو لە چۆنیەتى ژیانیان و ڕاو حەزەکانیان لە بەشداربوون لە ژیانى شارستانى یا بەشدارنەبوونیان. ** کۆمێنت کورتکراوه‌ته‌وه‌ به‌هۆی درێژی


همام

پاڵێوراوە دورخراوەکان ره‌خنه‌ده‌گرن له‌ دەستەى لێپرسینەوە و داد

هیوادارم هەموولایەک پابەندى ئەنجامەکانى هەڵبژاردن بن و، لە چەمک و جێبەجێکردنى هەڵە ئاگادارتان دەکەمەوە، بۆ مەبدەئى دیموکراسى، چونکە دیموکراسى رێکاورێکە تازە لە عێراقدا هاتووە، بۆتە هۆى زۆر تێگەیشتن و بنچینەى هەڵەو، هەندێک لە خراپەکاران ئەو دەربڕین و پیادەکردەنانەیان بۆ شێوازێکى دوژمنکارانە بەکارهێناوە. دیموکراسیشى لەلاى هەندێ عێراقى بۆتە ناونیشانى نا هۆشیارى و، یا ئەو بیانووەى کە لە ڕێگەیەوە دەتوانێ هەرچى پێ گونجاوبێ بسەپێنێ، یا ڕاى پێچەوانە لەبار ببا. ئەمەش گەلى عێراق دووچارى دەبێتەوە و بەرزترین ئاستەکانى دەوڵەت بەدەستیەوە دەناڵێنێ، لە پیادەکردنى دیموکراسیدا. چونکە زۆر کەس هەن دیموکراسى بۆ ناو زڕاندن و تۆقاندن بەکاردەهێنن، لەگەڵ کەمکردنەوەى رێزى هەندێک کەسایەتى و بیروڕاکانیشیان. ئەمەش لە ڕاستیدا بۆ بیرو باوەڕیان دەگەڕێتەوە، کە بە بەکارهێنانى دیموکراسى، دیموکراسى ڕەت دەکەنەوە، بەڵام بەکارهێنانێکى پێچەوانە هەڵە.


رياض طاهر السعداوي

سه‌رکرده‌کانی عێراق پشت به‌ دادگه‌ریی ده‌به‌ستن بۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌کردنی کاندیده‌کان

هەموو ووڵاتەکانى جیهان بەگشتى چەند بیروباوەڕێکى جیاوازیان تیایە، بیروباوەڕى جیاوازى لە بیروباوەڕدا بە بنەماى پێکهێنانى مرۆڤایەتى دادەنرێت هەر لەچاخە کۆنەکانەوە و وابزانم بیروباوەڕى جیاوازى بیروڕایێکى شارستانیەو بوارى بەهەر کەسێک دەدات بۆ گەڕان و ووردبوونەوە دواى ئەوەش قەناعەت هاتن بەر بیروباوەڕێکى دیاریکراو ئەوەش لەهەموو نیشتمانێکدا ڕوودەدات و بەدرێژایى هەموو شارستانێتیەکان بەڵام ئەوەى لە عێراقدا ڕوویداوە تۆڵە سەندنەوەیەک بوو بە ڕژێمێکى مێژوویى سەیرەوە بەندبوو. چونکە عێراق پێش هەزاران ساڵ هەروەکو ووڵاتێکى جیاواز ژیاوە لەوەتەى یەکەمجار دروستبووە و مێژووى کۆنى دەنبینین شارستانى باشوور بەندنیە بە شارستانێتى باکوور تەنها لە ڕووى ڕاستى گۆڕپانەوە نەبێت بەو جۆرە بابەتى جیاوازى درێژەى پێدرا تا بووە بابەتى جیاوازى رێڕەو یاوەکو پێى دەوترێت جیاوازى تایفى ئەوەش جیاوازى ئاینەکانیش دەگرێتەوە، من وابزانم جیاوازى رێرەو یاخود جیاوازى لە ئایندا لەلاى عێراقیەکان نەبۆتە کێشەو کێشە نیە لە ڕاستیدا بەڵام کەمى هۆشیارى بۆ لەیەکتر گەیشتن و حەزى سەپاندنى بیروڕاى خۆت لەسەر ئەوى تر کە لە ئەنجامى کەمى هۆشیاری رۆشنبیریەوە دەبێت ئەوەبووە هۆى جەنگى تایفى یاخود ڕەت کردنەوەى بیروباوەڕو ڕێڕەو و ئاینى خەڵکانى تر لە هەندێک ناوچەکانى عێراق دواى ڕووخانى رژێمى بەعس چونکە لە ڕاستیدا (جیاوازى تایفى) لە ئەسڵدا هەیە بەڵام جەنگان بۆ سەپاندنى بیروباوەڕ و ڕاى ئاین نەبوو. بەڵام بەهۆى کەمى ناسینى خەڵکى و ناوشیارى بووە هۆى گوێڕایەڵبوونێکى کوێرانە بۆ هەندێ کەس کە بیروباوەڕى خراپ و نەخۆشیان هەیەو نەزانەکانیان ڕازى کردووە بۆ ئەوەى بەشێوەیەکى ڕەشۆکى بەدوایان بکەون لە ئەنجامدا ئەو کەسە خراپانە بیروڕاێکى "ئەگەر لەگەڵ من دانەبێ واتا تۆ دژى منى" یان چاند و گەشەیان پێکرد،بۆیە جیاوازى تایفى بوە هۆى جیابوونەوەى زۆران هەندێ جاریش بووە هۆى کوشتار ** کۆمێنت کورتکراوه‌ته‌وه‌ به‌هۆی درێژی.


