کلوچه یک شیرینی عراقی است که تنها در جشن ها درست می شود و مزۀ آن یادآور جشن است. زنانی که کلوچه ها را درست می کنند به دستپخت خود و به ویژه به مغزی آن می بالند. رایج ترین مغزی کلوچه، خرما است.
ام حامد می گوید: «درست کردن کلوچه معمولاً پیش از عید آغاز می شود. مواد اصلی آن در بردارندۀ آرد شمارۀ صفر، خرما، کنجد، روغن گیاهی جامد، نارگیل، جوز هندی، و شکر است که پس از مخلوط شدن در قالب ریخته و پخته می شود.» وی می افزاید: «رایج ترین و پرخواهان ترین مغزی کلوچه، خرما است. البته مغزی نشاسته هم مورد پسند است؛ ولی بیشتر مردم کلوچۀ خرما را می پسندند.»
ام حامد در دنبالۀ سخنان خود می گوید: «زنان برای آماده کردن کلوچه در خانه زحمت زیادی می کشند. گاهی بچه ها هم به آنها در تهیۀ کلوچه یاری می رسانند. نخستین بخش برای درست کردن کلوچه، تهیۀ خمیر و مغزی آن است که برحسب سلیقه فرق می کند. در بیشتر موارد، بیش از یک گونه مغزی درست می کنند تا سلیقۀ همۀ میهمانان رعایت گردد. قالب های گوناگونی نیز برای درست کردن کلوچه به کار می روند که برخی از آنها چوبی، پاره ای فلزی، و شماری دیگر پلاستیکی هستند.»
ام احمد باور خود را چنین بیان می کند: «بهترین کلوچه ها، کلوچه های خرمایی هستند. برای تهیۀ مغزی این کلوچه ها، هستۀ خرما را در آورده و خرد کرده و با روغن گیاهی جامد در هم می آمیزند. سپس به آن کنجد و یا دانه های دیگر همراه با ادویه می افزایند. کاربرد ادویه هایی که در بازار عطاران فروخته می شود، در این سال ها رواج یافته است.»
ام احمد می گوید: «روزهایی بود که کلوچه ها شیرینی ساده ای بود و مانند امروز این همه آب و تاب نداشت. حتی تنورهایی که برای پخت آنها به کار می رفتند، به ویژه در روستاها، گلین بودند. کلوچه هایی که در تنورهای گلین درست می شوند از آنهایی که در اجاق های برقی و گازی تهیه می گردند، سفت تر هستند.» وی دربارۀ پختن کلوچه می گوید: «کلوچه های خانگی در اجاق های برقی و یا گازی درست می شوند. این یک کار لذت بخش است، به ویژه برای زن ها. زمان پختن کلوچه از ده تا پانزده دقیقه بیشتر نیست و معمولاً سینی به سینی درست می شوند. در سال های اخیر، بسیاری از خانواده ها، هم برای سرعت و هم به دلیل آسانی و نیز به علت قطع برق، کلوچه ها را برای پختن به قنادی های می برند.»
محمد خلیل که صاحب یک قنادی است، می گوید: «عید فرصت خوبی برای قنادان است. در این ماه به ویژه سفارش کلوچه افزایش می یابد. برخی از خانواده ها به دلایل گوناگون، از جمله قطع برق و گاز، کلوچه های خود را در خانه نمی پزند. بنابراین به سراغ ما آمده و برای پختن هر سینی دو هزار دینار می پردازند. با توجه به شمار سینی ها، پول خوبی می سازیم.» خلیل می افزاید: «در هرحال، پختن بیش از ده دقیقه به درازا نمی کشد. البته می توان زمان را از این هم کمتر کرد؛ ولی ما شعلۀ کم به کار می بریم تا کلوچه ها نسوزند. چون کلوچه های سوخته شده مزه و ارزش خود را از دست می دهند.»
طالب مشحوث که آموزگار دبستان و آمادگی است، می گوید: «خانوادۀ ما توجه زیادی به پختن کلوچه عید دارد. این بهترین چیزی است که با آن از میهمانانی که برای شادباش گفتن به دیدن ما می آیند، پذیرایی می کنیم. این یک سنت است که ما آن را به میراث برده ایم.»
در هنگام عید، کلوچه نخستین چیزی است که همراه با آب میوه و یا چای با آن از میهمانان پذیرایی می گردد. اگرچه برخی از میهمانان آن را نمی خورند. اینان بیشتر سالمندانی هستند که بیماری قند دارند و یا دندان های شان خوب نیست. اینها معمولاً یک یا دو کلوچه را برداشته و در جیب می گذارند و پس از بیرون رفتن از خانه، آن ها را به نخستین کودکی که به او برخورد می کنند، می دهند.
-
خواهشمندیم نظرتان را درباره مقاله فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم.
- شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در موطنی
