عراق گواه پیدایش حزب ها، نیروها، شاخه ها و جنبش های نوین سیاسی است که با شکلی تازه و نام های نو پدیدار شده اند و نمایندۀ بخش هایی از جامعه، دانشگاهیان و سازمان های جامعۀ مدنی هستند که پیش از این هرگز در پهنۀ سیاسی شرکت نداشته اند. اگرچه آشکار است که رهبری این گروه ها را همان کسانی به عهده دارند که پیش از این در پهنۀ نوین سیاسی که پس از آوریل 2003 آغاز گردید فعال بوده اند. چارچوب کلی این گروه ها و جنبش ها همسان بوده و با برنامه های اصلاح طلبانۀ سیاسی همسویی دارد. مراحلی که در پنج سال گذشته پهنۀ سیاسی کشور پشت سر نهاد و به پاره ای از پیروزی ها در زمینۀ امنیتی، سیاسی و اقتصادی انجامید و همچنین شکاف ها و همدلی ها میان همبستگی ها پارلمانی در نهایت به پیدایش این روند تارۀ سیاسی انجامیده است.
این روندهای نوین خود را برای رویارویی خواسته های مرحلۀ بعدی در پهنۀ سیاسی عراق آماده می سازند. نخستین گام در مرحلۀ بعدی دربردارندۀ انتخابات شوراهای محلی در استان های عراق است که به گام بعدی خواهد انجامید. در آن زمان این روندهای نوین سیاسی خود را برای شرکت در انتخابات مجلس و انتخابات فدرال که در کمتر از دوسال انجام خواهد گرفت آماده خواهند نمود.
آنچه که در این سازمان های نوخاسته تازگی دارد ورود سران تیره ها به ویژه تیره های استان های باختری عراق به پهنۀ سیاسی است. این سران با تشکیل شوراهای بیداری در رهایی کشور از القاعده نقش فعالی داشته اند. این کار از نظر سیاسی به راستی یک انقلاب بود که به هراس افکنی گروه های مسلح که دستاوردی جز ویرانی و هرج و مرج در جوامع عراقی نداشت و در تلاش برای براندازی دموکراسی نوپای عراق بودند، پایان داد.
شیخ علی حاتم سلیمان، یکی از رهبران این تیره ها، تشکیل «همبستگی ملی تیره های عراق» و «همبستگی ملی مستقل تیره ها» که سرپرستی آن را صفاالدین ناجی به عهده دارد اعلام نمود. این جنبش از پشتیبانی احمد چلبی، رییس حزب کنگرۀ ملی، برخوردار است. اگرچه جنبش صفا ماهیتی تیره ای دارد ولی چلبی همکاری با آن را برای برد در انتخابات ضروری می داند. ناجی در گفت و گویی با موطنی براین نکته انگشت نهاد که هدف جنبش زیر رهبری او ایستادگی در برابر مواضع حزب های دینی و فرقه ای است تا یگانگی و حاکمیت عراق محفوظ بماند.
ابراهیم جعفری، نخست وزیر پیشین، نیز از روند سیاسی کنونی به دور نیست. وی تشکیل جنبش ملی اصلاحات را اعلام نمود و هدف وی بازگشت به پهنۀ سیاسی پس از جدایی وی از حزب اسلامی الدعوه است. بیرون رفتن ابراهیم جعفری از این حزب سبب شکاف در حزب الدعوه شد که به ایجاد سمت دبیرکل در حزب و انتخاب نوری المالکی نخست وزیر کنونی به آن سمت انجامید.
این کار پس از آن روی داد که ابراهیم جعفری سمت سخنگوی حزب را داشت که تا آن زمان بالاترین مقام در حزب بود. وی در یک نشست خبری که ماه مه گذشته در بغداد برگزار کرد اعلام داشت که هدف وی محدود کردن سهم حزب ها و فرقه هاست که پس از فروریختن نظام پیشین افزایش یافت. وی تاکید ورزید که حزب او برعکس بیشتر حزب های عراق از یک روند دینی پیروی نخواهد کرد.
قاضی وائل عبداللطیف، یکی از رهبران سیاسی پیشین، چند روز پیش از این تشکیل حزب الدوله رااعلام داشته بود که دربردارندۀ شماری از هنرمندان، قاضیان و رهبران تیره هاست. وی تاکید نمود که هدف وی حاکمیت قانون و دولت است.
تازه ترین آمارها که از سوی گماشت مستقل انتخابات اعلام شده نشان دهنده آن است که شمار حزب ها، شاخه ها و جنبش های سیاسی که نام نویسی کرده اند از 500 بیشتر است.
در بیشتر این حزب ها و گروه ها ماهیت تیره ای آن آشکار است. با توجه این مطلب پهنۀ سیاسی به حزب ها دینی محدود می گردد که ممکن است در انتخابات آینده از نهادهای دینی برای برنده شدن بهره گیرند. با این حال عدم حضور حزب های لیبرال و همبستگی های حزبی این پرسش را دربارۀ غیبت آنها از پهنۀ سیاسی پیش می آورد زیرا که پهنۀ سیاست عراق برای پیشرفت بیشتر فرایند سیاسی و بیرون آمدن از بن بست سیاسی به حضور آنها نیاز دارد.
به رغم همۀ اینها پهنۀ سیاسی عراق از وضعیت خوبی برخوردار است زیرا در چارچوب دموکراسی، آزادی بیان و مشارکت در زندگی سیاسی عمل می کند.
-
خواهشمندیم نظرتان را درباره مقاله فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم.
- شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در موطنی
