گروه عراقی «رید زون» به تازگی نمایشنامه ای را با عنوان «11 سپتامبر» به نویسندگی و کارگردانی کحیل خالد در تماشاخانۀ ملی به روی صحنه برد.
عنوان این نمایشنامه به حملات تروریستی و خونباری اشاره دارد که در تاریخ 11 سپتامبر سال 2001 در شهرهای نیویورک و واشنگتن به وقوع پیوست.
این نمایشنامه افراط گرایی دینی و سیاسی را که منجر به وقوع حوادث 11 سپتامبر آمریکا گردید، مورد بررسی قرار می دهد. افزون بر آن، این نمایشنامه به مسائلی که پس از فروپاشی نظام پیشین عراق در سال 2003 پیرامون گسترش تروریسم و اقدامات خشونت بار روی داده است نیز می پردازد.
کحیل خالد، کارگردان و نویسندۀ این نمایشنامه، در گفتگو با خبرنگار سایت «موطنی» اظهار داشت که اجرای این نمایشنامه، اقدامی در جهت محکومیت تمام اشکال افراط گرایی دینی است.
وی همچنین اظهار داشت: «این نمایشنامه به پیامدهایی که پس از حوادث دردناک 11 سپتامبر به وقوع پیوست می پردازد. این ایده مرا تشویق کرد تا در پی تجربۀ نوین و شیوۀ نمایشی متفاوتی باشم. از این رو، کاری را ارائه کردیم که توجه تماشاگران انبوه و غیرمنتظره ای را به خود جلب نمود.»
کحیل خالد در ادامه افزود: «این گروه پیش از این یک بار این نمایشنامه را مقابل ده ها تن از هنرمندان، منتقدان، و دانشجویان دانشکدۀ هنرهای زیبای بغداد و در فضای باز ساختمان گروه هنرهای نمایشی، واقع در مرکز بغداد، به اجرا درآورده بود که آن اجرا با استقبال چشمگیری روبرو شد و با اظهار نظرهای موافق و مخالف زیادی نیز مواجه گشت.»
وی با تأکید بر اینکه این نمایشنامه همۀ اشکال افراط گرایی دینی را محکوم می نماید، اظهار داشت: «ما نیز با افراط گرایی دینی و سیاسی مخالف هستیم؛ چرا که این دو موضوع عامل اصلی نابودی و ویرانی کشورها هستند.»
بنابر گفته خالد، مدت این نمایشنامه 45 دقیقه است و در آن از زبان بدن و اشاره به عنوان مبنای برقراری ارتباط با بیننده استفاده شده است؛ اما در بین نمایشنامه گفتگوهایی به زبان عربی فصیح و همچنین گویش عامیانۀ عراق نیز مشاهده می شود.
خالد همچنین اظهار داشت: «با این حال، پایۀ نخست ما در این نمایشنامه بهره گیری از تصویرگرایی بود. ما توانستیم تصویر درخشانی را از ظرفیت های هنرمندان عراقی به نمایش گذاشته و پیام صلح را که خواستار کنار گذاشتن افراط گرایی و تعصب در عراق و تمام جهان است، منعکس نماییم.»
محتوای این نمایشنامه پیرامون شخصی است که از وجود فردی که جامۀ غربی برتن دارد خبر داده و نسبت به فرد بمب گذار خودکشی کننده ای که از افکار افراط گرایانه ای برخوردار است، هشدار می دهد. سپس در میان حاضران او را جستجو کرده و آنها را نسبت به حضور چنین فردی می هراساند. در پایان نمایشنامه نیز مشخص می گردد که شخص مجهولی که کمربند انفجاری بر تن دارد خود همان شخصی است که نسبت به وجود این تروریست هشدار می داد.
این نمایشنامه همچنین صحنۀ زن بارداری را نشان می دهد که در حال به دنیا آوردن یک هواپیمای کوچک است. کحیل خالد، کارگردان این نمایشنامه، سعی دارد با استفاده از این صحنه این نکته را بفهماند که هواپیمای کوچکی که این زن باردار به دنیا آورده، افراط گرایی دینی است که پس از آن شدت یافته و به سرعت به هواپیمای بزرگی تبدیل می شود که منجر به حادثۀ 11 سپتامبر گردید.
از سوی دیگر، جریر عبدالله، یکی از بازیگران این نمایشنامه، در گفتگو با خبرنگار سایت «موطنی» اظهار داشت که هدف از این نمایشنامه، محکوم نمودن اشکال مختلف افراط گرایی سیاسی و دینی است.
در همین حال، محمد عطشان، بازیگری که در این نمایشنامه نقش افراطی سیاسی که کمربند انفجاری بر تن کرده بود را بر عهده داشت، عنوان نمود که شخصیتی که وی نقش آن را در این نمایشنامه ایفا نموده است از افراط گرایان سیاسی سخن گفته و افکار و اقدامات آنان را به تصویر می کشد.
عطشان در ادامه گفت: «این نمایشنامه محکومیت آشکار و صریح افراط گرایی دینی و سیاسی به شمار می رود. این اثر تمام انواع افراط گرایی، به ویژه آنچه در شخصیت مرد مسئول و مامور امنیتی سیاسی این نمایشنامه مشاهده گردید، را رد می نماید. این مامور در ابتدای نمایشنامه نسبت به وجود شخصی که کمربند انفجاری برتن دارد هشدار می دهد؛ اما تناقض گویی های او مشخص می نماید که خود او همان فردی است که کمربند انفجاری بر تن دارد. این در حالی است که وی وظیفۀ حفاظت از مردم را بر عهده دارد و نه منفجر کردن و کشتن آنان را.»
وی همچنین تأکید کرد که این نمایشنامه، فریادی برضد کشتار دیوانه واری که از زمان حوادث دردناک 11 سپتامبر تا به حال روی داده است به شمار می رود و در عین حال پیامدهای زشتی که پس از این حوادث در جهان اتفاق افتاده است را نیز مورد بررسی قرار می دهد.
محمد مزید یکی از منتقدان نیز اظهار داشت که ابزارهای نمایشی به عدم آشفتگی و آمیختگی ایده و شیوۀ ارائه این نمایشنامه کمک نموده و در عین حال بدون خدشه دار کردن ذهنیت بیننده، تصویرهایی را ارائه می دهد که از طریق آن، هدف اصلی خود را منعکس می نماید.
بدون شک اجرای این نمایشنامه تلاش در جهت رفع رکود عرصۀ نمایش عراق به شمار می رود که پس از فروپاشی نظام خودکامۀ پیشین در جای خود متوقف مانده است. این نمایشنامه همچنین بر ثبات جدی مقولۀ تئاتر تأکید دارد. مقوله ای که علاقه مندان آن مدت زیادی منتظر حضور در عرصه های گستردۀ آن بوده اند.
-
خواهشمندیم نظرتان را درباره مقاله فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم.
- شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در موطنی
