«حسن»، لحاف دوزی است که هنوز هم به رغم بی میلی مردم، به ویژه جوانان، برای خرید تشک های پنبه ای، با نو کردن و دوباره دوزی دشک ها و لحاف های پنبه ای کهنه، گذران زندگی می کند. او این حرفه را از پدرش به ارث برده است. پنبه زنی و لحاف دوزی هنوز در بسیاری از مناطق سنتی، پا برجاست؛ اگرچه ساکنان بخش های ثروتمندتر، به طور فزاینده ای به سوی خرید تشک های لوکس که از اسفنج و پلی استر ساخته شده اند روی آورده اند.
حسن القطان که 52 سال دارد به سایت «موطنی» گفت: «این حرفه بخش مهمی از تاریخ عراق است؛ تا جایی که «ملک فیصل»، یک لحاف دوز ویژه داشت. در بین خانواده های محترم و قدیمی، نوکردن و بازدوزی لحاف و دشک های قدیمی در فصل معینی از سال، یک رسم بود. سنت دیگری که نسل کنونی آن را به فراموشی سپرده است، روتختی هایی به نام «نضده» است که با رنگ های شاد بافته می شد. آن ها را روی هم دسته کرده و معمولاً برای خودنمایی، در اتاق پذیرایی روی یک میز چوبی قرارشان می دادند.»
در روزگاران گذشته، پنبه زن ها و لحاف دوزان با ابزارهای ساده ای مانند کمان و چکش پنبه زنی کار می کردند. کمان پنبه زنی از چوب خشک شدۀ درخت انار ساخته می شد و دو سر آن را یک سیم فلزی به هم متصل می کرد. زمانی که چکش چوبی با این سیم برخورد می کرد، سیم به لرزه در می آمد و پنبه را به تکه های کوچک تقسیم می نمود.
هیچ کس به درستی نمی داند که این حرفه در عراق از چه زمانی آغاز شده است. بعضی ها می گویند که این عثمانی ها بودند که پنبه زنی را به آن کشور آوردند؛ اگرچه پنبه زن های قدیمی بر این باورند که زادگاه آن عراق است. ولی به هر تقدیر همه بر سر این موضوع توافق دارند که خاستگاه آن، خاورزمین است.
امروزه لحاف دوزان ابزارهای نوینی را به کار می گیرند که کارآیی شان را بالا برده است. به جای کمان پنبه زنی از ابزاری به نام «مینو» استفاده می کنند که مارپیچی شکل بوده کناره های آن میخ داراست و با موتور کار می کند. اگرچه هنوز هم لحاف دوزان به ابزارهای قدیمی خود مانند انگشتانه، سوزن، و چوبدستی ساخته شده از درخت انار متکی هستند، ولی چوبدستی را تنها برای فروراندن پنبه به درون دشک به کار می برند.
موزه های مردم شناسی ومیراث فرهنگی کشورهای منطقه، اغلب دارای تابلوهایی هستند که تصویرهایی از لحاف دوزان و پنبه زن ها را به عنوان یک حرفۀ کهن و باستانی نشان می دهند که برآمده از نیازهای محیطی بوده و در بردارندۀ بخش مهمی از سنت های فرهنگی این کشورهاست.
-
خواهشمندیم نظرتان را درباره مقاله فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم.
- شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در موطنی