صبرية حافظ

پاڵێوراوە دورخراوەکان ره‌خنه‌ده‌گرن له‌ دەستەى لێپرسینەوە و داد

هه‌زار پیرۆزبایی له‌م خه‌ڵکانه‌ی هه‌موو جیهانیان فێره‌ نووسین کرد. هه‌زار پیرۆزبایی بۆ ئه‌م خه‌ڵکانه‌ی که‌ یه‌که‌مین ده‌ستوری یاسایان له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تی نووسیه‌وه‌. هه‌زار پیرۆزبایی له‌م خه‌ڵکانه‌ی قوتابخانه‌کانی ئیسلامی بیریان دامه‌زراند و بانگهێشتی گفتوگۆ و ئارامگرتنیان کرد.. هه‌زار پیرۆزبایی له‌ عێراق ده‌که‌م ، ئه‌م ووڵاته‌ کۆن و مۆدێرنه‌.. هه‌زار پیرۆزبایی له‌ هه‌موو ناوچه‌کان عێراق، له‌وانه‌ کوفه‌ و رومادی و که‌ربه‌لا و موسڵ و که‌رکوک و ناسریه‌ و دیاله‌ و بابل . ئه‌مه‌ ده‌رفه‌تێکه‌ بۆ عێراقیه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی یه‌ک بگرن دژی هه‌موو ئه‌مانه‌ی ده‌ست له‌کاروباری ئێمه‌ وه‌رده‌ده‌ن... به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆتان لا گرنگتر نه‌بێت له‌ به‌رژه‌وه‌ندی عێراق... کێشه‌ نیه‌ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ که‌سێکتان خۆش بوێت یان خۆش نه‌وێت، به‌ڵام مادام عێراقی خۆش ده‌وێت پێویسته‌ ده‌نگی بۆ بده‌ن. ئه‌مه‌ش چونکه‌ عێراق بۆ منداڵه‌کانی ئێمه‌ ده‌مینێت.. پیرۆزبایی له‌ هه‌موو عێراقیه‌ک ده‌که‌ین که‌ به‌شێوه‌یه‌کی داهێنه‌رانه‌ بیر ده‌که‌نه‌وه‌.


أبو سيف العراقي

هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌که‌ له‌ نه‌ینه‌وا‌ له‌وپه‌ڕی تینیدایه‌

سڵاوتان لێبیت برایان هه‌ڵه‌مه‌که‌ن شه‌قامه‌ جوانه‌کانی ئێمه‌ ره‌ش وپیس بووه‌ به‌ وێنه‌و و دروشمه بێسووده‌کان

عێراق ئه‌مڕۆ | زانیاری/پاداشت | گۆشه‌ی خێزان | وه‌رزش | منوعات | ئه‌رشیف | ه‌رباره‌ی ئێمه‌ | ه‌یوه‌ندیمان پێوه ‌بکه‌ | خشته‌ی ماڵپه‌ر